Tập trung xử lý trước, không dàn trải
Điểm nóng ùn tắc giao thông là nút giao hoặc khu vực thường xuyên có nguy cơ quá tải, nơi dòng xe vượt khả năng lưu thông của đường hiện hữu và cần được ưu tiên can thiệp. Trong kế hoạch kéo giảm ùn tắc giai đoạn 2026–2030, TP.HCM dự kiến xử lý 15 trong tổng số 28 điểm nguy cơ trong hai năm 2026–2027, thay vì triển khai đồng loạt. Đây là lựa chọn hợp lý nếu giúp thành phố tập trung nhân lực và vốn vào những nơi gây ảnh hưởng lớn nhất; nhưng việc 13 điểm còn lại chờ đến giai đoạn 2028–2030 cũng đồng nghĩa sức ép chưa biến mất. Sáu điểm được lên kế hoạch xử lý trong năm 2026 gồm An Phú, Tây Hòa, Nguyễn Thái Sơn – Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Oanh – Phan Văn Trị, Cộng Hòa – Hoàng Hoa Thám và Nguyễn Văn Linh – Quốc lộ 50. Vì vậy, điểm nóng giao thông 2026 cần được đánh giá bằng tiến độ và khả năng giảm thời gian đi lại, không chỉ bằng danh sách công trình.
Điều tiết liên ngành có thể tạo hiệu quả tức thời
Tại họp báo kinh tế - xã hội chiều 22/10, Công an thành phố và Sở Xây dựng cho biết đã thống nhất trình Chủ tịch UBND thành phố thành lập các tổ công tác ở sân bay Tân Sơn Nhất, khu trung tâm — gồm các tuyến Tôn Đức Thắng, Nguyễn Tất Thành — và khu vực Cát Lái. Các tổ dự kiến huy động công an, bộ đội, đoàn thanh niên, chính quyền địa phương và cảnh sát giao thông cấp phường để điều tiết xe, xử lý nguy cơ ùn tắc. Cách làm này đáng kỳ vọng vì có thể tháo gỡ các điểm nghẽn trong giờ cao điểm trước khi công trình lớn hoàn thành. Thành phố cũng cho biết việc ứng dụng công nghệ điều chỉnh đèn tín hiệu ở trung tâm đã giúp năng lực thông hành tăng khoảng 30% so với trước. Tuy nhiên, con số đó chỉ có ý nghĩa với người đi đường nếu được duy trì ổn định, phối hợp cùng xử lý vi phạm và cập nhật phương án theo lưu lượng thực tế.
Công trình và metro mới là phép thử dài hạn
Danh sách năm 2027 gồm chín điểm, trong đó có khu vực Tôn Đức Thắng – Nguyễn Hữu Cảnh – Nguyễn Bỉnh Khiêm, nút Mỹ Thủy, giao lộ Phạm Văn Đồng – Phan Văn Trị, cụm đường Phú Lợi và bốn giao lộ trên Quốc lộ 51. Việc chia theo năm tạo lộ trình rõ, nhưng người dân chỉ cảm nhận được thay đổi khi giải phóng mặt bằng, thi công và tổ chức giao thông được triển khai đồng bộ. Về dài hạn, đẩy nhanh tuyến metro TPHCM là hướng đi cần thiết để giảm lệ thuộc vào xe cá nhân. Thành phố đặt mục tiêu phê duyệt đề án trong năm 2026, làm cơ sở chọn nhà thầu và khởi công; phương án tuyến metro số 3 và số 6 đã hoàn tất, trong đó tuyến số 6 kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với vòng xoay Phú Lâm. Quy hoạch đường sắt đô thị gắn với phát triển đô thị quanh nhà ga có thể mở rộng lựa chọn đi lại, nhưng mạng lưới và các tuyến xe buýt kết nối phải theo kịp.
Nguồn lực lớn, khả thi phụ thuộc khâu thực hiện
Áp lực giao thông khiến việc ưu tiên trở nên cấp thiết: đến tháng 6/2026, thành phố quản lý hơn 12,77 triệu phương tiện, trong đó có hơn 11,54 triệu xe máy; đô thị hóa và xe cá nhân tăng nhanh đang vượt khả năng của mạng đường hiện hữu. Trong khi đó, tỷ lệ người dân sử dụng giao thông công cộng mới khoảng 7,23%, còn kết nối xe buýt và liên kết giữa các khu đô thị chưa hoàn chỉnh. Danh mục xử lý điểm nghẽn gồm 98 dự án, tổng mức đầu tư khoảng 360.841 tỷ đồng; nhu cầu vốn giai đoạn 2026–2030 ước 293.494,121 tỷ đồng, trong đó giải phóng mặt bằng và tái định cư chiếm khoảng 150.991,259 tỷ đồng. Nguồn vốn dự kiến cân đối trong kế hoạch đầu tư công trung hạn là 192.476,441 tỷ đồng. Khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn lực khiến tiến độ, mặt bằng và phối hợp thi công trở thành những điểm quyết định. Kế hoạch có cơ sở, nhưng TP.HCM ùn tắc giao thông chỉ giảm bền vững khi công trình đường bộ đi cùng metro và kết nối công cộng.
