Vì sao cần chủ động kiểm soát huyết áp?
Tăng huyết áp là tình trạng áp lực máu lên thành động mạch duy trì ở mức cao, có thể làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch dù người mắc bệnh không nhận thấy dấu hiệu rõ ràng. Vì vậy, những cách hạ huyết áp dựa trên thay đổi ăn uống và sinh hoạt đáng được xem là phần hỗ trợ lâu dài, chứ không phải phương án thay thế thuốc điều trị. Bác sĩ đa khoa Amir Khan chia sẻ năm hướng điều chỉnh để hỗ trợ kiểm soát huyết áp thông qua thói quen hằng ngày. Điều đáng ngại là bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, nên chờ cơ thể phát tín hiệu mới đi kiểm tra là một lựa chọn rủi ro. Các biện pháp dưới đây có thể giúp người bệnh xây dựng nếp sống có lợi hơn, nhưng cần được điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe và hướng dẫn chuyên môn.
1. Giảm muối, cân nhắc kali
Giảm muối là bước thực tế, dễ bắt đầu và có thể giúp người tăng huyết áp kiểm soát lượng natri trong khẩu phần. Người trưởng thành được khuyến nghị không tiêu thụ quá khoảng 6 gram muối mỗi ngày, tính cả lượng ẩn trong thực phẩm chế biến sẵn. Thay vì rắc thêm muối, hãy thử hạt tiêu, rau thơm hoặc gia vị tự nhiên; khi chọn đồ hộp, ưu tiên loại ngâm nước, còn hạt ăn vặt nên chọn loại không tẩm muối. Bên cạnh đó, thực phẩm giàu kali như chuối, cà chua, cà rốt, rau bina, kiwi và xuân đào có thể hỗ trợ thận đào thải natri dư thừa. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận cần thận trọng với kali vì thận suy giảm chức năng có thể không xử lý khoáng chất này đúng cách. Hãy hỏi nhân viên y tế trước khi tăng kali hoặc thay đổi đáng kể chế độ ăn.
2. Vận động đều và duy trì cân nặng phù hợp
Tập luyện không cần bắt đầu bằng một chương trình nặng; điều quan trọng là chọn hoạt động mình yêu thích để có thể duy trì đều đặn. Vận động thường xuyên giúp mạch máu co giãn, giữ độ đàn hồi và thúc đẩy tuần hoàn. Đi bộ, đạp xe hoặc một hình thức vận động phù hợp với thể trạng đều có thể là điểm khởi đầu, nhưng người có bệnh nền hoặc ít vận động nên trao đổi với bác sĩ để chọn mức độ an toàn. Duy trì cân nặng hợp lý cũng đáng được ưu tiên: tình trạng dư cân, nhất là mỡ vùng bụng, có liên hệ với tăng huyết áp; mô mỡ dư thừa có thể giải phóng hormone làm chỉ số tăng. Thay vì theo đuổi giảm cân cấp tốc, hãy hướng tới những thay đổi nhỏ, bền vững trong ăn uống và vận động.
3. Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu và không tự ngừng thuốc
Bỏ thuốc lá là một thay đổi quan trọng vì hút thuốc gây ảnh hưởng xấu đến thành mạch và có thể làm tăng huyết áp; đồ uống có cồn cũng liên quan chặt chẽ đến chỉ số huyết áp cao. Hạn chế rượu và tìm hỗ trợ để cai thuốc nếu cần là những lựa chọn có ích hơn việc trông chờ vào một mẹo đơn lẻ. Dù vậy, các điều chỉnh lối sống không bảo đảm huyết áp sẽ về mức mục tiêu và không thay thế thuốc đã được kê. Người bệnh không nên tự giảm liều, ngừng thuốc hay đổi phác đồ. Trước khi thay đổi chế độ ăn hoặc sinh hoạt, hãy trao đổi với bác sĩ để bảo đảm kế hoạch phù hợp với thể trạng. Kết luận rõ ràng: ăn nhạt hơn, vận động, kiểm soát cân nặng, bỏ thuốc và hạn chế rượu có thể hỗ trợ điều trị, nhưng kiểm tra định kỳ và làm theo hướng dẫn y tế vẫn là nền tảng.
