Kể chuyện để thông điệp dễ đi vào đời sống
Video và tiểu phẩm truyền thông phòng, chống thuốc lá là những hình thức kể chuyện bằng hình ảnh, tình huống và nhân vật nhằm giúp cộng đồng nhận diện tác hại thuốc lá, đồng thời khuyến khích thay đổi hành vi trong đời sống hằng ngày. Điểm mạnh của chúng không nằm ở lời kêu gọi khô cứng, mà ở khả năng đặt người xem trước những tình huống quen thuộc: nơi làm việc có khói thuốc hay gia đình phải chịu khói thuốc thụ động. Hai cuộc thi tại Bắc Ninh và Sa Đéc cho thấy cách tiếp cận sáng tạo có thể đưa thông điệp đến những nhóm công chúng khác nhau. Video hướng tới đoàn viên, người lao động; tiểu phẩm khai thác quan hệ gia đình và vai trò của phụ nữ. Đây là hướng đi đáng khuyến khích: muốn phòng chống thuốc lá hiệu quả, cần biến cảnh báo thành câu chuyện người xem nhận ra quanh mình.
Video gắn cảnh báo với môi trường làm việc
Ngày 27.10, Liên đoàn Lao động thành phố Bắc Ninh tổng kết và trao giải cuộc thi sáng tạo video, clip tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá năm 2026. Cuộc thi có chủ đề xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc, thu hút 33 tác phẩm dự thi. Con số này cho thấy thông điệp được đưa vào một không gian cụ thể, nơi đoàn viên và người lao động có thể liên hệ với trách nhiệm của mình và tập thể. Các video sử dụng tiểu phẩm, hoạt cảnh và tình huống thực tế tại nơi làm việc để truyền tải hình ảnh môi trường lao động an toàn, văn minh, không khói thuốc. Cách làm ấy thuyết phục hơn việc chỉ nêu quy định: người xem được chứng kiến vấn đề trong bối cảnh quen thuộc. Ban tổ chức trao 12 giải thưởng, tổng trị giá 25 triệu đồng; giải Nhất thuộc Công đoàn Công ty TNHH Sản xuất Biel Crystal Việt Nam.
Tiểu phẩm biến khói thuốc thụ động thành câu chuyện gia đình
Ở Sa Đéc, tiểu phẩm “Khói thuốc - khoảng cách vô hình” đạt giải Nhì trong cuộc thi do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Báo Phụ nữ Việt Nam và Quỹ Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế tổ chức. Tác phẩm chọn mâu thuẫn đời thường trong gia đình có người hút thuốc để làm nổi bật tác hại của khói thuốc thụ động đối với phụ nữ và trẻ em. Chi tiết người cha chuyển sang thuốc lá điện tử vì nghĩ sản phẩm an toàn hơn, rồi thức tỉnh khi con gái gặp vấn đề sức khỏe, giúp cảnh báo về những ngộ nhận bằng một diễn biến dễ theo dõi. Thay vì dừng ở lời khuyên, tiểu phẩm khiến hệ quả hiện ra qua quan hệ giữa các thành viên trong nhà. Hình thức sân khấu hóa cũng lồng ghép thông điệp về thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của phụ nữ trong vận động xây dựng gia đình không khói thuốc.
Nhiều hình thức là lợi thế của truyền thông cộng đồng
Cuộc thi tiểu phẩm thu hút hơn 150 tác phẩm trên cả nước, trong đó 20 tác phẩm được chọn trao giải. Quy mô tham gia ấy cho thấy sân khấu hóa là một phương thức được nhiều đơn vị hưởng ứng, chứ không phải lựa chọn đơn lẻ. Đặt cạnh 33 video dự thi ở Bắc Ninh, hai cuộc thi gợi ra một điểm quan trọng: phòng, chống tác hại thuốc lá cần nhiều cách kể để đến được cả nơi làm việc lẫn mái ấm. Video có thể dựng tình huống tại công sở; tiểu phẩm có thể khắc họa hậu quả trong gia đình. Cả hai đều biến thông điệp sức khỏe thành cảnh huống cụ thể, dễ nhớ và dễ chia sẻ. Kết quả đáng ghi nhận không chỉ là giải thưởng, mà là việc truyền thông được mở rộng bằng những hình thức gần gũi. Muốn xây dựng môi trường sống không khói thuốc, cần tiếp tục khuyến khích những câu chuyện sáng tạo gắn với đời sống thật.
