Một địa chỉ gần dân để bắt đầu
Điểm tiếp nhận và tư vấn cai nghiện là đầu mối tại địa phương để người sử dụng ma túy, người nghiện và gia đình hỏi thông tin, tìm hiểu lựa chọn điều trị, làm thủ tục đăng ký và kết nối với các dịch vụ hỗ trợ phù hợp. Vì vậy, giá trị của mô hình không chỉ nằm ở việc có thêm một nơi tiếp nhận hồ sơ, mà còn ở việc hạ thấp rào cản để người dân chủ động tìm trợ giúp.
Công an xã Vạn Ninh công bố điểm tiếp nhận đăng ký, tư vấn cai nghiện ma túy tại trụ sở Công an xã, số 471 Hùng Vương, thôn 9. Tại phường Cam Ranh, Công an phường ra mắt điểm tiếp nhận đăng ký, tư vấn cai nghiện ma túy tự nguyện. Hai địa chỉ này đưa bước tìm hiểu ban đầu đến gần cộng đồng hơn, thay vì để người cần giúp đỡ phải tự lần mò giữa các thủ tục và lựa chọn chuyên môn.
Đây là hướng đi đáng chú ý trong phòng, chống ma túy: muốn người dân tìm đến dịch vụ, địa phương cần có đầu mối dễ nhận biết, nơi họ có thể hỏi trước khi quyết định. Công bố điểm tiếp nhận cũng thể hiện quyết tâm của chính quyền địa phương trong công tác phòng, chống ma túy.
Ai có thể đến và cần hỏi gì?
Điểm ở Vạn Ninh tiếp đón người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy cùng gia đình hoặc người đại diện. Điểm tại Cam Ranh cũng hướng đến người nghiện và gia đình, giúp họ tiếp cận thông tin, thủ tục và tư vấn. Gia đình có thể đi cùng để trao đổi, nhưng người cần hỗ trợ cũng có thể tìm hiểu trực tiếp.
Trước khi đăng ký cai nghiện, nên hỏi rõ về tác hại của ma túy, các phương pháp cai nghiện và điều trị, quy trình thực hiện, quyền và nghĩa vụ của người đăng ký. Đây là những nội dung điểm Vạn Ninh có trách nhiệm cung cấp; nhân viên cũng tư vấn để người nghiện và gia đình cân nhắc hình thức phù hợp. Tại Cam Ranh, người dân có thể hỏi về chính sách hỗ trợ và trình tự, thủ tục đăng ký cai nghiện tự nguyện.
Việc hỏi kỹ trước khi chọn phương án giúp quyết định dựa trên thông tin thay vì áp lực hoặc suy đoán. Người dân cũng nên xác nhận trực tiếp với điểm tiếp nhận về giấy tờ và bước thực hiện áp dụng cho trường hợp của mình; thông tin được công bố không nêu danh mục hồ sơ cụ thể.
Tư vấn phải đi cùng kết nối dịch vụ
Một điểm tiếp nhận chỉ phát huy tác dụng nếu không dừng lại ở việc giải thích thủ tục. Ở Vạn Ninh, người đăng ký được hướng dẫn làm thủ tục cai nghiện tự nguyện, đăng ký điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế và tiếp cận các thủ tục liên quan. Đây là những lựa chọn cần được trao đổi cùng người có chuyên môn, để người đăng ký hiểu phương pháp và quy trình trước khi quyết định.
Điểm này còn phối hợp với cơ quan y tế, cơ quan chuyên môn và các tổ chức liên quan để kết nối dịch vụ cai nghiện, điều trị, hỗ trợ y tế, tâm lý và xã hội. Cam Ranh cũng dự kiến phối hợp với cơ sở y tế, cơ sở cai nghiện và lực lượng chức năng để hỗ trợ, theo dõi người nghiện và người sau cai. Như vậy, tư vấn cai nghiện có ý nghĩa nhất khi dẫn đến được một dịch vụ phù hợp, chứ không chỉ cung cấp thông tin chung.
Người dân nên trao đổi rõ nhu cầu sức khỏe, tâm lý và điều kiện hỗ trợ tại gia đình để điểm tiếp nhận hướng dẫn kết nối đúng nơi. Việc lựa chọn hình thức cụ thể cần căn cứ tư vấn và quy định pháp luật, không nên tự coi một lựa chọn là phù hợp cho mọi trường hợp.
Hỗ trợ sau cai là phần không thể thiếu
Cai nghiện không kết thúc ở thời điểm hoàn tất thủ tục hay chương trình điều trị. Người sau cai cần được đồng hành để ổn định cuộc sống và hạn chế nguy cơ tái nghiện; gia đình cũng cần biết cách động viên, hỗ trợ và phối hợp với địa phương. Vì thế, hỗ trợ sau cai nên được nhìn nhận như một phần của quá trình phục hồi, không phải việc phụ thêm.
Tại Vạn Ninh, điểm tiếp nhận phối hợp hỗ trợ gia đình trong việc động viên, quản lý và giúp người cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng. Ở Cam Ranh, việc phối hợp với các cơ quan, tổ chức, cơ sở y tế, cơ sở cai nghiện và lực lượng chức năng nhằm hỗ trợ, theo dõi, quản lý cả người nghiện lẫn người sau cai, góp phần phòng ngừa tái nghiện.
Một điểm tư vấn cấp cơ sở không thể tự giải quyết mọi nhu cầu, nhưng có thể làm cầu nối để người dân không phải tự xoay xở. Kết quả phụ thuộc vào việc tư vấn có tôn trọng, bảo mật và kết nối được với dịch vụ cần thiết hay không. Cam Ranh cho biết quá trình tiếp nhận chú trọng bảo mật thông tin cá nhân, không kỳ thị hoặc phân biệt đối xử. Đây là nền tảng để người cần giúp đỡ và gia đình dám mở lời, đăng ký và tiếp tục tìm hỗ trợ.
