Điểm nghẽn quyết định tiến độ
Tiến độ thi công cao tốc miền Trung phụ thuộc vào việc xử lý đúng lúc các trở ngại địa chất, mặt bằng và khảo sát, chứ không chỉ vào số ca làm hay lượng thiết bị được huy động. Những vướng mắc này đang ảnh hưởng kế hoạch hoàn thành tại nhiều công trường Đèo Cả phụ trách, buộc nhà thầu thay đổi biện pháp và bổ sung nguồn lực. Trong đợt kiểm tra từ ngày 26 đến 28/10/2026, Chủ tịch HĐQT Hồ Minh Hoàng cùng đoàn công tác rà soát công trường, yêu cầu các ban điều hành dồn lực cho phần việc còn lại nhưng không đánh đổi chất lượng và an toàn. Đây là cách tiếp cận cần thiết: tăng tốc chỉ có ý nghĩa khi giải pháp thi công phù hợp với điều kiện thực tế và sản phẩm cuối cùng đủ điều kiện nghiệm thu, bàn giao.
Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột: chạy nhanh nhưng phải có căn cứ
Tại gói XL01 thuộc dự án thành phần 2 cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, Đèo Cả đang đặt mục tiêu sớm hơn hợp đồng. Gói thầu dài 11 km, giá trị hợp đồng khoảng 2.810 tỷ đồng, chưa gồm dự phòng; sản lượng đã đạt khoảng 2.070 tỷ đồng. Dù hợp đồng dự kiến hoàn thành tháng 6/2027, ban điều hành phấn đấu thông xe kỹ thuật tháng 12/2026 và bàn giao đưa vào sử dụng tháng 4/2027.
Khoảng cách giữa hai mốc khiến yêu cầu tổ chức thi công trở nên cụ thể: bổ sung nhân lực, thiết bị và ván khuôn hầm, làm việc theo chế độ 3 ca, 4 kíp; riêng hầm Phượng Hoàng duy trì thi công 24 giờ mỗi ngày. Tuy nhiên, đường vào hai cửa hầm được bàn giao không đồng bộ, còn đào hầm gặp mạch nước ngầm lưu lượng lớn. Đèo Cả phát động thi đua về đích, công bố thưởng 1 tỷ đồng gắn với mục tiêu hoàn thành của từng đơn vị. Khích lệ có thể tạo động lực, nhưng chính việc tháo gỡ mặt bằng và xử lý an toàn dòng nước mới quyết định liệu mốc tháng 4/2027 có khả thi.
Cầu Sông Bồ cho thấy giá trị của khảo sát sớm
Nút thắt tại cầu Sông Bồ, gói XL2 thuộc dự án mở rộng cao tốc Cam Lộ – La Sơn, không thể giải quyết chỉ bằng cách tăng ca. Địa chất thực tế khác đáng kể hồ sơ khảo sát, thiết kế ban đầu, khiến phương án móng phải điều chỉnh và tiến độ chậm lại. Ban điều hành đề nghị khoan khảo sát bổ sung từ tháng 1/2026 sau khi nhận diện nguy cơ hang karst, nhưng đến tháng 4, khi thi công cọc bị thất thoát nhiều dung dịch bentonite và phát hiện hang dưới mũi cọc, các bên mới thống nhất kiểm tra bổ sung.
Kết quả cho thấy hang karst xuất hiện tại cả 59/59 cọc được kiểm tra, với tổng cộng 104 hang—nhiều hơn 99 hang so với hồ sơ ban đầu; có vị trí gặp 11 tầng hang, một số hang sâu tới 20 m. Con số này cho thấy khảo sát thiếu chính xác không phải sai lệch nhỏ: nó kéo theo điều chỉnh thiết kế, biện pháp xử lý và thời gian thi công. Đèo Cả yêu cầu phối hợp với chủ đầu tư, tư vấn để thống nhất phương án và xử lý dứt điểm hồ sơ còn vướng. Bài học đáng chú ý là đề nghị khảo sát sớm chỉ phát huy tác dụng khi được phản hồi kịp thời, trước khi rủi ro lộ ra ở giai đoạn thi công.
Mốc tiến độ cần đi cùng khả năng thực hiện
Các công trường khác cho thấy tiến độ cũng phụ thuộc vào việc phân bổ nguồn lực theo từng mốc, không chỉ vào mục tiêu tổng thể. Tại hầm Tuy An giai đoạn 2, ống hầm trái, thuộc cao tốc Chí Thạnh – Vân Phong, Đèo Cả dự kiến hoàn thành ngày 31/12/2026 và được yêu cầu tăng nhân lực, thiết bị, tập trung hoàn thiện đường dẫn cùng quảng trường hai cửa hầm. Gói XL8 hoàn thiện hầm Cù Mông giai đoạn 2 khởi công tháng 8/2026, dự kiến hoàn thành tháng 8/2027; kế hoạch đặt mục tiêu hoàn tất bê tông vỏ hầm và mặt đường trong tháng 6/2027.
Những mốc này chỉ đáng tin khi đi kèm giải pháp kỹ thuật, mặt bằng và nguồn lực tương ứng. Tại XL01, Đèo Cả yêu cầu theo sát từng phân đoạn và chỉ rút ngắn thời gian bằng biện pháp có căn cứ, đáp ứng quy trình nghiệm thu; tại cầu Sông Bồ, ưu tiên là thống nhất phương án xử lý địa chất để tránh kéo dài thêm. Cách làm ấy thực tế hơn việc chạy theo sản lượng bằng mọi giá. Kết luận là tiến độ thi công các cao tốc miền Trung sẽ được quyết định bởi tốc độ tháo gỡ vướng mắc và chất lượng phối hợp giữa các bên—còn thi đua, tăng ca và bổ sung thiết bị chỉ phát huy hiệu quả khi những điều kiện nền tảng đó được bảo đảm.
