96 giờ là thời gian chuẩn bị, không phải lời xác nhận tấn công
Một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran là phương án sử dụng lực lượng và hỏa lực của Mỹ để đánh vào các mục tiêu tại Iran, nhưng khả năng triển khai nhanh không có nghĩa quyết định tấn công đã được đưa ra. Ngày 26/10, các quan chức Mỹ cho biết quân đội nước này có thể tiến hành những đợt tấn công mới, có thể ở quy mô lớn, trong vòng 96 giờ sau khi nhận lệnh từ Tổng thống Donald Trump.
Điểm cần phân biệt là trạng thái sẵn sàng với mệnh lệnh thực tế. Theo hai quan chức Mỹ được dẫn lời, quân đội Mỹ Trung Đông đã có đủ lực lượng để thực hiện chiến dịch mới; nếu tổng thống phê chuẩn, hoạt động có thể bắt đầu trong vòng 96 giờ. Nhưng chưa có dấu hiệu xác nhận ông Trump đã ra lệnh. Vì vậy, cách diễn đạt chính xác hiện nay là Mỹ có năng lực mở chiến dịch trong thời hạn đó, chứ không phải Mỹ chắc chắn sẽ tấn công Iran.
Phạm vi có thể rộng hơn, nhưng lựa chọn vẫn nằm ở Nhà Trắng
Thông tin từ các quan chức Mỹ cho thấy phương án được chuẩn bị có thể vượt xa những đợt đánh giới hạn trước đây, vốn tập trung vào radar, bệ phóng tên lửa và một số cơ sở quân sự. Danh sách mục tiêu đang được xây dựng được cho là gồm cơ sở quân sự, hạ tầng năng lượng và địa điểm liên quan đến chương trình hạt nhân Iran. Một quan chức mô tả kế hoạch là “một nỗ lực quy mô lớn”.
Tuy nhiên, quy mô của phương án không cho biết ông Trump đã chọn phương án đó. Tổng thống Donald Trump vẫn cân nhắc giữa việc tìm thỏa thuận với Tehran và gia tăng sức ép quân sự, còn quyết định cuối cùng chưa được đưa ra. Trong năm nay, ông từng bác bỏ các kế hoạch nối lại chiến dịch lớn; tiền lệ ấy là lời nhắc rằng tuyên bố về năng lực và công tác lập kế hoạch không thể thay thế bằng chứng về một mệnh lệnh.
Rủi ro trả đũa khiến quyết định khó có thể chỉ tính bằng giờ
Một cuộc Mỹ tấn công Iran có thể mở rộng nguy cơ đối đầu ra ngoài các mục tiêu ban đầu. Các đánh giá tình báo được dẫn lại cho rằng Tehran và lực lượng Houthi có thể đáp trả bằng cách nhắm vào nhân sự, cơ sở của Mỹ trong khu vực, thậm chí ở những nơi khác. Nguy cơ này cũng là một lý do khiến Washington dự kiến tiếp tục âm thầm giảm nhân viên tại các cơ quan ngoại giao ở Trung Đông.
Tác động không chỉ nằm trên chiến trường: căng thẳng gây sức ép lên vận tải biển và thị trường năng lượng toàn cầu. Dù số tàu chở dầu qua eo biển có dấu hiệu tăng, giá dầu vẫn ở mức cao một phần do lo ngại Iran có thể tiến hành các cuộc tấn công mới. Với người dân và doanh nghiệp, điều đó có thể đồng nghĩa thêm bất ổn đối với vận chuyển và năng lượng. Đây là cái giá địa chính trị mà Nhà Trắng phải cân nhắc cùng với mục tiêu quân sự.
Mốc tiếp theo phụ thuộc vào ngoại giao và quyết định của Trump
Một số quan chức đương nhiệm và cựu quan chức am hiểu kế hoạch nhận định Washington đang cân nhắc nghiêm túc chiến dịch mới, có thể trước khi năm 2026 kết thúc và nhiều khả năng sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Đây là dự báo về thời điểm có thể ra quyết định, không phải lịch tấn công đã được xác nhận. Một bước đột phá ngoại giao với Tehran vẫn có thể làm thay đổi phép tính.
Bởi vậy, con số 96 giờ mô tả tốc độ triển khai sau khi có phê chuẩn, không phải đồng hồ đếm ngược đã bắt đầu. Những gì được công bố hiện dựa trên thông tin từ quan chức Mỹ về lực lượng và phương án tác chiến; chưa có xác nhận rằng mệnh lệnh tấn công đã được ban hành. Kết luận thận trọng nhưng rõ ràng là quân đội Mỹ có thể sẵn sàng, còn quyết định Mỹ có mở chiến dịch quân sự Iran hay không vẫn thuộc về ông Trump.
