Kỳ hạn 25 năm, tầm nhìn dài hơn một thế kỷ
Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025–2050 là khuôn khổ định hướng phát triển không gian và các lĩnh vực của thành phố trong 25 năm, đồng thời đặt ra tầm nhìn 100 năm cho những lựa chọn vượt khỏi một chu kỳ quy hoạch. Sáng 30-10, tại kỳ họp chuyên đề lần thứ sáu của HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026–2031, các đại biểu đã thông qua nghị quyết này.
Hai mốc trong tên gọi không nên bị hiểu là cùng một thời hạn. Giai đoạn 2025–2050 là kỳ quy hoạch được nêu cụ thể; tầm nhìn 100 năm là chân trời định hướng dài hạn, chứ không đồng nghĩa kế hoạch đã liệt kê từng dự án cho trọn một thế kỷ. Quy hoạch TP.HCM có ý nghĩa lớn vì thành phố bước vào giai đoạn phát triển với quy mô và không gian rộng hơn, đòi hỏi liên kết, điều phối cao hơn.
Không gian quy hoạch rộng hơn địa giới hành chính
Quy hoạch được lập trên toàn bộ địa giới TP.HCM, diện tích khoảng 6.772,59 km², gồm 168 đơn vị hành chính; đồng thời xem xét liên hệ với Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và các không gian biển liên quan. Đây là lựa chọn cần thiết: một đô thị lớn không thể phát triển như thể giao thông, logistics, môi trường hay nguồn lao động dừng lại ở ranh giới hành chính.
Định hướng tổ chức thành phố thành 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh và 10 vùng quản trị phát triển cho thấy tham vọng chuyển từ không gian cộng gộp sang mạng lưới có liên kết và chức năng rõ hơn. Các cực gồm lõi dịch vụ tài chính Sài Gòn–Chợ Lớn–Thủ Thiêm, đổi mới sáng tạo phía Đông, công nghiệp và logistics phía Bắc, cảng biển–thương mại tự do–năng lượng phía Nam, cùng đô thị–giáo dục–y tế phía Tây. Giá trị của sơ đồ này sẽ phụ thuộc vào kết nối thực tế giữa các khu vực, không phải số lượng điểm được đánh dấu trên bản đồ.
Các mốc dân số sẽ thử sức năng lực triển khai
Dự báo dân số là phép thử rõ nhất cho mức độ khả thi của quy hoạch: TP.HCM hướng tới khoảng 18 triệu người vào năm 2030, 25 triệu vào năm 2045 và hơn 27 triệu vào năm 2050. Những con số này không chỉ báo hiệu nhu cầu nhà ở; chúng còn đặt áp lực lên hạ tầng, dịch vụ công và khả năng phân bố cơ hội giữa các khu vực.
Đời sống cư dân sẽ được quyết định bởi việc các mục tiêu xã hội có đi cùng tốc độ mở rộng đô thị hay không. Quy hoạch hướng tới 2 triệu sinh viên và bổ sung 1.400–2.000 ha đất giáo dục đại học trong giai đoạn 2030–2050. Thành phố cũng định hướng phát triển bệnh viện cửa ngõ, cụm y tế chuyên sâu, y tế cơ sở và chuyển đổi số; đến năm 2045 đặt mục tiêu 45 giường bệnh và 35 bác sĩ trên mỗi 10.000 dân. Đây là những chỉ tiêu đáng theo dõi vì chúng gắn trực tiếp với khả năng tiếp cận giáo dục, khám chữa bệnh và an sinh.
Điều cần theo dõi sau khi nghị quyết được thông qua
Thông qua nghị quyết chưa đồng nghĩa các định hướng đã tự chuyển thành công trình hay dịch vụ. Bước tiếp theo là Chủ tịch UBND TP.HCM phê duyệt quy hoạch tổng thể. Sau đó, điều đáng quan tâm không chỉ là dự án nào được khởi động trước, mà còn là trách nhiệm của từng đơn vị, tiến độ, cơ chế giám sát và cách dữ liệu, công nghệ số được dùng để đánh giá kết quả.
Quy hoạch nêu hướng huy động vốn nhà nước để dẫn dắt, kết hợp nguồn lực xã hội qua hợp tác công tư, khai thác giá trị tăng thêm từ đất gắn với hạ tầng và trái phiếu đô thị. Nhưng với người dân, thước đo cuối cùng nên là kết nối thuận tiện hơn, dịch vụ thiết yếu đáp ứng kịp và chất lượng sống được cải thiện—không phải chỉ là các tuyên bố về tầm vóc toàn cầu. Kỳ hạn 2025–2050 tạo khung hành động; tầm nhìn 100 năm chỉ có ý nghĩa khi mục tiêu dài hạn được chia thành ưu tiên, tiến độ và kết quả có thể kiểm chứng.
