Việc làm mạnh đẩy kỳ vọng tăng lãi suất lên cao
Fed tăng lãi suất là quyết định điều chỉnh chi phí vay nhằm kiềm chế lạm phát, đồng thời cân nhắc sức khỏe thị trường lao động và đà tăng trưởng kinh tế; vì thế dữ liệu mới có thể khiến kỳ vọng chính sách thay đổi nhanh chóng. Báo cáo ngày 6/11 của Cục Thống kê Lao động Mỹ cho thấy nền kinh tế tạo thêm 165.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 10, gần gấp ba dự báo 60.000–65.000. Tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,2% xuống 4,1%, còn số liệu tháng 8 và tháng 9 được điều chỉnh tăng tổng cộng 84.000 việc làm. Đây không phải tín hiệu của một thị trường lao động đang hụt hơi. Sức tuyển dụng trên diện rộng làm suy yếu lập luận rằng Fed cần sớm nới lỏng, và khiến kịch bản tăng lãi suất tháng 12 trở nên dễ tin hơn.
Mức tăng việc làm tháng 10 trải rộng từ dịch vụ chuyên môn, y tế và vận tải đến sản xuất; khu vực tư nhân tạo thêm 159.000 vị trí. Tiền lương bình quân theo giờ tăng 0,4% trong tháng, cao hơn dự báo 0,3%, dù tốc độ tăng theo năm giảm nhẹ còn 3,1%. Theo Anshul Sharma, tuyển dụng trong ba tháng gần nhất bình quân khoảng 137.000 vị trí mỗi tháng, nhịp độ lành mạnh hơn nhiều so với kỳ vọng trước đó.

Lạm phát và tăng trưởng giữ Fed trong thế cứng rắn
Thị trường không chỉ nhìn vào việc làm Mỹ. Lạm phát Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu của Fed: CPI tháng 9 tăng 3,7% so với cùng kỳ, trong khi thông tin về tháng 10 cho biết chỉ số tăng 0,4%. Giá năng lượng, giữa lúc xung đột tại Trung Đông làm gia tăng sức ép, là một phần lý do khiến đà giảm giá chưa đủ thuyết phục. Khi giá cả dai dẳng trong khi tuyển dụng còn khỏe, việc giữ nguyên lãi suất quá lâu có nguy cơ để áp lực lạm phát kéo dài.
Đà kinh tế cũng khiến Fed khó dựa vào lập luận tăng lãi suất sẽ đẩy nền kinh tế vào suy giảm sâu. Tăng trưởng quý III được nêu ở mức 3,4%, còn dự báo quý IV là 2,2%, với đầu tư vào trí tuệ nhân tạo góp phần nâng đỡ hoạt động. Bởi vậy, kỳ vọng chính sách đã dịch chuyển nhanh: công cụ FedWatch từng phản ánh xác suất khoảng 77% cho một đợt tăng 0,25 điểm phần trăm, còn khảo sát Reuters ngày 6–10/11 ghi nhận cả 101 chuyên gia được hỏi đều dự báo tăng trong tháng 12. Dù vậy, đồng thuận của thị trường không phải quyết định của Fed.

Dữ liệu lạm phát sắp tới vẫn có quyền phủ quyết
Tăng lãi suất tháng 12 đang là kịch bản cơ sở, nhưng xem đó là điều đã định sẽ là đọc sai cách Fed ra quyết định. Sau khi nâng lãi suất tháng 9, ngân hàng trung ương đã tạm dừng trong tháng 10 để có thêm dữ liệu. Những báo cáo lạm phát sắp công bố, đặc biệt là lạm phát lõi và giá năng lượng, sẽ cho biết sức ép giá có tiếp tục dai dẳng hay bắt đầu hạ nhiệt. Tom Porcelli, kinh tế trưởng tại Wells Fargo, nhận định Fed phụ thuộc vào dữ liệu lạm phát sắp tới để có căn cứ cho lần tăng tiếp theo.
Đây là điểm làm cho dự báo của chuyên gia có điều kiện, chứ không mâu thuẫn với kỳ vọng tăng. Việc làm mạnh cùng tiền lương tăng 0,4% trong tháng là lý do để Fed giữ lựa chọn thắt chặt trên bàn; nhưng nếu lạm phát cải thiện rõ, mức độ cần thiết của một đợt tăng sẽ yếu đi. Ngược lại, giá lõi hoặc năng lượng không hạ nhiệt có thể củng cố lập luận nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, thậm chí khiến giới chức cân nhắc mức mạnh hơn.
Kết luận: xác suất cao không đồng nghĩa chắc chắn
Bức tranh hiện tại nghiêng rõ về một đợt Fed tăng lãi suất trong tháng 12: việc làm vượt xa dự báo, thất nghiệp giảm, lạm phát chưa được kiểm soát và tăng trưởng vẫn có sức bền. Nhưng yếu tố quyết định cuối cùng chưa nằm trong báo cáo việc làm đã công bố; nó nằm ở các số liệu giá sắp tới. Nhà đầu tư nên phân biệt giữa kỳ vọng gần như áp đảo và cam kết chính thức của Fed. Nếu lạm phát tiếp tục cao, tăng lãi suất là lựa chọn có cơ sở; nếu áp lực giá giảm thuyết phục, ngân hàng trung ương vẫn có thể điều chỉnh cách tiếp cận. Cho đến khi dữ liệu ấy xuất hiện, kịch bản tháng 12 mạnh nhất trên thị trường vẫn chỉ là một dự báo có điều kiện.






