Đà tăng phản ánh kỳ vọng Washington bớt khó đoán
Chứng khoán Mỹ là thị trường cổ phiếu của các doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ, nơi giá biến động theo kỳ vọng về lợi nhuận, lãi suất và chính sách. Sau bầu cử giữa kỳ, đà tăng tại Phố Wall cho thấy nhà đầu tư đang đặt cược rằng thế cân bằng quyền lực mới có thể hạn chế những thay đổi chính sách bất ngờ. Phiên 4/11 khép lại với cả ba chỉ số chủ chốt đồng loạt đi lên, sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện, chấm dứt thế kiểm soát của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Ban đầu, nhà đầu tư lo ngại Quốc hội mới có thể siết giám sát AI, tiền điện tử và các dự án trung tâm dữ liệu. Nhưng phản ứng sau đó cho thấy nỗi lo về biến động chính sách đột ngột đã dịu đi. Đây là sự thay đổi trong kỳ vọng, chưa phải bằng chứng rằng bất đồng chính sách đã được giải quyết.
Đà tăng cũng lan rộng hơn một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn: chín trong số 11 nhóm ngành thuộc S&P 500 đóng cửa trong sắc xanh. Tuy nhiên, sự lan tỏa không đồng nghĩa mọi ngành đều có cùng triển vọng. Cổ phiếu liên quan đến AI vẫn chịu sức ép từ khả năng tăng giám sát, trong khi các nhà đầu tư còn phải cân nhắc lợi nhuận doanh nghiệp, lãi suất và sức khỏe nền kinh tế. Bởi vậy, diễn biến hậu bầu cử nên được xem là một đợt định giá lại kỳ vọng, chứ không phải tín hiệu đủ sức bảo đảm một xu hướng tăng bền vững.
Dầu giảm hỗ trợ cổ phiếu, nhưng không xóa được bất định
Yếu tố hỗ trợ thứ hai đến từ thị trường năng lượng. Trong phiên 4/11, giá dầu giảm mạnh khi kỳ vọng về khả năng hạ nhiệt căng thẳng địa chính trị và cải thiện nguồn cung tăng lên. Dầu Brent mất khoảng 8,7%, còn lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng đi xuống. Dầu rẻ hơn giúp giảm lo ngại về chi phí năng lượng và áp lực lạm phát, qua đó cải thiện triển vọng tiêu dùng và hoạt động kinh doanh. Vì thế, mức tăng của cổ phiếu không chỉ là phản ứng với kết quả bầu cử: thị trường còn được nâng đỡ bởi kỳ vọng lạm phát dịu bớt.
Dù vậy, dầu giảm là lực đỡ có điều kiện. Nếu căng thẳng bên ngoài trở lại, giá năng lượng có thể đảo chiều và làm suy yếu chính yếu tố đang hỗ trợ tâm lý thị trường. Sự tương phản trong phiên giao dịch cũng đáng chú ý: cổ phiếu tăng mạnh, nhưng vàng đi lên và đồng USD suy yếu, dấu hiệu cho thấy nhu cầu phòng thủ chưa biến mất. Nhà đầu tư không nên đọc một phiên xanh là bằng chứng rằng mọi rủi ro đã qua. Giá năng lượng có thể thay đổi nhanh theo địa chính trị, còn các quyết định về quản lý công nghệ và ngân sách tại Washington vẫn có khả năng tạo thêm biến động.
JPMorgan xem nhịp giảm do địa chính trị là cơ hội có điều kiện
JPMorgan đánh giá nguy cơ leo thang địa chính trị sau bầu cử giữa kỳ là đáng kể, nhưng cho rằng một đợt giảm của thị trường do biến cố có thể tạo cơ hội mua vào. Chiến lược gia Mislav Matejka nêu khả năng xung đột Mỹ–Iran tái diễn có thể gây sức ép lên cổ phiếu và đẩy giá dầu tăng trở lại; ông cho rằng nếu xung đột bùng phát, nhiều khả năng cú giảm sẽ không kéo dài. Lập luận này dựa trên sức bền của cổ phiếu, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và đánh giá rằng tâm lý nhà đầu tư có thể đã quá bi quan. JPMorgan cũng kỳ vọng các lĩnh vực ngân hàng, công nghiệp, hàng hóa và bán dẫn phục hồi, trong khi nhóm phòng thủ có thể chững lại.
Đó là góc nhìn lạc quan, không phải cam kết rằng mọi nhịp điều chỉnh đều sẽ nhanh chóng bật lên. Việc mua vào trong lúc rủi ro địa chính trị tăng cao chỉ có cơ sở nếu nhà đầu tư tin rằng tác động lên lợi nhuận, giá dầu và chính sách sẽ được kiểm soát. JPMorgan dự báo chỉ số S&P 500 có thể lập đỉnh mới vào cuối năm, dựa trên kỳ vọng lợi nhuận tiếp tục tăng và giao dịch công nghệ ổn định. Nhưng kịch bản ấy vẫn phụ thuộc vào những điều kiện có thể thay đổi, chứ không thể được bảo đảm chỉ bằng một nhận định chiến lược.
Triển vọng vẫn phụ thuộc chính sách và những cú sốc bên ngoài
Bầu cử giữa kỳ đã thay đổi cách thị trường nhìn Washington, nhưng không quyết định toàn bộ hướng đi của cổ phiếu. Chính sách quản lý công nghệ có thể tác động đến đầu tư AI và trung tâm dữ liệu; tranh luận về ngân sách có thể làm thay đổi kỳ vọng chi tiêu; còn lãi suất, lợi nhuận doanh nghiệp và sức khỏe kinh tế vẫn là những biến số trực tiếp đối với định giá. Bên ngoài nước Mỹ, căng thẳng địa chính trị có thể kéo giá dầu lên và làm đảo ngược phần hỗ trợ mà năng lượng rẻ vừa mang lại. Vì vậy, phản ứng tích cực sau bầu cử là hợp lý, nhưng xem đó như tín hiệu xóa sạch rủi ro thì quá vội.
Kết luận thực tế hơn là cơ hội mua vào có thể xuất hiện, nhưng cần phân biệt một đợt giảm do cú sốc ngắn hạn với sự suy yếu kéo dài của nền tảng kinh doanh. Nhận định của JPMorgan giúp nhắc nhà đầu tư rằng biến động không nhất thiết đồng nghĩa phải tháo chạy; đồng thời, nó không thể thay thế việc theo dõi chính sách, lợi nhuận và giá năng lượng. Phố Wall đang hưởng lợi từ kỳ vọng Washington dễ dự đoán hơn và dầu hạ nhiệt. Nếu một trong hai điều kiện ấy đảo chiều, rủi ro địa chính trị có thể nhanh chóng trở lại vị trí trung tâm.
