Nâng hạng là dấu mốc, không phải đích đến
Thị trường vốn là hệ thống huy động và phân bổ nguồn lực tài chính trung, dài hạn cho doanh nghiệp, dự án và nền kinh tế thông qua các kênh như chứng khoán, trái phiếu và định chế tài chính. Vì thế, chất lượng thị trường này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng Việt Nam đầu tư cho những mục tiêu phát triển lớn.
Ngày 29-10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Hiệp hội Doanh nghiệp Anh Quốc tại Việt Nam tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp Anh - Việt Nam với chủ đề “Tầm nhìn 2045: Kiến tạo nền kinh tế thu nhập cao, giá trị cao”. Phát triển thị trường vốn là trọng tâm thảo luận. Bà Wanming Du, Giám đốc Chính sách chỉ số khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại FTSE Russell, nhận định việc nâng hạng lên thị trường mới nổi ghi nhận nỗ lực cải cách, nhưng thách thức cốt lõi vẫn là tăng sức cạnh tranh để thu hút vốn dài hạn.
Đây là phân biệt quan trọng: vị thế mới có thể mở thêm cơ hội, nhưng không tự động biến thành dòng tiền ổn định. Nhà đầu tư dài hạn cần một thị trường dễ tiếp cận, có luật lệ rõ ràng và đủ chiều sâu. Nếu cải cách dừng ở dấu mốc nâng hạng, thị trường vốn Việt Nam vẫn khó cạnh tranh trong việc tài trợ cho những dự án tạo năng suất qua nhiều thập kỷ.
Vốn dài hạn phải đi cùng cải cách và hạ tầng
Tầm nhìn Việt Nam 2045 không thể dựa chủ yếu vào nguồn vốn ngắn hạn hay những đợt đầu tư theo chu kỳ. Hạ tầng giao thông, năng lượng và sản xuất cần thời gian dài để hình thành, trong khi nguồn tài trợ phải đủ ổn định để dự án được triển khai liên tục. Bởi vậy, năng lực huy động vốn dài hạn là thước đo thực chất hơn một danh hiệu thị trường.
Các trao đổi tại diễn đàn nhấn mạnh vai trò của Trung tâm Tài chính quốc tế trong việc thu hút nguồn vốn dài hạn quốc tế với chi phí hợp lý để tài trợ hạ tầng, đồng thời bổ sung độ sâu còn hạn chế của thị trường trong nước. Định hướng này chỉ có ý nghĩa khi đi kèm quy tắc minh bạch, khả năng thực thi đáng tin cậy và các kênh kết nối vốn với dự án cụ thể.
Nói cách khác, cải cách thị trường không nên được đo bằng số lượng sáng kiến, mà bằng việc vốn có đến đúng nơi, đúng kỳ hạn hay không. Một nền tảng tài chính tốt cần giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực để mở rộng năng lực sản xuất, còn nhà đầu tư cần đủ thông tin và niềm tin để cam kết dài hơi. Thiếu một trong hai, mục tiêu phát triển sẽ khó thành hiện thực.
Bất động sản công nghiệp phải tạo năng lực sản xuất
Chiều 29/10 tại TP.HCM, Liên chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam tổ chức hội nghị và tọa đàm về vai trò của lĩnh vực này đối với mục tiêu tăng trưởng. Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Văn Khôi nhấn mạnh bất động sản công nghiệp cần gắn với định hướng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có nền công nghiệp hiện đại vào năm 2045.
Mối liên hệ với thị trường vốn rất cụ thể: vốn đầu tư xây dựng khu công nghiệp, nhà xưởng, kho bãi và hạ tầng kết nối tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và dịch vụ công nghiệp. Theo ông Khôi, bất động sản công nghiệp có thể thúc đẩy tăng trưởng bằng cách hình thành năng lực sản xuất mới, nâng chất lượng dòng vốn trong và ngoài nước, đồng thời lan tỏa sang các ngành liên quan.
Nhưng phát triển không thể chỉ tính bằng diện tích đất cho thuê. Quy hoạch thiếu kết nối vùng, hiệu quả sử dụng đất chưa đồng đều và hạ tầng xã hội chậm hơn tốc độ công nghiệp đều làm giảm giá trị đầu tư. Muốn thu hút dự án chất lượng, khu công nghiệp cần được xem như một phần của hệ sinh thái sản xuất, chứ không phải những ốc đảo hạ tầng tách rời.
Đưa vốn đến nơi tạo giá trị cho người lao động
Một thị trường vốn cạnh tranh chỉ có ý nghĩa khi tiền tài trợ được hạ tầng có khả năng tạo ra việc làm ổn định và năng suất cao. Vì vậy, phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật lẫn hạ tầng xã hội phải là điều kiện đi cùng khu công nghiệp: kết nối khu sản xuất với đô thị, nhà ở, dịch vụ và đào tạo nhân lực. Đây cũng là nền tảng để người lao động có thể sống và làm việc lâu dài tại các trung tâm công nghiệp.
Các điểm nghẽn về thủ tục đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường cần được xử lý đồng bộ. Nếu dự án phải chờ đợi kéo dài, chi phí và tiến độ đều chịu áp lực; doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân cùng gánh hệ quả. Cải cách vì thế không chỉ là việc của cơ quan quản lý hay giới tài chính, mà tác động đến cơ hội việc làm, dịch vụ và chất lượng sống.
Kết luận, nâng hạng thị trường mới nổi là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ để bảo đảm dòng vốn dài hạn. Việt Nam cần tiếp tục tăng sức cạnh tranh của thị trường vốn, đồng thời hướng nguồn lực vào hạ tầng công nghiệp hiệu quả, xanh và gắn với đời sống người lao động. Khi vốn, thể chế và năng lực sản xuất cùng tiến lên, tầm nhìn Việt Nam 2045 mới có nền móng thực chất để trở thành một nước phát triển với nền công nghiệp hiện đại.
