Tập huấn cần dẫn tới thay đổi trong từng bếp ăn
Bữa ăn bán trú ở trường tiểu học là bữa ăn được nhà trường tổ chức trong ngày học, đòi hỏi thực đơn đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của học sinh và quy trình chế biến bảo đảm an toàn thực phẩm. Hai lớp tập huấn tại Lâm Đồng vì thế có ý nghĩa thiết thực nhất khi kiến thức được chuyển thành cách làm thống nhất trong mỗi trường, thay vì dừng ở buổi phổ biến.
Chương trình do Vụ Học sinh, sinh viên thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Công ty Ajinomoto Việt Nam tổ chức, theo công văn của Bộ ban hành ngày 05/10/2026. Buổi đầu diễn ra chiều 10/11 tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Cam Ly, với 113 đại biểu; buổi thứ hai tổ chức chiều 12/11 tại Trường THPT Phan Bội Châu – Phan Thiết, với 136 đại biểu. Việc chia theo khu vực giúp cán bộ quản lý, nhân viên y tế và người trực tiếp phụ trách bếp ăn có cơ hội trao đổi sát với điều kiện thực tế của địa phương.
Nhu cầu hướng dẫn không mang tính hình thức: một số trường còn hạn chế về cơ sở vật chất, bếp chưa đồng bộ, trong khi năng lực tổ chức giữa những người phụ trách chưa đồng đều. Bởi vậy, tập huấn trường tiểu học cần được xem là bước khởi đầu cho cải thiện liên tục, không phải một đợt hoàn thành thủ tục.

Nhà trường cần nối dinh dưỡng với vận động và an toàn
Nội dung của Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt tổ chức bữa ăn trong một bức tranh rộng hơn: hướng dẫn kết hợp bữa ăn học đường với tăng cường hoạt động thể lực, phổ biến Chỉ thị 33/CT-TTg về an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục và nêu định hướng tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú. Đây là cách tiếp cận đáng chú ý: chăm sóc sức khỏe học sinh không thể chỉ tính bằng món ăn trên khay, mà cần gắn dinh dưỡng với thói quen vận động và kỷ luật an toàn.
Với nhà trường, điều đó đòi hỏi phân công rõ người lập thực đơn, người tiếp nhận nguyên liệu, người giám sát chế biến và người kiểm tra việc thực hiện quy trình. Người phụ trách cần theo dõi chất lượng đầu vào, cách bảo quản và chế biến, đồng thời biết xử lý các vướng mắc thay vì xem an toàn thực phẩm là phần việc riêng của nhân viên cấp dưỡng.
Phần thực hành của lớp tập huấn cũng hướng dẫn quy trình chế biến bữa ăn bán trú bảo đảm an toàn thực phẩm và dinh dưỡng hợp lý. Giá trị của nội dung này nằm ở khả năng áp dụng hằng ngày: quy trình càng rõ, việc phối hợp giữa quản lý, y tế học đường và bếp ăn càng ít phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân.

Công cụ lập thực đơn hữu ích khi được dùng linh hoạt
Ajinomoto Việt Nam hướng dẫn đại biểu sử dụng phần mềm “Xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng” thuộc Dự án Bữa ăn học đường. Trường có thể chọn thực đơn trong ngân hàng có sẵn hoặc tự xây dựng thực đơn từ món ăn, nguyên liệu phù hợp với điều kiện thực tế. Cách làm này giúp dinh dưỡng học đường có cơ sở tham khảo cụ thể, nhưng vẫn để nhà trường tính đến nguồn cung, năng lực bếp và hoàn cảnh của học sinh.
Phần mềm hiện có hơn 120 bộ thực đơn với hơn 360 món ăn, được Hội đồng khoa học Viện Dinh dưỡng Quốc gia thẩm định; đến tháng 8/2026, dự án đã được áp dụng tại hơn 4.500 trường tiểu học bán trú ở 34 tỉnh, thành phố, với hơn 2,2 triệu học sinh hưởng lợi mỗi năm. Quy mô ấy cho thấy công cụ có độ phủ rộng, nhưng kết quả ở từng trường vẫn phụ thuộc vào việc lựa chọn và tổ chức thực hiện có phù hợp hay không.
Trách nhiệm của người lập thực đơn là dùng công cụ để cân đối bữa ăn, không sao chép máy móc. Đồng thời, chương trình giáo dục dinh dưỡng “3 phút thay đổi nhận thức” qua áp phích và video có thể giúp học sinh hiểu giá trị dinh dưỡng của thực phẩm, hình thành thói quen ăn uống lành mạnh. Giáo dục dinh dưỡng sẽ thuyết phục hơn khi điều trẻ được học nhất quán với món ăn được phục vụ.

Sau lớp học, khâu giám sát mới quyết định chất lượng
Các đại biểu đã trao đổi về chọn nguyên liệu, kiểm soát chế biến và quản lý, giám sát an toàn thực phẩm; những câu hỏi phát sinh được báo cáo viên và chuyên gia giải đáp trực tiếp. Đây là phần không nên xem nhẹ: hướng dẫn chung chỉ phát huy tác dụng khi trường nhận diện được điểm nghẽn riêng của mình và thống nhất người chịu trách nhiệm khắc phục.
Ban tổ chức đề nghị đại biểu phổ biến nội dung tập huấn tới các cơ sở giáo dục, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và thực hiện nghiêm quy định về an toàn thực phẩm, dinh dưỡng trong trường học. Bước tiếp theo nên là biến yêu cầu này thành lịch kiểm tra, quy trình ghi nhận và trao đổi thường xuyên giữa ban giám hiệu, nhân viên y tế, tổ trưởng bếp và cấp dưỡng.
Hai lớp tập huấn đã cung cấp hướng dẫn về thực đơn, chế biến, an toàn và vận động; nhưng chất lượng bữa ăn bán trú không được quyết định bởi số buổi tập huấn. Nó phụ thuộc vào việc nhà trường có phối hợp đều đặn, giám sát nghiêm và điều chỉnh cách tổ chức theo điều kiện thực tế hay không. Đó mới là thước đo cho hiệu quả lâu dài của tập huấn và của công tác dinh dưỡng học đường.







