Đào tạo là nền tảng cho nhiệm vụ quốc tế
Đào tạo cảnh sát gìn giữ hòa bình là quá trình chuẩn bị chuyên môn, chỉ huy và tác nghiệp để sĩ quan có thể thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của các phái bộ Liên hợp quốc. Đây không chỉ là huấn luyện kỹ năng, mà còn là phép thử về kỷ luật và khả năng làm việc theo chuẩn mực quốc tế. Tại Vicenza, đoàn công tác Bộ Công an Việt Nam làm việc với Trung tâm CoESPU, cơ sở đào tạo thuộc Lực lượng Hiến binh Italia, về khả năng mở rộng hợp tác đào tạo lực lượng hai nước. Thứ trưởng Phạm Thế Tùng khẳng định tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là chủ trương nhất quán của Việt Nam; với Bộ Công an, hoạt động này vừa mang ý nghĩa chính trị, vừa tạo môi trường rèn luyện tính chuyên nghiệp. Theo tôi, chính cách nhìn ấy làm rõ lý do hợp tác cần đi xa hơn việc cấp chỗ học: mục tiêu là xây dựng năng lực có thể vận dụng trong môi trường nhiệm vụ quốc tế.
Từ lớp học ở Vicenza đến huấn luyện tại Việt Nam
Kết quả hợp tác đã có quy mô và tiến trình cụ thể. Từ năm 2022, CoESPU tiếp nhận, đào tạo tại Vicenza 70 lượt sĩ quan Việt Nam về nội dung tiền triển khai tới các phái bộ Liên hợp quốc. Năm 2024, Trung tâm tổ chức khóa đào tạo sĩ quan chỉ huy cho 20 cán bộ thuộc Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hòa bình số 1 (VNFPU1), đồng thời đào tạo giảng viên nguồn cho 9 cán bộ. Bước chuyển đáng chú ý diễn ra vào tháng 6/2025, khi huấn luyện viên CoESPU đến Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Bộ Công an, trực tiếp huấn luyện tác chiến cho 180 sĩ quan VNFPU1. Hợp tác vì thế không còn chỉ là đưa học viên sang Italia; chuyên môn được truyền đạt ngay trên thao trường trong nước. Đây là hướng đi thiết thực để mở rộng năng lực huấn luyện và giảm phụ thuộc vào các khóa đào tạo ở nước ngoài.
Trọng tâm mới: chỉ huy, giảng viên và chuẩn hóa
Các đề xuất tiếp theo cho thấy hai bên hướng tới xây dựng một hệ thống đào tạo có chiều sâu, thay vì chỉ tổ chức những khóa riêng lẻ. Việt Nam mong CoESPU cử đoàn huấn luyện lưu động sang hỗ trợ VNFPU1 vào năm 2027, tập trung hoàn thiện năng lực chỉ huy và tham mưu; đồng thời tiếp tục đào tạo chỉ huy kế cận cho các đơn vị luân phiên và cán bộ quản lý cấp cục. Một ưu tiên khác là chuẩn hóa giảng viên nguồn, tiến tới xây dựng chương trình huấn luyện tiền triển khai được Liên hợp quốc công nhận. Phía Việt Nam cũng đề nghị mở rộng các khóa chuyên đề cho sĩ quan tham gia theo hình thức cá nhân, ưu tiên nữ sĩ quan, và tư vấn phát triển trung tâm đào tạo của Bộ Công an. Những nội dung này quan trọng vì chất lượng lực lượng không thể chỉ dựa vào một nhóm sĩ quan đã được đào tạo; năng lực phải được duy trì, nhân rộng và cập nhật qua đội ngũ giảng dạy trong nước.
Lộ trình hợp tác cần biến thành năng lực thực tế
Việt Nam đề xuất tổ chức một khóa đào tạo khu vực Đông Nam Á trong nước vào năm 2028, đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp và xây dựng kế hoạch hợp tác giai đoạn 2027–2029, hướng tới văn kiện hợp tác chính thức. Chuẩn tướng Andrea Paris đánh giá cao sự phát triển của lực lượng Việt Nam; VNFPU1 đạt Cấp độ 3 trong Hệ thống sẵn sàng năng lực gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (PCRS) là dấu mốc cho thấy năng lực đã tiến bộ. CoESPU ủng hộ về nguyên tắc việc cử đoàn huấn luyện sang Việt Nam năm 2027, nhưng thời gian và nội dung cụ thể còn cần hai bên trao đổi theo kế hoạch, nguồn lực. Đây là điểm cần nhìn thẳng: đề xuất hợp tác chỉ tạo giá trị khi chuyển thành lịch huấn luyện, chuẩn đánh giá và cơ chế duy trì năng lực. Hợp tác Việt Italia vì thế nên được đo bằng mức độ sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ, không chỉ bằng số khóa học.
Tổng thể, hợp tác đào tạo cảnh sát giữa Việt Nam và Italia đang mở rộng từ đào tạo sĩ quan tại Vicenza sang hỗ trợ huấn luyện, phát triển giảng viên và xây dựng năng lực tại Việt Nam. Trọng tâm ấy phù hợp với yêu cầu xây dựng lực lượng cảnh sát gìn giữ hòa bình chuyên nghiệp, có thể đáp ứng chuẩn mực và nhiệm vụ của Liên hợp quốc. Lộ trình 2027–2029 và đề xuất khóa học khu vực năm 2028 là cơ hội để biến thiện chí thành một chương trình liên tục. Muốn đạt mục tiêu, hai bên cần giữ trọng tâm vào chất lượng chỉ huy, chuẩn hóa huấn luyện và khả năng vận dụng kiến thức trong thực địa. Đó mới là thước đo thuyết phục nhất cho chiều sâu của quan hệ hợp tác.
