Ai được ngân sách đóng BHYT?
BHYT ngân sách nhà nước trong phạm vi Thông tư 28/2026/TT-BNV là chính sách Nhà nước đóng bảo hiểm y tế cho sáu nhóm đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nội vụ, căn cứ vào hồ sơ, điều kiện và dữ liệu được xác thực theo quy định. Từ ngày 1/1/2027, thông tư có hiệu lực và thay thế Thông tư 30/2019/TT-BLĐTBXH.
Sáu nhóm gồm người có công với cách mạng; một số thân nhân người có công; người phục vụ người có công tại gia đình; cựu chiến binh; thanh niên xung phong thuộc diện chính sách; và người sinh sống tại xã đảo, đặc khu. Đây là những đối tượng được đóng BHYT theo diện cụ thể, không phải danh sách bao quát tất cả người từng phục vụ trong lực lượng vũ trang hay mọi người có quan hệ thân nhân với người có công. Vì vậy, cần xác định chính xác căn cứ pháp lý của từng trường hợp trước khi kết luận mình đủ điều kiện.
Sáu nhóm cần đối chiếu điều kiện
Nhóm người có công phải thuộc diện hưởng chế độ ưu đãi theo pháp luật. Với thân nhân, các trường hợp được nêu gồm cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con của liệt sĩ, người có công nuôi dưỡng liệt sĩ và thân nhân của một số nhóm người có công khác; một số trường hợp đặc thù cũng có điều kiện riêng. Không nên suy rộng quyền lợi cho mọi thân nhân.
Người phục vụ người có công được xét theo diện phục vụ tại gia đình và đối tượng cụ thể. Cựu chiến binh cần đối chiếu trường hợp tham gia kháng chiến từ ngày 30/4/1975 trở về trước, hoặc tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia và giúp Lào sau mốc này. Thanh niên xung phong thuộc diện chính sách được đề cập là người hưởng chế độ BHYT và trợ cấp mai táng theo Quyết định 170/2008/QĐ-TTg, áp dụng với thanh niên xung phong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
Với người sinh sống tại xã đảo, đặc khu, cần kiểm tra địa bàn có nằm trong phạm vi áp dụng theo Quyết định 40/2025/QĐ-TTg hay không; chỉ sống ở khu vực ven biển hoặc hải đảo chưa đủ để mặc nhiên xác định quyền lợi.
Nếu thuộc nhiều nhóm, mức hưởng nào được áp dụng?
Một người chỉ được xác lập thông tin tham gia BHYT theo một nhóm. Nếu đồng thời thuộc nhiều diện, cơ quan lập danh sách theo nhóm có mức hưởng bảo hiểm y tế cao nhất. Quy tắc này giúp tránh lập trùng đối tượng, nhưng người dân vẫn nên kiểm tra dữ liệu của mình đã phản ánh đúng diện đủ điều kiện hay chưa.
Được ngân sách đóng BHYT không đồng nghĩa với việc mọi dịch vụ khám, chữa bệnh đều miễn phí. Thẻ bảo đảm quyền lợi trong phạm vi và theo điều kiện pháp luật quy định; mức hưởng, phạm vi thanh toán và thủ tục sử dụng vẫn tuân theo quy định hiện hành. Vì thế, khi đối chiếu quyền lợi, cần tách hai câu hỏi: mình được ngân sách đóng theo nhóm nào, và thẻ thanh toán ra sao khi đi khám chữa bệnh.
Cơ quan có thẩm quyền căn cứ hồ sơ, giấy tờ và đối chiếu thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trước khi phê duyệt. Nếu thông tin đã được cập nhật, xác thực trong cơ sở dữ liệu chuyên ngành về người có công, dữ liệu BHXH hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia có kết nối, chia sẻ, người dân không phải xuất trình lại giấy tờ.
Cách lập danh sách và chuẩn bị hồ sơ
Với người đang sinh sống trong cộng đồng, UBND cấp xã rà soát, lập và phê duyệt danh sách; cơ sở quản lý lập danh sách đối với người được nuôi dưỡng thường xuyên tại cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công hoặc trợ giúp xã hội. Người dân có thể nộp tờ khai trực tiếp, gửi qua bưu chính đến trung tâm phục vụ hành chính công thuộc UBND cấp xã nơi thường trú, hoặc nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Sau khi phê duyệt, UBND cấp xã chuyển dữ liệu điện tử đến cơ quan BHXH cơ sở để cấp thẻ.
Nếu hồ sơ đã được lập và phê duyệt theo quy định trước đây thì vẫn có giá trị cấp thẻ, không phải làm lại thủ tục, trừ khi thay đổi thông tin nhân thân, mức hưởng hoặc dừng tham gia. Khi có thay đổi về đối tượng, mức hưởng hay thông tin cá nhân, cơ quan lập danh sách phải cập nhật và gửi dữ liệu trong thời hạn không quá 5 ngày làm việc. Người dân nên chủ động báo thay đổi và kiểm tra thông tin, thay vì chờ đến lúc sử dụng thẻ mới phát hiện sai lệch.
