Quét mặt nhận quà: cái bẫy nằm trong thao tác xác thực
Lừa quét khuôn mặt là thủ đoạn dụ người dùng cung cấp dữ liệu sinh trắc học dưới một lý do hấp dẫn, rồi lợi dụng quy trình xác thực để tiếp cận tài khoản ngân hàng. Vì vậy, lời mời nhận quà không phải là chuyện nhỏ nếu người lạ yêu cầu bạn quét mặt hoặc chụp ảnh chân dung.
Kẻ gian có thể tự nhận là đại diện doanh nghiệp tại trung tâm thương mại hoặc nơi công cộng, mời đăng ký chương trình khuyến mại, khách hàng thân thiết để nhận quà tặng, phiếu mua hàng hay thẻ cào miễn phí. Nạn nhân được yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân và xác thực khuôn mặt, đôi khi ngay trên thiết bị do người mời đưa ra. Đây không phải cách an toàn để nhận ưu đãi: bạn không biết dữ liệu được dùng vào việc gì, cũng không kiểm soát thiết bị đang xử lý thao tác.
Xác thực ngân hàng bằng khuôn mặt được triển khai để tăng cường bảo mật, trong đó có một số giao dịch và đăng nhập trên thiết bị mới. Nhưng chính quy trình này có thể bị lợi dụng: dữ liệu và thao tác xác thực của nạn nhân có thể giúp liên kết một thiết bị do kẻ gian kiểm soát với hồ sơ ngân hàng số. Nếu việc đó thành công, đối tượng có thể truy cập tài khoản và thực hiện giao dịch trái phép. Công nghệ bảo vệ người dùng không thể thay thế việc kiểm tra ai đang yêu cầu xác thực và bạn đang phê duyệt điều gì.

Nguy cơ có thật, không chỉ là lời cảnh báo xa vời
Mức độ rủi ro thể hiện ở những vụ gian lận đã được ghi nhận. Cơ quan Thanh tra Tài chính quốc gia Nam Phi cho biết đã giải quyết 3.045 vụ gian lận trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng khoảng 27,5% so với 2.389 vụ cùng kỳ năm trước. Con số này không đồng nghĩa mọi vụ đều liên quan đến quét mặt, nhưng cho thấy lừa đảo trong môi trường ngân hàng số là vấn đề đang diễn ra, không phải giả thuyết.
Tại Việt Nam, xác thực khuôn mặt được dùng cho một số giao dịch ngân hàng và khi đăng nhập trên thiết bị mới. Điều đó khiến người dùng phải cảnh giác với mọi yêu cầu xác thực không do mình khởi tạo, kể cả khi đối phương biết một vài thông tin cá nhân hoặc tỏ ra chuyên nghiệp. Một cảnh báo được ghi nhận tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết hai học sinh sinh năm 2008 bị thao túng; một em đã bán vàng và chuyển gần 1,98 tỷ đồng. Trường hợp này gắn với thủ đoạn lừa đảo nói chung, nhưng nhắc rằng áp lực và sự dẫn dắt của kẻ gian có thể gây hậu quả nặng nề.
Đừng xem việc quét mặt như một thủ tục vô hại để nhận quà. Nếu màn hình báo đăng nhập, liên kết thiết bị mới hoặc xác thực giao dịch, hãy dừng lại khi bạn không tự bắt đầu thao tác đó hoặc chưa hiểu rõ mục đích. Kẻ gian thường dựa vào tâm lý ham ưu đãi và cảm giác phải làm nhanh; từ chối là lựa chọn an toàn hơn.

Cách bảo vệ sinh trắc học và tài khoản ngân hàng
Bảo vệ sinh trắc học bắt đầu bằng một nguyên tắc rõ ràng: không quét khuôn mặt, chụp ảnh chân dung hay cung cấp dữ liệu sinh trắc học theo yêu cầu của người lạ để nhận quà, phiếu mua hàng, thẻ cào hoặc tham gia khuyến mại không rõ nguồn gốc. Cũng không thực hiện xác thực trên thiết bị của người khác, qua cuộc gọi video đáng ngờ, đường dẫn lạ hay ứng dụng không tải từ kho chính thức.
- Tự liên hệ ngân hàng qua số điện thoại hoặc ứng dụng chính thức để kiểm tra nếu có người đề nghị cập nhật sinh trắc học.
- Không phê duyệt đăng nhập, liên kết thiết bị mới hoặc xác thực giao dịch nếu bạn không khởi tạo và không hiểu rõ yêu cầu.
- Không cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc quyền truy cập điện thoại cho người tự xưng là nhân viên ngân hàng hay cán bộ cơ quan chức năng.
- Không cài ứng dụng từ đường dẫn, mã QR hoặc tệp gửi qua tin nhắn; cảnh giác nếu ứng dụng yêu cầu quyền Trợ năng.
Nếu đã cài ứng dụng đáng ngờ, hãy ngắt kết nối Internet, liên hệ ngay ngân hàng để khóa tài khoản, đổi mật khẩu và trình báo cơ quan công an. Đừng tiếp tục làm theo hướng dẫn của người gọi để “khắc phục” sự cố: liên lạc với ngân hàng bằng kênh chính thức giúp bạn tránh trao thêm quyền kiểm soát cho kẻ gian.






