Từ thiết bị bay đến công cụ hỗ trợ nghiệp vụ
UAV tích hợp AI là thiết bị bay không người lái kết hợp khả năng quan sát từ trên cao với trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ nhận diện, phát hiện và theo dõi đối tượng trong các tình huống nghiệp vụ. Giá trị của công nghệ này không nằm ở màn trình diễn trên không, mà ở việc cung cấp thông tin nhanh và hữu ích cho người làm nhiệm vụ. Ngày 29/10/2026, Viện Công nghệ Thông tin thuộc ĐHQGHN phối hợp với HTI Group tổ chức thực nghiệm tại Hòa Lạc cho các đơn vị nghiệp vụ Công an TP. Hà Nội và Công an tỉnh Lào Cai. Hơn 150 cán bộ trực tiếp theo dõi, đánh giá nhiều dòng UAV, tạo ra phép thử quan trọng: thiết bị có đáp ứng nhu cầu thực tế của lực lượng sử dụng hay không? Cách tiếp cận này đáng chú ý hơn một buổi giới thiệu tính năng đơn thuần, bởi phản hồi tại hiện trường có thể chỉ ra điểm cần sửa trước khi công nghệ được đưa vào công việc.
Thử nghiệm phải bắt đầu từ phản hồi của người dùng
Các dòng máy bay được thử trong hoạt động bay, trình diễn tính năng và tình huống cứu hộ, cứu nạn. UAV vận tải nặng 194 kg, có tốc độ bay 50 km/giờ; UAV trinh sát nặng 12 kg, bay từ 70–100 km/giờ và dùng AI hỗ trợ nhận diện, phát hiện, theo dõi đối tượng. Những thông số này cho thấy thiết bị có mục đích khác nhau, nhưng chưa tự chứng minh khả năng ứng dụng rộng rãi. Điều đáng giá hơn là cán bộ nghiệp vụ được trực tiếp đánh giá khả năng vận hành, tính năng và mức độ đáp ứng công việc. ĐHQGHN và HTI Group hướng tới dùng ý kiến đó để xác định vấn đề cần khắc phục, hoàn thiện thiết kế, thuật toán và tính năng theo nhu cầu sử dụng. Đây là bước đi đúng: công nghệ phục vụ nghiệp vụ cần được điều chỉnh cùng đơn vị sử dụng, thay vì chỉ được đánh giá qua thông số do nhà sản xuất công bố.
Hưng Yên thử UAV trong tuần tra giao thông
Một hướng ứng dụng gần với sinh hoạt hằng ngày là giám sát giao thông. Tại Hưng Yên, Phòng Cảnh sát giao thông phối hợp với Công ty Cổ phần GRobot nghiên cứu phương án và kịch bản trình diễn UAV, phục vụ tuần tra, kiểm soát, bảo đảm an ninh trật tự và an toàn giao thông. Hoạt động này nằm trong nỗ lực của địa phương nhằm ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào công tác nghiệp vụ, phù hợp định hướng tại Nghị quyết 57 ban hành ngày 22/12/2024. UAV có thể quan sát diện rộng, cơ động tới vị trí cần kiểm tra và truyền hình ảnh từ trên cao. Theo đánh giá bước đầu, góc nhìn đó có thể giúp phát hiện ùn tắc, sự cố hoặc tình huống bất thường; quan sát hiện trường tai nạn; hỗ trợ phân luồng và bố trí lực lượng kịp thời. Với người tham gia giao thông, lợi ích tiềm năng là lực lượng chức năng có thêm thông tin để xử lý tình huống nhanh hơn.
Bổ trợ tuần tra, không thay thế đánh giá và quy định
UAV tuần tra có ưu thế so với camera cố định ở khả năng cơ động và lựa chọn vị trí quan sát, nhất là tại nút giao phức tạp, tuyến trọng điểm hoặc nơi phát sinh tình huống đột xuất. Nhưng trình diễn thành công chưa đồng nghĩa với triển khai đại trà: các giải pháp vẫn cần được nghiên cứu, đánh giá và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định trước khi bổ trợ các phương thức tuần tra truyền thống. Với UAV tích hợp AI, việc nhận diện hay theo dõi đối tượng cũng chỉ hữu ích khi kết quả đủ tin cậy để hỗ trợ quyết định của cán bộ, chứ không thay thế phán đoán và trách nhiệm nghiệp vụ. Hướng đi hợp lý là tiếp tục thử nghiệm trong tình huống cụ thể, ghi nhận phản hồi của lực lượng sử dụng rồi hoàn thiện thiết bị. Nếu làm được điều đó, thiết bị bay không người lái có thể mở rộng tầm quan sát và hỗ trợ bảo đảm an ninh trật tự, thay vì chỉ tạo thêm một màn trình diễn công nghệ.
