Giọng soprano được tôi luyện qua những sân khấu quốc tế
Phương Mai Soprano là nữ sĩ quan, giảng viên thanh nhạc và nghệ sĩ biểu diễn, kết hợp đào tạo cổ điển với vai trò lãnh đạo chuyên môn tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Điểm đáng chú ý ở chị không chỉ là quân hàm hay chức vụ, mà còn là giọng nữ cao hiếm có, đủ sức đứng vững trên sân khấu chuyên nghiệp. NSƯT Lan Anh nhận xét giọng hát Phương Mai dày, sáng và có âm lượng tốt, một phẩm chất nổi bật của giọng soprano Việt Nam. Phương Mai tốt nghiệp xuất sắc trường này và được giữ lại giảng dạy, trước khi sang Moskva học tại Học viện Âm nhạc Gnesin, hoàn thành chương trình thạc sĩ loại xuất sắc. Năm 2009, chị đoạt giải Nhất Cuộc thi hát Thính phòng - Nhạc kịch toàn quốc; năm 2013, giành giải Nhì cuộc thi âm nhạc cổ điển quốc tế tại Moskva. Năm 2017, chị tiếp tục đoạt giải Nhất tại Nga và giải Nhì ở Ba Lan.
Lãnh đạo khoa bằng kinh nghiệm của người làm nghề
Với Phương Mai, thành tích biểu diễn có ý nghĩa nhất khi được chuyển hóa thành tri thức cho thế hệ tiếp theo. Hiện mang quân hàm Trung tá, chị là Trưởng khoa Thanh nhạc tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Cương vị trưởng khoa thanh nhạc quân đội không khiến chị rời xa chuyên môn: chị đưa trải nghiệm học tập, thi đấu và biểu diễn vào công việc hướng dẫn sinh viên. Một sáng kiến cụ thể là đề xuất xây dựng môn Kỹ năng xây dựng hình ảnh cho nghệ sĩ biểu diễn thanh nhạc; môn học đã được đưa vào chương trình của khoa. Đây là lựa chọn thực tế: người hát ngày nay cần vừa làm chủ giọng hát vừa biết trình bày hình ảnh nghề nghiệp của mình. Phương Mai cũng giành giải Ba cuộc thi Giọng hát vàng tại Army Games ở Nga năm 2020 và Huy chương Vàng Liên hoan âm nhạc toàn quốc năm 2024. Những kết quả ấy giúp chị mang vào lớp học kinh nghiệm của một nghệ sĩ vẫn đang hoạt động, thay vì chỉ truyền đạt kiến thức trên lý thuyết.
MV mới cho thấy người nghệ sĩ vẫn ở trên sân khấu
Vai trò quản lý và giảng dạy không khép lại con đường biểu diễn của Phương Mai. Chị vừa giới thiệu MV Lời yêu cho con, ca khúc do nhạc sĩ Đức Trịnh sáng tác, như món quà nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10. Thay vì lấy kỹ thuật thanh nhạc làm trọng tâm, sản phẩm chọn cảm xúc gần gũi về tình mẫu tử, để trải nghiệm làm mẹ trở thành điểm tựa cho cách thể hiện. NSND Hà Thuỷ đánh giá Phương Mai làm mới ca khúc bằng bản phối và cách xử lý giàu cảm xúc đời thường. Lời khen ấy đáng chú ý vì ghi nhận không chỉ chất giọng mà cả khả năng diễn giải một bài hát quen thuộc. Chồng chị, ca sĩ Tùng Lâm, cũng công tác tại trường và đồng hành với chị trong môi trường nghề nghiệp chung. Hình ảnh nữ trung tá ca sĩ vì thế không phải hai con đường tách biệt: quân ngũ, đào tạo và biểu diễn cùng tạo nên một hành trình nhất quán, trong đó sân khấu vẫn là phần không thể thiếu.
