Tuyến mới, vai trò vượt khỏi 28 km
Cao tốc Gò Dầu – Xa Mát giai đoạn 1 là tuyến đường dài khoảng 28 km nối khu vực Gò Dầu với phường Ninh Thạnh, tạo thêm trục giao thông tốc độ cao trong mạng lưới Tây Ninh và liên kết với cao tốc TP.HCM – Mộc Bài. Ngày 30/10, UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức lễ động thổ dự án theo phương thức đối tác công tư, hợp đồng xây dựng – kinh doanh – chuyển giao; nhà đầu tư là Công ty CP Đầu tư Cao tốc CT32. Đây là bước khởi đầu đáng chú ý, nhưng giá trị của tuyến không nằm riêng ở việc rút ngắn một chặng đường. Nó mở thêm lựa chọn đi lại giữa TP.HCM, khu vực trung tâm tỉnh và các điểm đến phía Tây Bắc, trong bối cảnh Quốc lộ 22B hiện đảm nhiệm trục nối Gò Dầu với cửa khẩu Xa Mát.
Quy mô và tiến độ: mốc động thổ mới là điểm xuất phát
Giai đoạn 1 dài 28,04 km, đi qua năm xã, phường: Phước Thạnh, Thạnh Đức, Gia Lộc, Long Hoa và Ninh Thạnh. Điểm đầu kết nối cao tốc TP.HCM – Mộc Bài tại xã Phước Thạnh; điểm cuối giao đường tỉnh 781 ở phường Ninh Thạnh. Tuyến được thiết kế bốn làn xe, có làn dừng khẩn cấp liên tục, tốc độ thiết kế 120 km/h. Tổng vốn đầu tư là 10.279 tỷ đồng, gồm khoảng 5.404 tỷ đồng vốn Nhà nước và 4.875 tỷ đồng vốn nhà đầu tư. Theo kế hoạch, thi công dự kiến từ năm 2026 đến năm 2029 và công trình được kỳ vọng đưa vào khai thác trong năm 2029. Mốc này chỉ trở thành hiện thực nếu giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thi công không làm đứt quãng tiến độ; lãnh đạo tỉnh đã yêu cầu các bên tập trung xử lý những việc đó sau lễ động thổ.
Kết nối núi Bà Đen và lợi ích người đi đường
Điểm đáng giá nhất của tuyến là khả năng ghép nối, chứ không phải tốc độ thiết kế đứng riêng lẻ. Khi liên thông với cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, tuyến sẽ tạo thêm hướng đi từ TP.HCM đến trung tâm Tây Ninh, khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen và các khu vực công nghiệp, thương mại, dịch vụ. Với người dân và doanh nghiệp, kỳ vọng cụ thể là thời gian di chuyển ngắn hơn, chi phí vận tải giảm và việc tiếp cận các điểm đến, vùng sản xuất thuận tiện hơn. Đó là lý do dự án có thể tạo tác động rộng hơn phạm vi 28 km, đồng thời bổ sung năng lực cho giao thông Tây Ninh khi nhu cầu đi lại và vận chuyển ngày càng tăng. Tuy vậy, chặng đầu mới kết thúc ở Ninh Thạnh; để hình thành trục hoàn chỉnh đến cửa khẩu Xa Mát, tỉnh còn cần đầu tư giai đoạn tiếp theo với chiều dài toàn tuyến dự kiến 65 km.
Kết luận: hiệu quả phụ thuộc vào kết nối đồng bộ
Cao tốc Gò Dầu Xa Mát có thể mở một hướng phát triển mới cho Tây Ninh nếu tiến độ, chất lượng và các tuyến kết nối cùng được bảo đảm. Bốn làn xe và tốc độ thiết kế 120 km/h tạo nền tảng cho hành trình nhanh hơn, nhưng lợi ích thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng liên thông với cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, đường tỉnh và các khu vực dân cư, du lịch, sản xuất. Việc đầu tư đường gom dân sinh cũng có ý nghĩa để tuyến cao tốc không khiến các kết nối địa phương bị bỏ quên. Động thổ đã đánh dấu chuyển sang giai đoạn thi công; mục tiêu khai thác năm 2029 sẽ là phép thử đầu tiên. Nếu được triển khai đúng kế hoạch, dự án không chỉ bổ sung hạ tầng mà còn tạo nền tảng thiết thực hơn cho kết nối núi Bà Đen và cho toàn mạng lưới giao thông Tây Ninh.
