Bàn giao là bước sắp xếp, không chỉ đổi đầu mối
Chuyển giao cơ sở giáo dục nghề nghiệp cho địa phương là việc chuyển trách nhiệm quản lý trường từ cấp bộ về UBND tỉnh, thành phố, nhằm sắp xếp lại mạng lưới và gắn đào tạo với nhu cầu nhân lực tại chỗ. Đây là thay đổi về đầu mối điều hành; kết quả sau cùng phải được đo bằng chất lượng đào tạo và sự ổn định của người học.
Theo các quyết định của Thủ tướng ban hành ngày 30-9-2026, tám cơ sở được phân về năm địa phương: Trường cao đẳng Nghề Việt Nam – Liên Xô số 1 về Phú Thọ; Trường cao đẳng Xây dựng Nam Định về Ninh Bình; Trường cao đẳng Cơ giới xây dựng về Hải Phòng; bốn cơ sở gồm Trường cao đẳng Xây dựng số 1, Trường cao đẳng Kỹ thuật công trình đô thị, Trường cao đẳng Kỹ thuật và nghiệp vụ Hà Nội và Trường trung cấp nghề Cơ giới xây dựng về Hà Nội; Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 về Đồng Nai.
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân cho biết mục tiêu sắp xếp là để mạng lưới tiếp tục phát triển, tăng cả quy mô lẫn chất lượng. Đó là hướng đi hợp lý nếu địa phương có thể điều phối trường theo nhu cầu tuyển dụng và kế hoạch phát triển vùng. Nhưng đổi chủ quản tự nó không nâng chất lượng; điều đó cần kế hoạch, đầu tư đúng trọng tâm và trách nhiệm giải trình rõ ràng.
Lilama 2 là phép thử cụ thể với Đồng Nai
Chiều 11-11 tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội nghị bàn giao các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tại đây, Bộ chính thức chuyển Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2, ở xã Long Phước, về UBND thành phố Đồng Nai quản lý theo Quyết định số 1888/QĐ-TTg ngày 30-9-2026. Với một trường đã có thế mạnh kỹ thuật, bài toán của Đồng Nai không phải bắt đầu lại, mà là duy trì thành quả và chuyển năng lực sẵn có thành nguồn nhân lực sát nhu cầu địa phương.
Lãnh đạo thành phố nêu cơ hội sử dụng nguồn lực đào tạo kỹ thuật chất lượng cao để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là các khu công nghiệp và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Định hướng được nêu gồm cơ khí chính xác, tự động hóa, công nghệ số, logistics và kỹ thuật hàng không; thành phố cũng muốn trường tiến tới trở thành trung tâm đào tạo nghề xuất sắc và Trung tâm thực hành vùng vào năm 2030, tầm nhìn 2045. Tham vọng này có cơ sở, nhưng cần được gắn với chương trình đào tạo, thiết bị và hợp tác doanh nghiệp cụ thể.
Lilama 2 có 40 năm hoạt động, được công nhận là trường cao đẳng chất lượng cao năm 2025 và thuộc nhóm 10 cơ sở đào tạo nghề chất lượng cao của cả nước. Nền tảng đó khiến việc bàn giao vừa là cơ hội, vừa là phép thử: Đồng Nai cần bảo đảm quản lý mới không làm suy giảm uy tín và năng lực đào tạo đã được xây dựng.
Điều cần giám sát là những gì diễn ra sau biên bản
Các địa phương thống nhất tiếp nhận trường trong hiện trạng và cam kết tạo điều kiện để cơ sở sớm ổn định, phát triển. Với người học và đội ngũ nhà trường, cam kết này cần được thể hiện bằng những việc có thể kiểm chứng: hoạt động đào tạo không gián đoạn, quyền lợi và nghĩa vụ của giáo viên, viên chức, người lao động, học viên và đối tác được bảo đảm, còn các quyết định về tổ chức và tài chính phải minh bạch.
Riêng tại Đồng Nai, thành phố cho biết Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp với Sở Nội vụ và các đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ về tổ chức bộ máy, tài chính, cơ sở vật chất, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của viên chức, người lao động và người học. Đây là những đầu việc cần theo dõi sát, bởi chậm trễ hoặc thiếu rõ ràng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc dạy, học và kế hoạch của trường.
Bộ cũng yêu cầu các trường chủ động lập kế hoạch phát triển giai đoạn 2026–2031; địa phương hỗ trợ những trường chưa có kế hoạch xác định hướng đi và lĩnh vực cần ưu tiên đầu tư. Vì vậy, thước đo của đợt chuyển giao không nên dừng ở việc hoàn tất thủ tục. Cần xem kế hoạch có tiến độ, nguồn lực và mục tiêu đào tạo cụ thể hay không, đồng thời đánh giá liệu quyết định đầu tư có giúp trường đáp ứng nhu cầu nhân lực thực tế.
Địa phương hóa chỉ có ý nghĩa nếu chất lượng đi lên
Đưa tám cơ sở về quản lý địa phương có thể giúp việc hoạch định giáo dục nghề nghiệp gần hơn với nhu cầu kinh tế từng vùng. Tuy nhiên, lợi thế gần gũi chỉ phát huy khi địa phương đủ năng lực quản trị, giữ được quyền lợi của người học và đội ngũ, đồng thời dành ưu tiên thực chất cho đào tạo nghề.
Lilama 2 là trường hợp đáng chú ý vì Đồng Nai đã nêu rõ các lĩnh vực muốn ưu tiên và mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Giờ đây, điều cần chờ không phải thêm lời cam kết, mà là kế hoạch 2026–2031 khả thi, hoạt động đào tạo liên tục và đầu tư đúng với thế mạnh của trường. Đợt bàn giao chỉ thành công khi mạng lưới được tổ chức hợp lý hơn và người học nhận được chương trình đào tạo tốt hơn.
