Không gian phát triển mới tạo lực hút
FDI TP.HCM là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào thành phố, được thu hút bởi quy mô thị trường, khả năng kết nối và cơ hội phát triển sản xuất, dịch vụ. Sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM có thêm không gian kết nối trung tâm tài chính, dịch vụ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp hiện đại và cảng biển nước sâu trên cùng một địa bàn. Đây là lợi thế đáng kể: doanh nghiệp có thể liên kết nghiên cứu, sản xuất và logistics trong một vùng kinh tế rộng hơn, thay vì nhìn thành phố qua ranh giới đô thị cũ. Ông Angus Liew Bing Fooi nhận định quy mô thị trường, lợi thế kết nối và không gian phát triển sau hợp nhất đang tạo điều kiện để thành phố đón thêm vốn. Tuy nhiên, diện tích và vị trí mới chỉ mở cánh cửa; sức hút bền vững sẽ được quyết định bởi hạ tầng, nhân lực và thủ tục có theo kịp kỳ vọng hay không.
Diễn đàn hợp tác đầu tư và các cuộc gặp doanh nghiệp cũng là dịp để TP.HCM định vị mình trước dòng vốn mới, chứ không chỉ công bố thành tích. Trong 10 tháng đầu năm, thành phố thu hút 19,1 tỷ USD FDI, vượt kế hoạch cả năm; lũy kế có hơn 22.036 dự án còn hiệu lực. Những con số này cho thấy nền tảng đã có, nhưng mục tiêu tăng trưởng hai con số và khát vọng trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ tầm cỡ châu Á vào năm 2045 đòi hỏi chất lượng vốn cao hơn. Thành phố tuyên bố ưu tiên đối tác dài hạn mang theo công nghệ, kinh nghiệm quản trị và đóng góp cho nhân lực. Đó là hướng đi hợp lý: vốn chỉ tạo sức bật khi giúp doanh nghiệp trong nước nâng năng lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Hơn 200 dự án, từ bán dẫn đến đô thị
Tại hội nghị đối thoại với doanh nghiệp Hàn Quốc ngày 5/11, TP.HCM giới thiệu hơn 200 dự án thuộc chín nhóm lĩnh vực, trong đó bốn nhóm nhắm trực tiếp vào thế mạnh của nhà đầu tư Hàn Quốc. Danh mục này đáng chú ý vì nối công nghiệp công nghệ cao với hạ tầng và nhu cầu đô thị, thay vì chỉ tìm nhà đầu tư cho từng nhà máy riêng lẻ. Nhóm điện tử, bán dẫn và công nghệ cao gồm trung tâm nghiên cứu, phát triển, đào tạo điện tử và vi mạch khoảng 0,95 ha; nhà máy linh kiện điện tử, vi mạch khoảng 0,52 ha; cùng trung tâm đổi mới sáng tạo về công nghệ sinh học khoảng 0,89 ha. Đây là cơ hội đầu tư có thể đưa doanh nghiệp tham gia từ nghiên cứu, đào tạo đến sản xuất, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào khả năng hình thành hệ sinh thái công nghệ và nhà cung ứng tại chỗ.
Nhóm công nghiệp mở ra quỹ đất cho khu công nghiệp thế hệ mới và công nghiệp hỗ trợ: Lai Hưng và Bình Dương Riverside mỗi khu khoảng 600 ha; Phạm Văn Hai I khoảng 379 ha, ưu tiên công nghệ cao; Phạm Văn Hai II khoảng 289 ha, định hướng cơ khí chính xác, chế tạo máy và tự động hóa. Với nhà đầu tư Hàn Quốc có kinh nghiệm trong điện tử, cơ khí và thiết bị, đây là nền tảng để mở rộng sản xuất và kết nối chuỗi cung ứng. Hai nhóm còn lại hướng tới hạ tầng giao thông đô thị, cảng biển, dự án PPP gắn với TOD, cùng phát triển đô thị, nhà ở và dịch vụ cho chuyên gia, người lao động. Danh mục dự án đầu tư TP.HCM vì thế có thể tạo hiệu ứng lan tỏa: khu công nghiệp tăng thì nhu cầu nhà ở, lưu trú, thương mại, giáo dục và y tế cũng tăng theo.
Lợi thế chỉ thành sức hút khi dự án chạy được
Với người dân và doanh nghiệp, hạ tầng tốt không phải khái niệm trừu tượng: kết nối giao thông thuận lợi giúp giảm thời gian vận chuyển, còn logistics hiệu quả có thể hạ áp lực chi phí vận hành. Ông Angus Liew cho rằng hoàn thiện hạ tầng giao thông sẽ giúp giảm đáng kể chi phí logistics, vốn chiếm tỷ trọng cao trong hoạt động doanh nghiệp. Giáo dục và đào tạo cũng có ý nghĩa trực tiếp, bởi nguồn lao động là mắt xích quyết định khả năng vận hành nhà máy và dịch vụ. Khi các trung tâm công nghệ và khu công nghiệp mở rộng, nhu cầu nhà ở, lưu trú, thương mại, giáo dục, y tế và tiện ích cho người lao động cũng tăng. Vì thế, thu hút FDI không nên chỉ được đo bằng số dự án được giới thiệu; chất lượng sống và khả năng đáp ứng dịch vụ cho cộng đồng quanh các khu phát triển mới cũng là thước đo thành công.
Thành phố cần chứng minh danh mục dự án có thông tin minh bạch, quỹ đất tiếp cận được, thủ tục đúng tiến độ và chính sách ổn định; công bố dự án quy mô lớn mới chỉ là bước đầu. Theo kế hoạch được nêu tại hội nghị, trong tháng 12/2026 địa phương dự kiến trình HĐND các nội dung liên quan hợp đồng PPP, tiêu chí và quy trình lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu cùng cơ chế thanh toán. Đây sẽ là phép thử quan trọng đối với các dự án hạ tầng dài hạn. Song song, thành phố cần tiếp tục cải thiện kết nối, đào tạo nhân lực và đơn giản hóa thủ tục. Kết luận, TP.HCM có lợi thế hiếm có về thị trường, kết nối và không gian phát triển; nhưng để biến cơ hội đầu tư thành dòng vốn thực chất, thành phố phải chuyển lời mời thành dự án rõ ràng, khả thi và có lợi ích lan tỏa.
