Từ thị trường gửi khách thứ 3 đến bài toán du lịch hai chiều
Việt Nam trở thành thị trường gửi khách quốc tế lớn thứ 3 đến Trung Quốc trong quý III, phản ánh sự bùng nổ của du lịch Trung Quốc Việt Nam khi chính sách miễn visa 240 giờ, mạng lưới giao thông và nhu cầu trải nghiệm văn hóa hai nước cùng hội tụ, tạo nên dòng khách tăng nhanh và đặt ra yêu cầu tái thiết chiến lược du lịch hai chiều Việt-Trung. Đây không chỉ là một con số đẹp để báo cáo, mà là dấu hiệu cho thấy người Việt đang dịch chuyển mạnh mẽ sang các điểm đến Trung Quốc, từ Quảng Tây, Vân Nam tới Bắc Kinh. Nếu Việt Nam không nhìn nhận vị thế mới này như một đòn bẩy để kéo khách Trung Quốc quay lại cân bằng, chúng ta sẽ tiếp tục đóng vai “bên gửi khách” nhiều hơn là “bên đón khách”.
Chính sách miễn visa 240 giờ: cú hích chính sách hay lợi thế ngắn hạn?
Điểm bùng nổ của dòng khách Việt sang Trung Quốc bắt đầu rõ nét từ khi chính sách quá cảnh miễn visa 240 giờ được áp dụng cho công dân Việt Nam từ ngày 20/8. Với hộ chiếu phổ thông và vé liên chặng đi nước thứ ba, người Việt có thể nhập cảnh qua 65 cửa khẩu, lưu trú tối đa 10 ngày để du lịch, công tác, thăm thân, giao lưu mà không cần xin thị thực. Thời gian lưu trú theo diện miễn thị thực quá cảnh được kéo dài lên 240 giờ, phạm vi áp dụng bao phủ 24 tỉnh, biến nhiều thành phố Trung Quốc thành điểm dừng chân hấp dẫn thay vì chỉ là nơi quá cảnh. Đồng thời, khách Việt còn được miễn visa 30 ngày khi đến đảo Hải Nam, càng làm du lịch Trung Quốc Việt Nam trở nên dễ tiếp cận. Câu hỏi là: nếu Việt Nam không có chính sách tương xứng, lợi thế này sẽ nghiêng hẳn về phía Trung Quốc.
Mạng lưới hàng không, đường sắt và sức hút điểm đến
Chính sách miễn visa 240 giờ chỉ là một nửa câu chuyện; nửa còn lại nằm ở hạ tầng kết nối và sự đa dạng điểm đến. Việc nối lại và mở rộng các chuyến bay thẳng, tuyến đường sắt xuyên biên giới khiến hành trình sang Trung Quốc trở nên ngắn hơn, rẻ hơn và dễ dự đoán hơn đối với khách Việt. Sân bay Trường Thủy ở Côn Minh hiện khai thác hơn 570 chuyến bay quốc tế mỗi tuần, trong đó có các đường bay tới Hà Nội, TP.HCM, Nha Trang và Phú Quốc, biến khu vực Vân Nam thành cửa ngõ tự nhiên cho du lịch hai chiều Việt-Trung. Theo nhận định của bà Tưởng Y Y, sự tăng trưởng của khách quốc tế đến từ chính sách được cải thiện, giao thông kết nối tốt hơn và sản phẩm du lịch đa dạng hơn. Nếu Việt Nam không chủ động nâng cấp sản phẩm và kết nối ngược chiều, chúng ta sẽ bị tụt lại trong chuỗi giá trị du lịch khu vực.
Quảng Tây, Bắc Kinh và những con số biết nói
Ở cấp độ địa phương, vai trò của Việt Nam trong thị trường khách quốc tế thể hiện rất rõ. Việt Nam hiện giữ vị trí đứng đầu trong số các thị trường khách quốc tế đến Quảng Tây và tiếp tục là nguồn khách quốc tế lớn nhất của tỉnh này. Trong 7 tháng đầu năm, Quảng Tây ghi nhận hơn 4,1 triệu lượt khách Việt Nam xuất nhập cảnh, tăng 10,1% so với cùng kỳ, trong đó lượng khách Việt lưu trú qua đêm tăng tới 81%. Bắc Kinh cũng không nằm ngoài xu hướng: từ tháng 1 đến tháng 7, du khách Việt Nam đến thủ đô Trung Quốc đạt gần 100.000 lượt. Trong quý III, Trung Quốc ghi nhận 192 triệu lượt xuất nhập cảnh, tăng 7,9%; người nước ngoài có 11,6 triệu lượt nhập cảnh, tăng 15,6%, gần 9 triệu lượt theo diện miễn thị thực, chiếm 77,5% và tăng 24,1%. Những con số này cho thấy Việt Nam không còn là thị trường phụ mà đã trở thành trụ cột trong bức tranh thị trường khách quốc tế của nhiều địa phương Trung Quốc.
Du lịch hai chiều Việt-Trung: cơ hội kinh tế hay bài kiểm tra bản lĩnh?
Ở tầm vĩ mô, du lịch hai chiều Việt-Trung đang bước vào giai đoạn mới với quy mô lớn và áp lực cạnh tranh cao. Hằng năm có khoảng 7–8 triệu khách Việt Nam sang Trung Quốc, trong khi chiều ngược lại chỉ khoảng 5 triệu khách Trung Quốc đến Việt Nam. Trong 9 tháng đầu năm, lượng khách Trung Quốc sang Việt Nam đạt khoảng 4 triệu lượt, con số được đánh giá là chưa như kỳ vọng trong Năm hợp tác du lịch Việt-Trung nhưng cho thấy nhu cầu tham quan và sự quan tâm ngày càng sâu sắc của người dân hai nước. Việt Nam đang thí điểm miễn thị thực cho khách du lịch Trung Quốc đi theo đoàn đến Khánh Hòa với thời gian lưu trú tối đa 30 ngày, song đây mới là bước khởi đầu. Nếu Việt Nam không nhanh chóng biến lợi thế chính sách thành sản phẩm cụ thể – từ mua sắm, nghỉ dưỡng đến trải nghiệm văn hóa – chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội kinh tế mà dòng khách khổng lồ này mang lại.
