Ngân hàng là mắt xích để trung tâm vận hành thực chất
Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM là mô hình kết nối các tổ chức, nhà đầu tư và dịch vụ tài chính nhằm hỗ trợ hình thành thị trường, sản phẩm và dòng vốn trong nước lẫn quốc tế. Với mô hình này, ngân hàng thành viên không thể chỉ là một cái tên trong danh sách: đó là hạ tầng thiết yếu để các hoạt động tài khoản, thanh toán và chuyển vốn có thể vận hành. Chiều 28/10, bên lề Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với các thành viên và nhà đầu tư liên quan đến VIFC-HCMC, đề nghị phấn đấu có ngân hàng thành viên cùng giao dịch thực tế trong tháng 11. Đây là mục tiêu đúng trọng tâm. Nếu thiếu ngân hàng, việc công nhận thành viên mới vẫn chưa đủ để chứng minh trung tâm đã chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang hoạt động có ích.
Nút thắt đã được doanh nghiệp nêu ngay tại cuộc làm việc: chưa có ngân hàng thành viên khiến họ gặp khó khăn về tài khoản, thanh toán và chuyển vốn quốc tế. Những trở ngại này không chỉ là vấn đề thủ tục nội bộ. Chúng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn tất giao dịch, huy động vốn và đưa nguồn lực đến các dự án. Vì vậy, mục tiêu tháng 11 cần được nhìn như phép thử về khả năng phối hợp giữa cơ quan quản lý và đơn vị vận hành, chứ không chỉ là một mốc truyền thông.
Mười thành viên đầu tiên tạo đà, nhưng chưa thay thế giấy phép
Trước cuộc làm việc, VIFC TP.HCM công bố và trao quyết định công nhận tư cách cho 10 thành viên đầu tiên, tất cả là công ty holding hoạt động trong các lĩnh vực như đầu tư, hạ tầng, logistics, năng lượng, công nghệ tài chính, thanh toán và giao dịch hàng hóa. Đây là bước tiến đáng kể vì trung tâm đã có nhóm doanh nghiệp tham gia phát triển hệ sinh thái, thay vì chỉ dừng ở thiết kế mô hình. Tuy nhiên, tư cách thành viên không đồng nghĩa được tự động kinh doanh các hoạt động có điều kiện; giấy phép hoặc chấp thuận chuyên ngành vẫn cần thiết, trong khi quy trình cấp phép, quản lý và giám sát đang được hoàn thiện.
Khoảng cách giữa công nhận thành viên và cấp phép ngân hàng là lý do khiến tiến độ cần được thúc đẩy ngay. Đại diện Sovico kiến nghị điều chỉnh một số điều kiện cấp phép cho phù hợp thực tiễn, trong đó có tiêu chí xử phạt hành chính của chủ sở hữu và cách đánh giá nhân sự cấp cao là người nước ngoài. Những đề xuất này cho thấy bài toán không chỉ nằm ở tốc độ xử lý hồ sơ, mà còn ở việc quy định có đủ rõ và phù hợp để thu hút tổ chức quốc tế hay không. Rút ngắn thủ tục là cần thiết, nhưng không thể đánh đổi các yêu cầu về an toàn tài chính và giám sát.
Tháng 11 cần có kết quả đo đếm được
Phó thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Cơ quan điều hành trung tâm hoàn thiện hướng dẫn về hồ sơ, thủ tục và điều kiện cấp phép, phấn đấu trong tháng 11/2026 có ngân hàng trở thành thành viên chính thức. Song song với việc cấp phép, VIFC-HCMC được yêu cầu chọn các giao dịch có thể triển khai sớm, làm rõ đối tác, phương án vốn, cấu trúc giao dịch và điều kiện pháp lý để phấn đấu ký kết, thực hiện những giao dịch đầu tiên trong cùng tháng. Đây là cách tiếp cận hợp lý: đánh giá tiến độ bằng dịch vụ và giao dịch thực tế, thay vì số lượng thông báo hay cuộc họp.
Kế hoạch tiếp theo còn bao gồm hoàn thiện quy trình tiếp nhận quỹ đầu tư trong tháng 11 và xây dựng các cấp độ giấy phép cho hoạt động quản lý tài sản. Những việc này có thể mở rộng lựa chọn huy động vốn ngoài tín dụng ngân hàng, góp phần giảm áp lực cung ứng tín dụng cho hệ thống ngân hàng thương mại. Tuy vậy, mốc thời gian chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm quy trình minh bạch, trách nhiệm rõ và kiểm soát đầy đủ về ngoại hối, phòng chống rửa tiền, bảo vệ nhà đầu tư. Thành công của VIFC TP.HCM sẽ không được quyết định bởi việc có ngân hàng trên danh nghĩa, mà bởi khả năng giúp doanh nghiệp giao dịch an toàn và thông suốt.
Kết quả phải vượt khỏi một cột mốc cấp phép
Có ngân hàng thành viên trong tháng 11 là mục tiêu cấp thiết, nhưng không nên xem đó là đích đến. Ngân hàng chỉ phát huy vai trò khi được kết nối với quỹ đầu tư, dịch vụ thanh toán, tư vấn và thu xếp vốn, cùng cơ chế giám sát và giải quyết tranh chấp đáng tin cậy. Trung tâm cũng cần phối hợp với địa điểm tại Đà Nẵng để hình thành hệ sinh thái thống nhất, thay vì phân tán nguồn lực giữa hai nơi.
Thước đo thuyết phục nhất trong những tuần tới sẽ là ngân hàng có hoàn tất tư cách chính thức hay không, giao dịch đầu tiên có được triển khai đúng quy định hay không, và các vướng mắc về tài khoản, thanh toán, chuyển vốn có được xử lý hay không. Nếu đạt được những kết quả ấy, VIFC TP.HCM sẽ có nền tảng để chuyển sang hoạt động thực chất. Nếu không, việc công nhận thêm thành viên vẫn chỉ là tiến triển về hình thức.
