Tự vệ là một phần của giáo dục an toàn
Kỹ năng tự vệ học sinh là tập hợp kiến thức và cách hành động phù hợp lứa tuổi, giúp các em nhận diện rủi ro, tránh đối đầu không cần thiết, thoát khỏi nguy hiểm và tìm người lớn hỗ trợ. Đây không phải bài học để khuyến khích đánh trả, mà là một phần thiết thực của giáo dục an toàn học đường. Ngày 19/10/2026, Chi đoàn Công an xã Thạnh Hóa phối hợp với Liên đội Trường THCS Thạnh Hóa triển khai mô hình “Lớp võ tự vệ và kỹ năng an toàn”, với 50 học sinh tham gia. Mô hình kết hợp tuyên truyền, kỹ thuật võ cơ bản phù hợp lứa tuổi và rèn luyện thể chất; mục tiêu là giúp học sinh tự tin, có kỷ luật và chủ động xử lý tình huống, chứ không dùng võ để giải quyết mâu thuẫn. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì đặt phòng tránh lên trước phản kháng. Học sinh được học nhận diện tình huống nguy hiểm, ứng xử khi xảy ra xung đột, sử dụng mạng xã hội an toàn và tìm kiếm sự giúp đỡ. Một lớp học hữu ích không chỉ dạy cách thoát thân; lớp học ấy còn phải giúp trẻ biết lúc nào cần tránh xa và gọi người có thể bảo vệ mình.
Tình huống giả định biến kiến thức thành phản xạ
Tại Hà Nội, Phòng Cảnh sát cơ động phối hợp với Trường Tiểu học và THCS Phương Liệt tổ chức buổi tuyên truyền về phòng, chống xâm hại và bắt cóc trẻ em ngày 26/10. Thay vì chỉ nghe giảng, học sinh được trả lời câu hỏi tình huống và xem cán bộ, chiến sĩ thị phạm cách thoát hiểm. Các chiến sĩ hướng dẫn bảy tình huống tự vệ khi bị tấn công từ phía trước hoặc phía sau. Những ví dụ đời thường làm bài học dễ nhớ hơn: khi ở nhà một mình, trẻ không mở cửa cho người lạ nếu chưa xác minh với người lớn; khi bị đe dọa, cần tìm cách chạy tới nơi đông người và kêu cứu. Học sinh cũng được nhắc thuộc số điện thoại của cha mẹ, tìm chốt bảo vệ gần nhất và gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 khi gặp nguy hiểm. Điểm quan trọng không nằm ở việc trẻ nhớ được bao nhiêu đòn thế, mà ở khả năng nhận ra nguy cơ sớm và chọn cách rút lui an toàn. Kỹ năng ứng phó nguy hiểm cần được dạy bằng tình huống sát thực tế, đồng thời nhấn mạnh rằng trẻ không phải tự mình xử lý mọi việc.
Phòng chống bạo lực phải vượt ra ngoài bài học võ
Ngày 27/10, tại Trường THCS Bến Tre, chương trình nâng cao nhận thức về phòng ngừa, đấu tranh với vi phạm pháp luật trong trường học năm 2026 được tổ chức với sự phối hợp của Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Giáo dục và Đào tạo, công an và ngành giáo dục địa phương. Có 1.226 học sinh khối 8 và 9 cùng cán bộ, giáo viên tham dự. Nội dung gồm phòng chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, mua bán người, vi phạm pháp luật và lừa đảo trên mạng, cùng kỹ năng thoát hiểm và tái hòa nhập cộng đồng; học sinh còn tham gia trải nghiệm tại năm gian hàng chuyên đề. Việc đặt phòng chống bạo lực cạnh các nguy cơ ngoài đời và trên mạng là lựa chọn đúng: bạo lực không chỉ bắt đầu bằng va chạm thể chất, mà còn có thể xuất hiện qua bắt nạt, đe dọa hoặc dụ dỗ trực tuyến. Muốn xây dựng an toàn học đường, nhà trường không thể giao hết trách nhiệm cho một buổi tập võ. Cần phối hợp đều đặn giữa công an, giáo viên và gia đình để học sinh biết nhận diện hành vi sai trái, báo tin mà không sợ bị trách móc, và tìm được người lớn đáng tin cậy.
Duy trì kỹ năng mới tạo nên sự bảo vệ thật
Các mô hình này cho thấy lực lượng công an đang đưa giáo dục phòng ngừa vào trường học theo nhiều cách: lớp tự vệ do công an xã phối hợp tổ chức, buổi thực hành tình huống của cảnh sát cơ động và chương trình chuyên đề về tội phạm, xâm hại, bạo lực. Nhưng tác động lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc học sinh có cơ hội ôn luyện, hỏi lại và vận dụng kỹ năng hay không. Chi đoàn Công an xã Thạnh Hóa và Liên đội Trường THCS Thạnh Hóa dự kiến tiếp tục phối hợp duy trì, nâng cao chất lượng mô hình. Trong chuỗi hoạt động từ ngày 26 đến 28/10, chương trình tuyên truyền cũng được tổ chức tại các trường Nguyễn Hiếu Tự, THCS Bến Tre và Tiểu Cần. Việc mở rộng hoạt động là tín hiệu tích cực, nhưng cần đi cùng hướng dẫn nhất quán để trẻ không hiểu tự vệ thành đối đầu. Kết luận, tự vệ chỉ thực sự có giá trị khi đi cùng nhận diện nguy cơ, phòng chống bạo lực và biết tìm trợ giúp. Dạy trẻ tránh nguy hiểm trước khi phải chống trả mới là cách tiếp cận có trách nhiệm, giúp trường học an toàn hơn và trao cho học sinh những lựa chọn thiết thực khi gặp rủi ro.
