Đường dây văn bằng giả hoạt động trên mạng
Đường dây văn bằng giả là mạng lưới sản xuất và mua bán giấy tờ học tập không hợp pháp, trong vụ việc này hoạt động qua các kênh trực tuyến và bị cáo buộc cung cấp sản phẩm theo nhu cầu người mua. Quy mô gần 1.500 văn bằng, chứng chỉ cùng khoản thu bất chính gần 3 tỉ đồng cho thấy đây không phải hoạt động nhỏ lẻ, mà là một thị trường có tổ chức cần được điều tra đến tận đầu ra. Theo cơ quan điều tra, từ đầu năm 2024, các nghi phạm dùng tài khoản ảo đăng quảng cáo nhận làm giấy tờ, bằng cấp trên các hội nhóm Facebook; số điện thoại liên hệ còn được gắn với nhiều website quảng cáo. Phát hiện dấu hiệu hoạt động tinh vi trên phạm vi cả nước, lực lượng chức năng lập chuyên án. Ngày 24-9, 60 cán bộ, chiến sĩ chia thành bốn tổ công tác đồng loạt bắt giữ, triệu tập nghi phạm tại Hà Nội, TP.HCM, Lạng Sơn và Quảng Ninh.
Hai giảng viên bị cáo buộc tiếp tay theo nhu cầu sinh viên
Trong số 10 người bị khởi tố về hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, có hai nữ giảng viên đại học là Đỗ Hạnh Dung và Trần Thị Thoa. Cơ quan điều tra áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với hai người này; họ bị cáo buộc móc nối với nhóm cầm đầu để cung cấp, làm văn bằng và chứng chỉ giả theo nhu cầu của sinh viên. Đây là mắt xích đáng chú ý bởi vai trò giảng viên có thể tạo lòng tin cho người tìm mua, đồng thời khiến việc làm giả văn bằng mang dáng vẻ như một dịch vụ đáp ứng nhu cầu học tập. Tuy nhiên, thông tin hiện có mới nêu cáo buộc và biện pháp tố tụng, chưa xác định chi tiết từng giao dịch hay mức độ tham gia của mỗi người. Vì vậy, cần phân biệt rõ cáo buộc điều tra với kết luận có tội của tòa án.
Tổ chức sản xuất, giao hàng và quy mô lợi bất chính
Theo kết quả điều tra được công bố, Hoàng Văn Đạt và Trần Anh Hào bị xác định là hai người cầm đầu, góp vốn mua máy in màu, máy khắc và dập dấu, máy photocopy, máy tính cùng hàng trăm con dấu giả. Hai người chào bán mỗi sản phẩm với giá từ 1 đến 2 triệu đồng. Một người được thuê thực hiện các công đoạn cắt phôi, ép plastic, đóng dấu; mạng lưới chuyển phát tại nhiều địa phương nhận hoa hồng theo từng đơn hàng. Từ năm 2024 đến thời điểm thống kê, đường dây bị cáo buộc sản xuất, bán ra gần 1.500 văn bằng, chứng chỉ giả và thu lời bất chính gần 3 tỉ đồng. Con số này cho thấy sự kết hợp giữa năng lực sản xuất, quảng cáo trực tuyến và giao hàng đã mở rộng đáng kể phạm vi tiếp cận. Mức giá được nêu có thể khiến giấy tờ giả dễ tiếp cận hơn, nhưng không làm giảm hậu quả pháp lý và xã hội của việc mua bán, sử dụng.
Thiệt hại vượt xa hồ sơ giả
Nguy cơ lớn nhất không nằm ở một tấm bằng giả, mà ở quyết định tuyển dụng hoặc giao trách nhiệm dựa trên năng lực không được kiểm chứng. Công an cảnh báo việc sử dụng giấy tờ giả làm suy giảm chất lượng lao động và gây hệ lụy xã hội; điều tra còn ghi nhận một số cơ sở mầm non tư thục dùng bằng giả để hợp thức hóa hồ sơ cho nhân sự thiếu chuyên môn, kéo theo nguy cơ mất an toàn và bạo lực đối với trẻ em. Bởi vậy, xử lý người sản xuất và trung gian là cần thiết, nhưng chưa đủ. Cơ quan, doanh nghiệp cần thẩm định văn bằng trực tiếp với đơn vị cấp, thay vì chỉ kiểm tra bản giấy; người mua cũng cần hiểu rằng sử dụng chứng chỉ giả có thể khiến hồ sơ nghề nghiệp và uy tín cá nhân sụp đổ. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội cho biết đang tiếp tục mở rộng vụ án, làm rõ những người liên quan để xử lý theo quy định.
