Từ bản sắc xứ Thanh đến tham vọng áo dài di sản
Bộ sưu tập áo dài di sản “Sắc màu di sản” của nhà thiết kế Cao Thu Vân là dự án thời trang lấy áo dài làm chất liệu kể chuyện về thiên nhiên, lịch sử và văn hóa Thanh Hóa, thông qua 36 mẫu thiết kế được xây dựng như một hành trình thị giác giúp người xem nhận diện rõ hơn bản sắc xứ Thanh trong đời sống đương đại. Vừa qua tại Thanh Hóa, Cao Thu Vân giới thiệu 5 mẫu áo dài nhận diện Xứ Thanh – những thiết kế đầu tiên được công bố trong tổng thể bộ sưu tập 36 mẫu. Việc chọn con số 36 không phải ngẫu nhiên, mà theo ý tưởng của NTK, đó là con số gắn với người Thanh Hóa, gửi gắm tình yêu và niềm tự hào quê hương. Đây không chỉ là một bộ sưu tập áo dài, mà là tuyên ngôn về cách thời trang có thể trở thành ngôn ngữ quảng bá văn hóa địa phương.
Năm mẫu nhận diện: Thanh Hóa bước lên tà áo dài
Điểm đáng chú ý nhất trong lần ra mắt này là 5 mẫu áo dài đầu tiên được thiết kế như “bản đồ cảm xúc” của văn hóa Thanh Hóa. Thác Mây, Vườn quốc gia Bến En, Pù Luông, biển Sầm Sơn, trống đồng Đông Sơn và hình ảnh đại ngàn Xứ Thanh được đưa lên tà áo bằng màu sắc, họa tiết và ngôn ngữ hội họa, thay vì cách minh họa khô cứng. Theo mô tả, đây là những thiết kế mới, sáng tạo nhằm đưa các biểu tượng đặc trưng quê hương lên áo dài truyền thống, góp phần quảng bá bản sắc địa phương bằng ngôn ngữ thời trang. Nhìn ở góc độ thẩm mỹ, lựa chọn này cho thấy Cao Thu Vân thiết kế không dừng ở việc “trang trí” áo dài, mà chủ động biến mỗi mẫu thành một câu chuyện thị giác, nơi người mặc trở thành người mang di sản đi giữa đời sống.
Áo dài như phương tiện kể chuyện văn hóa
Điều khiến bộ sưu tập áo dài di sản này đáng bàn không chỉ là số lượng 36 mẫu, mà là quan niệm áo dài như một phương tiện kể chuyện văn hóa. Trong cách tiếp cận của Cao Thu Vân, áo dài không chỉ tôn vinh vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam, mà còn có thể mang trên mình ký ức địa phương, lịch sử và thiên nhiên xứ Thanh. Những hình ảnh thân thuộc của quê hương được chuyển tải theo cách sáng tạo, giúp công chúng thêm hiểu và tự hào về vùng đất giàu truyền thống lịch sử. Ở đây, thời trang không đứng ngoài đời sống cộng đồng; nó được đặt vào vai trò cầu nối giữa di sản và công chúng, giữa những giá trị tưởng như nằm trong bảo tàng với nhịp sống hôm nay. Chính sự dịch chuyển vai trò này tạo nên sức nặng cho bộ sưu tập áo dài, vượt khỏi phạm vi một sản phẩm thẩm mỹ.
Xu hướng tái hiện di sản trong thời trang đương đại
Nhìn rộng hơn, “Sắc màu di sản” nằm trong xu hướng tái hiện di sản văn hóa trong thiết kế thời trang hiện đại, nhưng cách làm của Cao Thu Vân có điểm riêng: đặt trọng tâm vào văn hóa Thanh Hóa, thay vì những biểu tượng quốc gia quen thuộc. Các địa danh và biểu tượng xứ Thanh được thể hiện qua màu sắc, họa tiết và ngôn ngữ hội họa, tạo nên sự kết nối giữa vẻ đẹp áo dài truyền thống với các giá trị văn hóa địa phương. Đây cũng là hướng kết nối giữa di sản và đời sống đương đại, đưa những giá trị văn hóa quê hương đến gần hơn với công chúng. Việc chương trình giới thiệu bộ sưu tập có sự tham gia của Á hậu Du lịch Thế giới Hương Ly cùng cán bộ, chiến sĩ công an, bộ đội và hội viên phụ nữ cho thấy tham vọng đưa áo dài di sản ra khỏi sàn diễn, bước vào không gian cộng đồng.
Khi truyền thống địa phương gặp thẩm mỹ hiện đại
Câu hỏi quan trọng đặt ra là: làm sao để kết nối truyền thống địa phương với thẩm mỹ đương đại mà không rơi vào hoài cổ hoặc minh họa nặng tính khẩu hiệu? Với “Sắc màu di sản”, câu trả lời nằm ở cách Cao Thu Vân thiết kế: dùng ngôn ngữ hội họa và xử lý màu sắc để chuyển hóa các biểu tượng xứ Thanh thành những mảng hình hiện đại, phù hợp với phom áo dài truyền thống. Thay vì tái hiện di sản như bản sao, NTK chọn cách đối thoại – giữa trống đồng Đông Sơn và đường nét tối giản, giữa đại ngàn Xứ Thanh và bảng màu thời thượng. Thông qua 5 mẫu áo dài nhận diện, cô mong muốn lan tỏa vẻ đẹp áo dài Việt Nam, đồng thời mở rộng cách thức quảng bá hình ảnh Thanh Hóa bằng thời trang, như một lời khẳng định rằng di sản chỉ thực sự sống khi được bước vào đời sống hôm nay.
