Từ định hướng đối ngoại đến mục tiêu đầu tư cụ thể
Kế hoạch hợp tác Bắc Ninh – Ấn Độ là chương trình cấp thành phố nhằm mở rộng quan hệ với đối tác Ấn Độ trong đầu tư, công nghệ, đào tạo, thương mại và giao lưu, gắn với mục tiêu phát triển quan hệ hai nước đến năm 2030. UBND thành phố Bắc Ninh ban hành Kế hoạch số 397/KH-UBND để triển khai đề án về quan hệ Việt Nam – Ấn Độ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây không nên được xem như một hoạt động xúc tiến đơn lẻ: điểm đáng chú ý là địa phương đã xác định lĩnh vực ưu tiên, chỉ tiêu và đầu mối thực hiện. Trọng tâm là đưa hợp tác Việt Nam Ấn Độ từ tuyên bố chung sang cơ hội có thể đo đếm, đặc biệt trong công nghệ cao Bắc Ninh. Thành công vì thế sẽ phụ thuộc không chỉ vào số cuộc gặp, mà vào việc các cuộc tiếp xúc tạo ra dự án, đào tạo và liên kết kinh doanh cụ thể.
Năm nhóm ưu tiên gồm đầu tư và công nghiệp công nghệ cao; khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số; giáo dục, đào tạo và nhân lực; văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân; cùng thương mại, xuất khẩu và hợp tác doanh nghiệp. Cách thiết kế này có lý: bán dẫn và điện tử cần nhân lực, nghiên cứu và nhà cung ứng, chứ không thể phát triển bền vững bằng ưu đãi mặt bằng hay lời mời gọi vốn đơn thuần.
Bán dẫn là phép thử chất lượng dòng vốn
Bắc Ninh muốn kết nối doanh nghiệp Ấn Độ trong điện tử, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ, dược phẩm và công nghệ sinh học; đồng thời giới thiệu môi trường kinh doanh, quỹ đất công nghiệp và nhu cầu liên kết sản xuất. Thành phố đặt mục tiêu cung cấp thông tin cơ hội đầu tư cho ít nhất 5 doanh nghiệp, nhà đầu tư Ấn Độ và tiếp cận, mời gọi ít nhất một doanh nghiệp tiềm năng đến năm 2030. Đây là mục tiêu khởi động, không phải cam kết về quy mô dự án hay vốn đã được bảo đảm. Với bán dẫn Bắc Ninh, tiêu chí quan trọng hơn số lời quan tâm là chất lượng dự án: công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, khả năng chuyển giao và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Nếu thiếu các điều kiện ấy, thu hút được nhà đầu tư vẫn chưa đồng nghĩa với việc hình thành năng lực công nghiệp sâu.
Nỗ lực này cũng cần được đánh giá trong bối cảnh cạnh tranh thu hút các dự án công nghệ. Bắc Ninh có cơ sở để tận dụng hệ sinh thái công nghiệp hiện hữu, nhưng lời mời gọi chỉ thuyết phục khi đi cùng thông tin rõ về nhu cầu chuỗi cung ứng và khả năng phối hợp tại địa phương. Hình ảnh khu công nghiệp Tiên Sơn gợi ra nền tảng sản xuất, song bước kế tiếp là giúp nhà đầu tư Ấn Độ tìm được đối tác, nhân lực và cơ hội triển khai phù hợp.
AI, đào tạo và thương mại phải đi cùng nhau
Kế hoạch không giới hạn hợp tác ở nhà máy. Bắc Ninh dự kiến kết nối viện nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ Ấn Độ trong các lĩnh vực AI, phần mềm, dữ liệu, an toàn thông tin và đô thị thông minh; mục tiêu đến năm 2030 là triển khai ít nhất 2 chương trình hợp tác khoa học, công nghệ hoặc chuyển đổi số. Việc yêu cầu chương trình thí điểm có sản phẩm, đơn vị tiếp nhận và cách đánh giá là điểm đáng hoan nghênh: hợp tác công nghệ chỉ có ý nghĩa khi được ứng dụng, không dừng ở biên bản ghi nhớ. Thành phố cũng muốn thiết lập ít nhất 2 chương trình liên kết đào tạo hoặc trao đổi chuyên gia, ưu tiên kỹ thuật bán dẫn, AI, công nghệ thông tin, ngoại ngữ và kỹ năng nghề.
Tác động gần với người dân và doanh nghiệp địa phương sẽ nằm ở cơ hội học nghề, nâng kỹ năng và tiếp cận thị trường. Bắc Ninh đặt mục tiêu hỗ trợ ít nhất 5 doanh nghiệp công thương, đồng thời chọn 2 nhóm sản phẩm xuất khẩu tiềm năng để thúc đẩy vào thị trường Ấn Độ. Đây là phần bổ trợ thiết yếu: doanh nghiệp nhỏ cần thông tin thị trường, kết nối giao thương và hỗ trợ đáp ứng tiêu chuẩn, thay vì đứng ngoài các dự án lớn. Nếu kết nối đào tạo và thương mại được triển khai đồng bộ, hợp tác mới có thể lan khỏi khu công nghiệp đến người lao động và nhà cung ứng trong tỉnh.
Thước đo sẽ là kết quả trong giai đoạn 2027–2030
Các nhiệm vụ dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027–2030, sử dụng dự toán ngân sách hằng năm theo khả năng cân đối cùng các nguồn huy động hợp pháp khác; thành phố cũng phấn đấu ký ít nhất một thỏa thuận hợp tác cấp địa phương với đối tác Ấn Độ. Khung thời gian và chỉ tiêu tạo nền tảng theo dõi, nhưng bản thân các con số chưa bảo đảm kết quả. Điều cần công khai là tiến độ kết nối nhà đầu tư, chương trình nào tạo sản phẩm ứng dụng, bao nhiêu người được đào tạo và doanh nghiệp nào thực sự tiếp cận được thị trường. Định hướng đối ngoại nhằm khai thác lợi thế địa phương chỉ có giá trị khi chuyển thành hợp tác thiết thực, hiệu quả.
Bắc Ninh đang chọn đúng hướng khi gắn đầu tư Ấn Độ với bán dẫn, AI, nhân lực và kết nối doanh nghiệp thay vì chạy theo số lượng dự án. Tuy nhiên, bài kiểm tra không nằm ở việc ban hành kế hoạch hay ký thỏa thuận, mà ở khả năng biến chúng thành năng lực công nghệ, cơ hội việc làm và liên kết sản xuất trong nước. Nếu theo sát các mục tiêu đến năm 2030 và đo kết quả bằng tác động thực tế, kế hoạch có thể đưa hợp tác Việt Nam – Ấn Độ đến gần hơn với doanh nghiệp và người lao động Bắc Ninh.
