Màn trình diễn không đồng nghĩa với năng lực bảo vệ
Robot bảo vệ là máy móc được sử dụng để hỗ trợ hoặc thực hiện một số nhiệm vụ an ninh, từ tuần tra và giám sát đến phát hiện dấu hiệu bất thường, nhưng không mặc nhiên thay thế được phán đoán của con người. Robot hình người H2-X của Unitree đang thu hút chú ý nhờ lộn nhào, đấm vỡ kính ô tô và nhảy từ độ cao 4 m. Những động tác ấy chứng minh robot có thể chịu va chạm và thực hiện hành động đòi hỏi sức mạnh; chúng chưa cho thấy robot có thể nhận biết ai đang gặp nguy hiểm, phân biệt một cuộc tranh cãi với một vụ tấn công hay can thiệp đúng mức. Màn trình diễn tạo ra hình ảnh vệ sĩ cơ khí đầy ấn tượng, nhưng không nên nhầm sức bền và khả năng vận động với năng lực bảo vệ đáng tin cậy. Trong môi trường an ninh, quyết định đúng lúc có thể quan trọng hơn một cú nhảy ngoạn mục.
SoftBank nhìn thấy cơ hội triển khai trong thế giới thật
Tham vọng thương mại đang tiến gần hơn tới những địa điểm có người làm việc và sinh hoạt hằng ngày. SoftBank cân nhắc mua Allied Universal, một trong những công ty bảo vệ lớn nhất thế giới, với mục tiêu dài hạn đưa robot đảm nhận dần một phần công việc hiện do nhân viên thực hiện. Điều đáng chú ý không chỉ là chuyện sở hữu robot, mà là khả năng tiếp cận mạng lưới tòa nhà, doanh nghiệp, trung tâm dữ liệu và địa điểm tổ chức sự kiện để thử nghiệm chúng. Allied Universal đã dùng các công cụ trí tuệ nhân tạo để theo dõi sự cố, thu thập dữ liệu theo thời gian thực và hỗ trợ quản lý an ninh. Công ty cũng có robot an ninh Knightscope K5 phục vụ tuần tra, giám sát tại các cơ sở thương mại. Vì thế, lộ trình hợp lý trước mắt là tự động hóa một số khâu lặp lại, chứ chưa phải thay thế hàng loạt nhân viên bằng robot hình người.
Ca tuần tra khác xa một cuộc đối đầu
Tuần tra theo tuyến cố định, quan sát hành lang hoặc báo khi cảm biến phát hiện dấu hiệu bất thường là những nhiệm vụ có thể phù hợp với máy móc. Nhưng bảo vệ con người còn phải giao tiếp với khách, hiểu bối cảnh, đánh giá nguy cơ và xử lý sự cố khi tình hình thay đổi nhanh. Robot có thể hỗ trợ các nhiệm vụ lặp lại, song chưa dễ thay thế con người trong những tình huống cần giao tiếp, phán đoán và ứng biến. Đây là khoảng cách mà video trình diễn không thể khỏa lấp: đập vỡ kính theo kịch bản không giống quyết định có nên dùng lực trong một tình huống thật. Với người dân, robot có thể giúp tăng khả năng giám sát và để nhân viên tập trung vào sự cố phức tạp hơn. Nhưng nếu máy báo động sai, không hiểu lời cầu cứu hoặc phản ứng thiếu phù hợp, lợi ích ấy có thể nhanh chóng biến thành rủi ro. Bởi vậy, tự động hóa chỉ hữu ích khi con người vẫn chịu trách nhiệm xử lý những quyết định hệ trọng.
Kế hoạch còn nhiều câu hỏi chưa có lời đáp
Chưa thể xem kế hoạch của SoftBank là một đợt triển khai sắp diễn ra: các cuộc thảo luận vẫn ở giai đoạn sơ bộ và chưa đạt thỏa thuận cuối cùng về giá hay điều kiện giao dịch. Quan trọng hơn, chưa có thông tin về số lượng robot, nhiệm vụ cụ thể sẽ được tự động hóa hoặc thời điểm đưa chúng vào hoạt động. Những câu hỏi thiết yếu cũng còn bỏ ngỏ: robot sẽ xử lý thế nào khi gặp người say xỉn, xung đột bất ngờ, mất kết nối hoặc cần gọi hỗ trợ? Ai chịu trách nhiệm nếu máy nhận diện nhầm, và dữ liệu giám sát được bảo vệ ra sao? Khả năng xử lý tình huống phức tạp vẫn là thách thức đối với máy móc. Cho đến khi các vấn đề về an toàn, độ tin cậy và trách nhiệm được giải quyết, robot phù hợp nhất với vai trò trợ lý tuần tra. Kết luận rõ ràng: robot có thể hỗ trợ nghề bảo vệ, nhưng những màn biểu diễn mạo hiểm chưa phải bằng chứng rằng chúng sẵn sàng thay người.
