Từ thông điệp cấp trung ương đến hành động cụ thể
Ngày Pháp luật Việt Nam là dịp tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, đồng thời thúc đẩy mỗi cơ quan, tổ chức và người dân nâng cao ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật trong đời sống. Sáng 8/11, tại Hà Nội, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương tổ chức lễ hưởng ứng năm 2026, nhấn mạnh tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nêu năm nhiệm vụ, từ đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm đến nâng cao chất lượng thi hành, đổi mới truyền thông chính sách và xây dựng văn hóa pháp quyền trong toàn xã hội. Điểm đáng chú ý là thông điệp không dừng ở nghi thức: quy định phải xuất phát từ thực tiễn, được thi hành nghiêm túc; vướng mắc chính đáng cần được giải quyết kịp thời, còn vi phạm phải được xử lý công bằng, nghiêm minh.
Lễ phát động cấp trung ương đặt ra thước đo thiết thực cho mọi hoạt động hưởng ứng: pháp luật chỉ có sức sống khi người dân hiểu quyền, nghĩa vụ của mình và cơ quan công quyền thực hiện đúng trách nhiệm. Vì vậy, phổ biến giáo dục pháp luật không nên là phần việc riêng của ngành tư pháp hay một chiến dịch ngắn ngày; đó phải là công việc thường xuyên, gắn với những vấn đề người dân gặp trong cuộc sống. Đây cũng là tinh thần phù hợp với dịp kỷ niệm 80 năm lập hiến được nhấn mạnh tại buổi lễ: tôn vinh Hiến pháp cần đi cùng việc làm cho pháp luật dễ tiếp cận và được thực thi nhất quán.
Ở TP.HCM, pháp luật gắn với bình đẳng giới và đời sống
Tại TP.HCM, Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố kết hợp hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam với Tháng hành động vì bình đẳng giới năm 2026. Cách kết hợp này có sức thuyết phục vì đưa pháp luật vào những vấn đề thiết thân: quyền của phụ nữ, cơ hội bình đẳng trong lao động và sản xuất, cũng như việc phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới. Đại diện Hội nhấn mạnh bình đẳng giới là nền tảng cho gia đình hạnh phúc và xã hội tiến bộ, nhưng định kiến giới và bạo lực vẫn đe dọa sự an toàn, cơ hội phát triển của phụ nữ và trẻ em. Các cấp Hội đặt mục tiêu đổi mới tuyên truyền, đưa giáo dục pháp luật đến khu dân cư qua mạng xã hội và sinh hoạt thực tiễn; đồng thời hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và kịp thời hỗ trợ nạn nhân.
Một hoạt động khác đưa thông điệp ra khỏi hội trường: sáng 8/11, gần 7.000 cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang và người dân tham gia đi bộ đồng hành tại TP.HCM, hưởng ứng ngày 9/11. Với thông điệp “Thượng tôn pháp luật, vì cộng đồng khỏe mạnh, văn minh và nghĩa tình”, chương trình biến tinh thần pháp quyền thành một sự hiện diện chung trên đường phố. Đi bộ không thể thay thế việc hiểu luật hay giải quyết vi phạm, nhưng tạo cơ hội để cộng đồng cùng nhắc nhau rằng tuân thủ pháp luật là trách nhiệm gắn với nếp sống văn minh. Thành phố cũng đã phát triển các hình thức như thi trực tuyến, đối thoại chính sách, phiên tòa giả định và trợ giúp pháp lý; sự đa dạng ấy đáng duy trì nếu đi cùng hiệu quả thực chất.
Hội nghị địa phương: đưa quy định đến đúng người cần biết
Hội nghị hưởng ứng Ngày Pháp luật tại Lai Châu cho thấy công việc ở địa phương cần đi xa hơn việc nhắc lại khẩu hiệu. Đại biểu được cập nhật Luật Thương mại điện tử, Nghị định 248/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 cùng các nội dung mới về công chứng, hộ tịch và trợ giúp pháp lý. Thành phần tham dự được mở rộng tới các điểm cầu xã, phường, với đại diện cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, công an, quân sự, bí thư chi bộ, trưởng bản, tổ dân phố và người có uy tín. Đây là lựa chọn đúng: phổ biến giáo dục pháp luật chỉ có ích khi nội dung cập nhật đến được cả cán bộ cơ sở lẫn cộng đồng dân cư, nhất là những địa bàn xa trung tâm.
Quy mô truyền thông của Lai Châu cũng cho thấy cách làm nhiều kênh có thể mở rộng độ phủ: từ đầu năm, Sở Tư pháp xây dựng hơn 1.300 sản phẩm tuyên truyền dạng tin, bài, đồ họa thông tin, video và hỏi đáp; phối hợp tổ chức 37 hội nghị tại cơ sở cùng ba hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 38 điểm cầu xã, phường, thu hút hơn 7.000 lượt người tham dự. Những con số ấy đáng ghi nhận, nhưng kết quả cuối cùng vẫn phải là người dân biết áp dụng quy định và tìm được nơi hỗ trợ khi cần. Ngày Pháp luật vì thế nên được nhìn như điểm nhấn của công việc quanh năm, không phải đích đến của một ngày vận động.
