Lo ngại suy buồng trứng chưa được bằng chứng xác nhận
Vắc xin HPV là vắc xin giúp cơ thể tạo kháng thể để phòng ngừa nhiễm mới các tuýp virus HPV thuộc phạm vi bảo vệ, qua đó giảm nguy cơ mắc những bệnh liên quan đến HPV. Với câu hỏi vắc xin HPV sinh sản, bằng chứng hiện có chưa cho thấy vắc xin gây suy buồng trứng hay vô sinh. Nghiên cứu tại Đan Mạch năm 2021, theo dõi gần một triệu trẻ em gái và phụ nữ, không ghi nhận mối liên quan giữa tiêm vắc xin HPV và suy buồng trứng nguyên phát. Đây là lý do tin đồn hoặc chênh lệch số ca trong một bộ dữ liệu không nên được xem như bằng chứng nhân quả. Tổ chức Y tế Thế giới cũng kết luận chưa có bằng chứng vắc xin HPV gây vô sinh.
Dữ liệu bảo hiểm có thể phản ánh số người được chẩn đoán khi đi khám, chứ không nhất thiết cho biết nguy cơ thực sự của từng nhóm. Nếu người đã tiêm được theo dõi hoặc xét nghiệm thường xuyên hơn, vấn đề sức khỏe có thể được phát hiện nhiều hơn. Vì vậy, đánh giá an toàn vắc xin HPV cần xét đến cách nghiên cứu được thiết kế, độ tuổi, thời gian theo dõi và khác biệt giữa các nhóm, thay vì chỉ so sánh số ca ghi nhận.
Vắc xin phòng bệnh, không điều trị nhiễm HPV đã có
Vắc xin HPV kích hoạt cơ thể tạo kháng thể; nếu virus xâm nhập, hệ miễn dịch có thể đào thải virus tốt hơn và hạn chế tình trạng tồn tại kéo dài. Vắc xin không chứa virus sống hoặc vật liệu di truyền của HPV nên không thể gây nhiễm HPV. Tuy nhiên, cần phân biệt phòng ngừa với điều trị: vắc xin giúp ngăn nhiễm mới, không phải thuốc chữa một tình trạng nhiễm HPV đã có. Người đã tiêm vẫn có thể nhiễm các tuýp không nằm trong phạm vi bảo vệ hoặc đã nhiễm trước khi tiêm.
HPV có thể gây nhiều bệnh, trong đó có tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung khi tình trạng nhiễm các tuýp nguy cơ cao kéo dài. Tiêm chủng là một biện pháp quan trọng để phòng ung thư cổ tử cung và các bệnh liên quan, nhưng không thay thế việc sàng lọc phù hợp. Nói cách khác, lợi ích của vắc xin nằm ở việc giảm nguy cơ từ trước khi bệnh hình thành, chứ không phải bảo đảm rằng người tiêm sẽ không bao giờ nhiễm HPV hoặc mắc bệnh.
Tiêm sớm giúp tận dụng tốt hơn khả năng phòng bệnh
Tiêm trước khi có nguy cơ phơi nhiễm đem lại cơ hội bảo vệ tốt hơn vì vắc xin phòng nhiễm mới. Trẻ em gái từ 9 đến 14 tuổi là nhóm được ưu tiên trong khuyến nghị phòng ung thư cổ tử cung; hướng dẫn của CDC cũng khuyến cáo tiêm thường quy cho cả trẻ trai và trẻ gái ở tuổi 11–12, có thể bắt đầu từ 9 tuổi. Theo các nghiên cứu dài hạn được bác sĩ dẫn lại, tiêm trước 16–17 tuổi gắn với mức giảm khoảng 80% đến gần 90% nguy cơ ung thư cổ tử cung xâm lấn. Vì thế, tiêm HPV cho trẻ không phải là quá sớm: đây là cách chủ động tạo miễn dịch trước thời điểm virus có thể lây truyền.
Việc đưa vắc xin HPV vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng mở thêm cơ hội phòng bệnh sớm, đặc biệt cho trẻ em gái ở những địa bàn khó khăn. Trong giai đoạn đầu, chương trình ưu tiên trẻ em gái 12 tuổi, tương ứng học sinh lớp 6, tại các địa bàn này. Chính sách ấy có ý nghĩa thiết thực: phòng bệnh không nên phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng tự tìm đến dịch vụ tiêm chủng của từng gia đình. Mở rộng tiếp cận giúp chuyển trọng tâm từ chờ điều trị sang chủ động bảo vệ sức khỏe.
Kết luận: cân nhắc dựa trên bằng chứng, không dựa vào tin đồn
Những nghiên cứu được nhắc đến chưa cho thấy vắc xin HPV gây suy buồng trứng hoặc ảnh hưởng khả năng sinh sản. Trong khi đó, lợi ích phòng nhiễm các tuýp HPV nguy cơ và giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung là cơ sở vững chắc để cân nhắc tiêm chủng, nhất là trước khi có nguy cơ phơi nhiễm. Gia đình nên trao đổi với nhân viên y tế về lịch tiêm phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ, đồng thời duy trì sàng lọc theo hướng dẫn khi đến tuổi. Đặt câu hỏi về an toàn là cần thiết; câu trả lời nên dựa trên tổng thể bằng chứng, không phải suy luận từ một con số riêng lẻ.
