Một dấu mốc của đoàn kết và đồng hành
Giáo hội Phật giáo Việt Nam là tổ chức thống nhất các tổ chức, hội và hệ phái Phật giáo trong nước, quy tụ tăng ni, Phật tử cùng gìn giữ đạo pháp và đóng góp cho cộng đồng, đất nước. Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập, tính từ ngày 7-11-1981 đến 7-11-2026, nhắc lại ý nghĩa của sự thống nhất ấy và mở ra cơ hội nhìn nhận vai trò của Giáo hội trong đời sống hôm nay. Đại lễ diễn ra cùng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, khiến dịp kỷ niệm không chỉ hướng về chặng đường đã qua mà còn gắn với việc định hình hoạt động Phật sự trong giai đoạn tiếp theo. Điểm đáng chú ý trong thông điệp tại sự kiện là cách nhìn Phật giáo như một nguồn lực văn hóa, đạo đức và xã hội, chứ không chỉ là một truyền thống tín ngưỡng.
Trong thư chúc mừng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài gửi lời chào đoàn kết và lời chúc tốt đẹp tới chư tôn đức giáo phẩm, đồng bào Phật giáo trong và ngoài nước. Lời chúc hướng đến toàn thể cộng đồng Phật giáo, đồng thời khẳng định vị trí của Giáo hội trong khối đoàn kết toàn dân tộc. Đây là điểm nhấn phù hợp với ý nghĩa của mốc 45 năm thành lập: sự hòa hợp tổ chức là nền tảng để những đóng góp tôn giáo đi vào đời sống chung.
Giá trị văn hóa Phật giáo cần được tiếp nối
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận đóng góp của Giáo hội và nhấn mạnh yêu cầu trân trọng, phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp cùng nguồn lực của tôn giáo trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước. Thông điệp ấy có sức nặng bởi các phẩm chất như từ bi, trí tuệ, vô ngã và vị tha đã hòa quyện với truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung và đoàn kết của người Việt. Vì thế, giá trị văn hóa Phật giáo không nằm riêng trong nghi lễ hay không gian tự viện; chúng còn thể hiện qua cách con người ứng xử với người yếu thế, với cộng đồng và với quê hương.
Từ tinh thần “Hộ quốc an dân” đến phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”, thông điệp tại lễ kỷ niệm Phật giáo đặt trọng tâm vào sự gắn bó giữa tu hành và trách nhiệm xã hội. Đây là một định hướng có ý nghĩa thực tiễn: di sản chỉ tiếp tục sống khi được chuyển thành giáo dục đạo đức, lối sống nhân ái và hành động có ích. Việc Giáo hội chú trọng văn hóa, đào tạo tăng ni, nghiên cứu Phật học và hướng dẫn Phật tử góp phần đưa những giá trị ấy đến với nhiều thế hệ.
Nguồn lực xã hội được thể hiện bằng hành động
Đóng góp xã hội là phần dễ nhận thấy nhất trong những giá trị được nhấn mạnh tại đại lễ. Hoạt động từ thiện, nhân đạo và an sinh của tăng ni, Phật tử hướng đến người nghèo, người yếu thế, đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và những người chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh. Các đóng góp trong giáo dục, y tế, dạy nghề, chăm sóc sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường cho thấy nguồn lực Phật giáo có thể đáp ứng những nhu cầu cụ thể, thay vì dừng ở lời kêu gọi đạo đức.
Trong đại dịch COVID-19, nhiều cơ sở Phật giáo và Phật tử đóng góp nguồn lực, hỗ trợ lực lượng tuyến đầu và chăm lo người gặp khó khăn. Những việc làm ấy làm rõ ý nghĩa của tinh thần nhập thế: lòng từ bi trở thành sự trợ giúp thiết thực trong lúc cộng đồng cần nhất. Giáo hội cũng đã bốn lần đăng cai Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc, qua đó góp phần giới thiệu hình ảnh Việt Nam hòa bình, thân thiện và giàu bản sắc văn hóa. Hai hướng đóng góp — chăm lo trong nước và giao lưu quốc tế — cho thấy vai trò xã hội của Giáo hội vừa gần gũi, vừa có khả năng kết nối rộng hơn.
Kết luận: Di sản chỉ bền khi tiếp tục phụng sự
Lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam không chỉ là dịp ghi nhận một chặng đường tổ chức, mà còn nhấn mạnh trách nhiệm tiếp nối những giá trị đã làm nên sự gắn bó giữa đạo và đời. Khi văn hóa, đạo đức được nuôi dưỡng bằng giáo dục và tinh thần từ bi được chuyển thành hoạt động an sinh, Giáo hội đóng góp thiết thực cho cộng đồng và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X cùng diễn ra trong dịp này càng làm nổi bật yêu cầu đưa di sản vào hành động hôm nay. Thông điệp của lãnh đạo vì vậy không chỉ là lời chúc mừng hay ghi nhận quá khứ; đó còn là lời nhấn mạnh rằng các giá trị văn hóa Phật giáo và nguồn lực của Giáo hội cần tiếp tục được phát huy vì con người, xã hội và đất nước.
