Giảm 2% trong năm tháng, áp dụng cho mọi khách hàng
Giá điện giảm là việc điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân xuống 2% trong thời hạn xác định, qua đó giảm một phần chi phí sử dụng điện cho hộ gia đình và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo Nghị quyết số 45, mức giảm có hiệu lực từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027 và áp dụng cho tất cả khách hàng sử dụng điện. Đây là hỗ trợ có thời hạn, không phải cam kết giảm giá lâu dài. EVN cho biết đơn giá bình quân sau điều chỉnh còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa gồm thuế giá trị gia tăng; trước đó mức giá hơn 2.204 đồng/kWh đã được áp dụng từ ngày 10/5/2025. Quyết định được đưa ra sau chỉ đạo của Chính phủ và quá trình rà soát, tính toán, tiết giảm chi phí của ngành điện. Theo EVN, mức giảm có thể làm tổng chi phí mua điện toàn xã hội giảm hơn 1.500 tỷ đồng mỗi tháng.
Hóa đơn sinh hoạt giảm, nhưng khoản nhẹ đi không lớn
Với hộ gia đình dùng khoảng 400 kWh mỗi tháng, mức tiết kiệm ước tính gần 20.000 đồng tiền điện mỗi tháng. Con số này cho thấy giá điện giảm là một trợ lực, không phải khoản đủ lớn để thay đổi đáng kể ngân sách gia đình. Theo tính toán của EVN, khoảng 94% hộ sử dụng dưới 777 kWh mỗi tháng sẽ được giảm tiền điện. Tuy nhiên, hóa đơn tiền điện thực tế còn tùy lượng điện tiêu thụ và thói quen sử dụng thiết bị; hộ dùng nhiều điện có thể thấy khoản giảm tuyệt đối khác hộ dùng ít, dù mức điều chỉnh bình quân là 2%. Các hộ kinh doanh nhỏ có tủ lạnh, tủ mát, đèn và quạt hoạt động kéo dài cũng được hưởng, nhưng phần tiết kiệm vẫn cần đặt cạnh tổng chi phí vận hành. Vì vậy, lợi ích rộng về số người thụ hưởng không đồng nghĩa mỗi hộ đều cảm nhận mức giảm như nhau.
Doanh nghiệp hưởng lợi theo hóa đơn và mức tiêu thụ điện
Với doanh nghiệp, mức giảm 2% có thể thành khoản tiết kiệm đáng kể khi hóa đơn điện lớn, nhưng không tự động làm giá thành giảm tương ứng. Nếu một doanh nghiệp chi khoảng 1 tỷ đồng tiền điện mỗi tháng, giả định đơn giá điện thực trả giảm 2% và mức tiêu thụ không đổi, khoản tiết kiệm vào khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 240 triệu đồng một năm. Đây là ví dụ có điều kiện, không phải mức lợi ích chung cho mọi cơ sở. Tỷ trọng điện trong chi phí vận hành khác nhau: tại Công ty In và Quảng cáo INCHI Việt Nam, điện chiếm khoảng 5% chi phí vận hành. Công nghệ sản xuất, công suất vận hành, mùa vụ và nhu cầu kho lạnh, bảo quản đều quyết định mức hưởng lợi. Một cơ sở chạy liên tục hoặc chế biến cần nhiều điện có thể tiết kiệm nhiều hơn về giá trị tuyệt đối, nhưng mức giảm vẫn bị giới hạn bởi phần điện trong tổng chi phí.
Điện và xăng dầu cùng giảm, nhưng chi phí chưa hẳn hạ đồng loạt
Đợt giảm giá điện diễn ra cùng thời điểm một số mặt hàng xăng dầu giảm, tạo thêm dư địa giảm áp lực đầu vào cho sản xuất, kinh doanh. Từ 22 giờ ngày 3/11, xăng E5RON92 giảm 1.020 đồng/lít, xăng E10RON95-III giảm 928 đồng/lít và dầu diesel giảm 1.370 đồng/lít; ngược lại, dầu mazut tăng 378 đồng/kg. Vì thế, không thể xem mọi doanh nghiệp đều được lợi như nhau từ biến động năng lượng. Giá xăng dầu thấp hơn chưa chắc lập tức kéo chi phí logistics xuống, bởi nhiều phương tiện chở hàng dùng diesel và giá cước còn phụ thuộc hợp đồng vận chuyển. EVN cũng ước tính mức giảm điện có thể góp phần hạ chi phí đầu vào và áp lực lạm phát, song hiệu quả lan tỏa phụ thuộc việc doanh nghiệp có giữ nguyên mức tiêu thụ, giá cước và các đầu vào khác hay không.
Kết luận, chính sách giảm giá điện trong năm tháng đem lại lợi ích cho cả hộ dân lẫn doanh nghiệp, nhưng mức tiết kiệm không đồng đều và không nên bị thổi phồng. Hộ gia đình có thể trông đợi hóa đơn nhẹ hơn một phần; doanh nghiệp dùng nhiều điện có cơ hội cải thiện dòng tiền và sức cạnh tranh. Đợt áp dụng kết thúc ngày 31/3/2027, nên điều doanh nghiệp cần theo dõi không chỉ là mức giảm trước mắt mà còn là khả năng duy trì mặt bằng giá hợp lý, ổn định về dài hạn.
