Thay đổi quy chế không đồng nghĩa IELTS hết giá trị
Bỏ điểm cộng IELTS là việc các trường đại học không còn được cộng điểm vào kết quả xét tuyển cho thí sinh có IELTS, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc một số thành tích thuộc diện quy định, bắt đầu từ kỳ tuyển sinh năm 2028. Ngày 13/11, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh, đưa ra lộ trình thu hẹp rồi chấm dứt chính sách này.
Trong năm 2027, các trường từng áp dụng điểm cộng trong những mùa tuyển sinh trước vẫn có thể tiếp tục, nhưng tổng điểm thưởng và khuyến khích tối đa chỉ còn 0,5 điểm trên thang 30, thay vì mức tối đa 3 điểm trước đây. Từ năm 2028, điểm cộng bị loại bỏ. Đây là thay đổi đáng kể với gia đình đã xây dựng kế hoạch học ngoại ngữ nhiều năm để tạo lợi thế tuyển sinh. Tuy vậy, coi chứng chỉ đã mất hết tác dụng cũng là kết luận vội vàng: điều cần thay đổi trước tiên là cách đặt mục tiêu học, không nhất thiết là dừng học tiếng Anh.

Vì sao chính sách chuyển hướng?
Lý do đáng chú ý là cách cộng điểm giữa các trường thiếu đồng nhất. Cùng IELTS 6.0 nhưng mức thưởng có thể khác nhau tới 26 cấp độ; dữ liệu tuyển sinh năm 2026 ghi nhận hơn 37.300 thí sinh dùng chứng chỉ tiếng Anh để nhận điểm cộng, trong đó hơn 35.900 người nộp IELTS. IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, với 8.318 thí sinh.
Khi một chứng chỉ giống nhau tạo ra mức lợi thế khác nhau tùy trường, tính công bằng của tuyển sinh bị đặt dấu hỏi. Vì thế, siết điểm cộng năm 2027 rồi bỏ hẳn từ năm 2028 là lựa chọn có thể hiểu được, dù nó làm đảo lộn kỳ vọng của những gia đình đã lên kế hoạch từ sớm. Với IELTS tuyển sinh đại học, học sinh cần phân biệt rõ điểm cộng với các cách sử dụng khác: trường vẫn có thể quy đổi chứng chỉ thành điểm môn ngoại ngữ nếu phương án tuyển sinh của trường cho phép.

Hai lựa chọn của gia đình: dừng luyện thi hay tiếp tục học?
Quy định mới khiến một số gia đình tính chuyện dừng luyện IELTS và chuyển thời gian, công sức sang môn phù hợp hơn với ngành dự định đăng ký. Một học sinh lớp 11 dự định xét tuyển tổ hợp A00 cho biết em sẽ không tiếp tục các khóa luyện thi như kế hoạch, mà tập trung học trên lớp và tự ôn tập. Lựa chọn ấy có lý nếu mục tiêu duy nhất là kiếm thêm điểm cộng, nhất là khi tiếng Anh không nằm trong tổ hợp xét tuyển.
Nhưng nhiều gia đình vẫn duy trì việc học ngoại ngữ vì tiếng Anh còn phục vụ học tập, công việc và những lựa chọn sau đại học. Một phụ huynh có con lớp 12, đã cho con học IELTS từ lớp 9 và con đạt 7.5, cho biết gia đình vẫn tính cho con thi lại với mục tiêu 8.0; phụ huynh này cũng mong có lộ trình để học sinh thích ứng vì kế hoạch của gia đình thường được tính trước 3-4 năm. Học IELTS cho học sinh vì thế nên gắn với nhu cầu thật, thay vì mặc định mọi em đều cần chứng chỉ.

Điều chỉnh kế hoạch theo mục tiêu, không theo tâm lý đám đông
Với học sinh hướng đến tuyển sinh đại học 2028, bước đầu tiên là đọc phương án tuyển sinh của các trường và ngành dự kiến: trường có quy đổi IELTS thành điểm ngoại ngữ không, chứng chỉ có phải điều kiện đầu vào không, và tiếng Anh có phục vụ mục tiêu dài hạn của em không. Nếu chưa rõ câu trả lời, ưu tiên củng cố tiếng Anh phổ thông và các môn xét tuyển là cách thận trọng hơn việc chạy theo một mốc điểm IELTS.
Học sinh lớp 12 dự tuyển năm 2027 vẫn có thể được cộng điểm tại những trường đủ điều kiện tiếp tục chính sách, nhưng tổng mức cộng không vượt quá 0,5 điểm trên thang 30. Chuyên gia tư vấn giáo dục Nguyễn Thị Thanh Hải khuyên các em cân đối thời gian, tiếp tục trang bị tiếng Anh nhưng không chạy theo điểm IELTS quá cao khi chưa xác định mục tiêu.
Kết luận nên rõ ràng: đừng duy trì IELTS chỉ vì hy vọng có điểm cộng, nhưng cũng đừng bỏ ngoại ngữ chỉ vì một phương thức thưởng điểm biến mất. Phụ huynh cần một lộ trình chuyển tiếp minh bạch; học sinh cần chọn giữa luyện thi chứng chỉ, học tiếng Anh nền tảng và đầu tư cho môn khác dựa trên ngành học cùng phương án tuyển sinh cụ thể.







