Một chân dung, một sợi dây ký ức
Ảnh phục dựng liệt sĩ là những di ảnh được khôi phục từ tư liệu còn lại để gìn giữ chân dung người đã hy sinh và trao lại cho gia đình một hình ảnh gần gũi, có thể lưu giữ qua nhiều thế hệ. Tại Hải Phòng, 100 bức ảnh như vậy được trao trong ngày hội “Thắm tình quân dân” năm 2026, một hoạt động mà giá trị lớn nhất không nằm ở khung ảnh, mà ở ký ức được đưa trở về với thân nhân. Thành Đoàn Hải Phòng phối hợp với Bộ CHQS thành phố, nhóm phục dựng ảnh liệt sĩ Skyline và các đơn vị đồng hành tổ chức trao tặng ảnh cho các Mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình và thân nhân liệt sĩ. Những bức ảnh tri ân liệt sĩ vừa lưu giữ hình ảnh người thân đã khuất, vừa nhắc rằng sự hy sinh của họ vẫn được thế hệ hôm nay ghi nhớ.
Từ di ảnh đến món quà dành cho mẹ
Ý nghĩa của phục dựng di ảnh hiện rõ nhất khi bức ảnh được trao tận tay người mẹ đã chờ đợi, tưởng nhớ con suốt nhiều năm. Đoàn công tác đến thăm hai Mẹ Việt Nam anh hùng tại phường Hải An và xã An Quang. Ở phường Hải An, Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Bệ nhận ảnh phục dựng chân dung liệt sĩ; tại xã An Quang, Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Nhỡ được trao ảnh người con và một bức ảnh ghép hai mẹ con trong cùng khung hình. Chi tiết ấy khiến món quà vượt khỏi ý nghĩa của một bản ảnh: nó đặt người con đã hy sinh trở lại bên mẹ trong một hình ảnh gia đình. Không gì có thể bù đắp mất mát, nhưng sự chăm chút và hiện diện của cộng đồng có thể giúp ký ức được nâng niu thay vì chỉ nằm trong những câu chuyện cũ.
Hoạt động tri ân gắn với dấu mốc lịch sử
Chương trình được tổ chức hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng vũ trang thành phố Hải Phòng, từ 20/11/1946 đến 20/11/2026. Đặt hoạt động trao ảnh trong ngày hội “Thắm tình quân dân” giúp đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” hiện lên bằng một việc làm cụ thể: tìm lại chân dung liệt sĩ, mang ảnh đến gia đình và dành thời gian thăm hỏi thân nhân. Đây là cách tri ân có sức chạm hơn những lời tưởng niệm chung chung, bởi nó hướng sự quan tâm đến từng gia đình và từng ký ức riêng. Sự phối hợp giữa Thành Đoàn, Bộ CHQS thành phố, nhóm Skyline và các đơn vị đồng hành cũng cho thấy việc gìn giữ ký ức có thể trở thành trách nhiệm chung, không chỉ của những người thân trực tiếp.
Trao ảnh để ký ức tiếp tục được kể
Hoạt động trao tặng không dừng ở những chuyến thăm gia đình. Trong chương trình ngày hội tổ chức tại Trung đoàn 50, ban tổ chức tiếp tục trao 44 di ảnh liệt sĩ cùng các phần quà từ đơn vị đồng hành cho gia đình và thân nhân. Con số ấy cho thấy 100 bức ảnh được trao là một phần của nỗ lực tri ân rộng hơn, nhưng giá trị của từng bức vẫn nằm ở mối liên hệ cụ thể mà nó khơi lại. Một chân dung được phục dựng có thể trở thành điểm tựa để con cháu hỏi về người đã khuất, để câu chuyện hy sinh không bị mờ đi theo thời gian. Khi ảnh được trao cùng sự thăm hỏi chân thành, lòng biết ơn không còn là khái niệm trừu tượng mà hiện diện trong đời sống gia đình.
Trao ảnh phục dựng cho thân nhân là một cách gìn giữ ký ức bằng sự hiện diện và sẻ chia. Những chân dung ấy không xóa được mất mát, nhưng giúp gia đình tiếp tục nhìn thấy, nhắc nhớ và kể lại câu chuyện về người đã hy sinh.
