Từ thặng dư sang thâm hụt sâu
El Niño trong thị trường đường là hiện tượng thời tiết làm thay đổi lượng mưa và nhiệt độ tại các vùng trồng mía, củ cải, khiến sản lượng và cán cân cung cầu toàn cầu biến động. Điều đáng lo không chỉ là thời tiết bất lợi, mà là tổn thất đồng thời tại nhiều trung tâm sản xuất lớn, khiến nguồn cung khó được bù đắp nhanh. Green Pool Commodities dự báo thâm hụt đường toàn cầu tăng lên 6,28 triệu tấn, cao hơn 3 triệu tấn so với ước tính trước đó. Một dự báo khác cho niên vụ 2025/26 đã đảo chiều từ thặng dư 1,36 triệu tấn sang thâm hụt 540.000 tấn. Đây là bước ngoặt đáng kể: thị trường không còn dư địa an toàn như khi nguồn cung vượt nhu cầu. El Niño tác động tiêu cực cùng lúc lên Brazil, Ấn Độ và Liên minh châu Âu, biến rủi ro thời tiết thành vấn đề cân bằng cung cầu toàn cầu.
Brazil, Ấn Độ và EU cùng hụt sản lượng
Brazil là điểm nóng có sức nặng lớn nhất vì nước này dẫn đầu xuất khẩu đường. Mưa lớn do El Niño tại vùng Trung-Nam làm sản lượng đường lũy kế thấp hơn 14% so với cùng kỳ; Green Pool hạ dự báo sản lượng khu vực thêm 600.000 tấn, xuống 37,3 triệu tấn. Mưa kéo dài còn cản trở thu hoạch và ép mía, góp phần khiến nguồn cung toàn cầu giảm so với nhu cầu. Ở Ấn Độ, ép mía sớm để ứng phó thiếu hụt nội địa khiến cây chưa đạt độ đường tối ưu, trong khi lượng mưa mùa hè giảm tại Maharashtra và Karnataka hạn chế nguồn nước tưới. EU cũng chịu nắng nóng, khô hạn kéo dài; dự báo sản lượng bị cắt giảm và vẫn đối mặt rủi ro giảm tiếp. Khi cả mía lẫn củ cải đường đều bị ảnh hưởng, các nhà nhập khẩu khó trông cậy vào một nguồn cung thay thế đủ lớn.
Giá cao, nhưng thị trường vẫn còn bất định
Giá đường thế giới cao phản ánh nỗi lo nguồn cung, nhưng đà tăng trên thị trường kỳ hạn chưa đồng nghĩa nhu cầu tiêu thụ thực tế đã mạnh lên. Giá đường thô đã chạm mức cao nhất trong 19 tháng, trong khi giới giao dịch ghi nhận lực mua hợp đồng tương lai từ các quỹ đầu tư và nhu cầu giao ngay còn trầm lắng. Sự chênh lệch này cảnh báo rằng giá có thể biến động mạnh nếu kỳ vọng thiếu hụt không khớp với sức mua thực tế. Với các nước sản xuất và xuất khẩu, sản lượng giảm có thể làm thu hẹp lượng hàng sẵn có để bán, khiến triển vọng ngành phụ thuộc nhiều hơn vào thời tiết và tiến độ mùa vụ. Đây là một biểu hiện của khủng hoảng hàng hóa nông sản: cú sốc khí hậu tại vài vùng trọng điểm có thể nhanh chóng lan thành rủi ro cung ứng toàn cầu. Diễn biến giá thời gian tới sẽ phụ thuộc vào tiến độ phục hồi ép mía tại Brazil và sự trở lại của lực cầu thực tế.
