Ghế tốt không thể bù cho cả ngày ngồi yên
Đau cổ vai gáy ở người làm việc văn phòng là tình trạng đau hoặc mỏi vùng cổ, vai và gáy có thể liên quan đến việc ngồi lâu, ít vận động và duy trì tư thế gây quá tải cho hệ cơ xương khớp. Vì vậy, ghế công thái học có thể hỗ trợ bố trí chỗ ngồi, nhưng không phải phương án điều trị toàn diện. Một phân tích tổng quan 20 thử nghiệm trên hơn 2.400 người gặp vấn đề ở tay, cổ và vai liên quan đến công việc cho thấy các can thiệp công thái học riêng lẻ có rất ít hoặc không có tác động đến đau, khả năng hoạt động, chất lượng cuộc sống hay nghỉ việc vì lý do sức khỏe; độ tin cậy của bằng chứng từ thấp đến trung bình.
Những can thiệp được xem xét gồm ghế, bàn có thể đổi giữa tư thế ngồi và đứng, bàn phím và chuột chuyên dụng. Các thiết bị này có thể giúp điều chỉnh môi trường làm việc, nhưng không xóa được ảnh hưởng của nhiều giờ bất động. Một số kết quả gợi ý kết hợp điều chỉnh công thái học với bài tập có thể giảm đau trong ngắn hạn; kỳ vọng một món đồ duy nhất giải quyết được đau cổ dân văn phòng vì thế là không thực tế.
Điều cơ thể cần là thay đổi tư thế và vận động
Ngồi lâu, ít vận động và tư thế thiếu khoa học có thể góp phần gây đau cổ, vai, gáy ở nhân viên văn phòng. Cúi đầu về trước, gù lưng, đặt màn hình ngoài tầm mắt hoặc giữ nguyên một tư thế trong thời gian dài khiến cơ cổ và vai phải co giữ liên tục, dễ mỏi và co cứng. Đây là lý do nên xem vận động đều đặn là một phần của cách phòng ngừa, thay vì trông chờ ghế mới sửa được mọi thứ.
Đĩa đệm không được nuôi trực tiếp bằng mạch máu mà nhận dinh dưỡng thông qua thay đổi áp lực khi cơ thể cử động. Người làm việc văn phòng có thể đặt nhắc nhở: sau khoảng 30 phút ngồi, đứng lên hoặc vận động nhẹ 2–3 phút; tại chỗ, thử xoay cổ nhẹ nhàng, nhún và xoay vai, duỗi cột sống ngực hoặc đi bộ ngắn. Bài tập cần phù hợp với tình trạng mỗi người và nên được bác sĩ hoặc kỹ thuật viên hướng dẫn.
Đau không tự động đồng nghĩa với thoát vị đĩa đệm
Đau cổ, vai, gáy không đồng nghĩa với thoát vị đĩa đệm cổ. Nhiều trường hợp là đau cơ học không đặc hiệu, liên quan đến căng cơ, quá tải hệ cơ xương khớp hoặc tư thế làm việc. Vì vậy, tự suy ra nguyên nhân từ cảm giác đau có thể dẫn đến điều trị không phù hợp. Cơn đau cần được đánh giá trong bối cảnh triệu chứng, khám lâm sàng và các kết quả kiểm tra cần thiết.
Tương tự, phát hiện thoát vị đĩa đệm trên phim cộng hưởng từ không có nghĩa người bệnh phải phẫu thuật. Hình ảnh cần được đối chiếu với triệu chứng, mức độ tổn thương và dấu hiệu chèn ép thần kinh khi thăm khám. Với nhiều trường hợp chưa có chỉ định ngoại khoa, điều trị bảo tồn kết hợp phục hồi chức năng là hướng có thể được cân nhắc. Quyết định không nên xuất phát từ nỗi lo khi đọc kết quả phim, mà từ đánh giá tổng thể của chuyên gia y tế.
Khi nào cần đi khám thay vì tự xử lý?
Nếu đau kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, hoặc đi kèm đau lan theo đường đi của rễ thần kinh, tê bì, giảm cảm giác hay yếu cơ, người bệnh nên được đánh giá y tế. Mất thăng bằng khi đi lại hoặc bàn tay trở nên vụng về cũng là những dấu hiệu cần chú ý vì có thể liên quan đến tổn thương tủy sống. Khi có biểu hiện yếu cơ hoặc liệt tiến triển, không nên chỉ tiếp tục xoa bóp, dán cao hay tự dùng thuốc.
Phẫu thuật chỉ được xem xét khi có chỉ định chuyên môn rõ ràng, chẳng hạn điều trị bảo tồn đúng cách không hiệu quả, đau ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hoặc có chèn ép thần kinh hay tủy sống đáng kể. Cách tiếp cận thận trọng là trao đổi với bác sĩ, mô tả rõ vị trí và diễn biến đau, cùng các triệu chứng đi kèm, rồi lựa chọn hướng xử trí phù hợp. Ghế công thái học có thể là một phần của không gian làm việc tốt hơn; muốn giảm đau bền vững, cần kết hợp thay đổi thói quen và đánh giá đúng vấn đề.
