Đổi hướng không đồng nghĩa với bắt đầu từ con số không
Đổi hướng học tập là lựa chọn chuyển sang môn học hoặc ngành nghề khác với kế hoạch ban đầu, rồi điều chỉnh cách chuẩn bị để biến lựa chọn mới thành mục tiêu có thể theo đuổi. Hai thủ khoa sư phạm Hoàng Thanh Thúy và Nguyễn Thị Hằng cho thấy thành công sau một cú rẽ không đến từ may mắn đơn thuần: họ nhận ra điểm tựa trong năng lực, xác định đích đến và bền bỉ lấp những khoảng trống kiến thức.
Tháng 6 vừa qua, Thúy tốt nghiệp thủ khoa ngành Giáo dục tiểu học của Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, với GPA 3,79/4,0 và điểm rèn luyện tuyệt đối 100. Hằng, sinh năm 2004 tại Nghệ An, cũng tốt nghiệp thủ khoa ngành Sư phạm Ngữ văn Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đạt GPA 3,96/4,0. Những con số này không chỉ ghi nhận kết quả cuối khóa; chúng còn khiến câu chuyện đổi hướng của hai nữ sinh đáng chú ý hơn.
Thúy chọn sư phạm khi chỉ còn ba tháng
Trong ba năm THPT, Thúy học các môn khối A và dự định thi vào một trường kinh tế. Theo lời khuyên của dì, khoảng ba tháng trước kỳ thi tốt nghiệp THPT, cô bất ngờ chuyển sang ngành sư phạm. Giáo viên khuyên cân nhắc vì nghề dạy học nhiều vất vả, nhưng sau khi suy nghĩ, Thúy vẫn kiên định với lựa chọn.
Cô hiểu rằng chỉ dự kỳ thi tốt nghiệp sẽ khó cạnh tranh với những người đã chuẩn bị lâu cho ngành mới, nên chọn ôn và dự kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội; đạt 117 điểm, cô trúng tuyển ngành Giáo dục tiểu học. Đây là điểm mấu chốt: quyết định thi vào sư phạm không thay thế việc chuẩn bị, mà buộc Thúy tìm một con đường tuyển sinh và cách học phù hợp với thời gian còn lại.
Sau khi nhập học, Thúy chủ động tìm bài giảng, đề thi trên mạng và hỏi giảng viên về tài liệu. Cô nhận học bổng 5/8 học kỳ, đạt danh hiệu sinh viên xuất sắc và giải nhất cuộc thi Con đường ánh sáng. Các kết quả ấy cho thấy nữ sinh học giỏi không chỉ dựa vào lựa chọn đúng, mà còn cần biết bù đắp điều mình chưa kịp chuẩn bị.
Hằng mang tư duy toán vào lớp chuyên văn
Cú rẽ của Hằng diễn ra sớm hơn. Từng đạt giải nhất, nhì học sinh giỏi toán cấp huyện, cô theo gợi ý của mẹ đăng ký thi chuyên văn vì nghĩ môn này có thể giúp mình đạt kết quả tốt hơn trong kỳ thi vào trường chuyên. Hằng đỗ vào tốp 10 lớp chuyên văn Trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An. Không phủ nhận nền tảng toán, cô dùng tư duy logic để hệ thống kiến thức văn học bằng sơ đồ và chia nhỏ từng phần.
Khi chọn ngành đại học, Hằng còn phân vân, một phần vì tiếc quãng thời gian gắn bó với môn văn. Tình yêu dành cho ngữ pháp dần làm rõ quyết định: mỗi lần hiểu ra một vấn đề mới, cô có cảm giác như vừa giải xong bài toán khó. Sau học kỳ đầu đạt GPA 4,0, cô nâng mục tiêu từ tốt nghiệp loại giỏi lên đạt điểm A ở tất cả các môn, học kỹ để không bỏ sót kiến thức.
Hằng nhận học bổng 7/8 học kỳ, nhiều lần đạt danh hiệu sinh viên xuất sắc và hai năm liền nhận giải thưởng Nguyễn Tuân dành cho sinh viên có kết quả học tập cao nhất khoa Ngữ văn. Thành tích của nữ sinh đạt thành tích nổi bật này cho thấy nền tảng cũ không cản trở đổi hướng nếu người học biết chuyển hóa nó thành phương pháp mới.
Mục tiêu rõ ràng biến lựa chọn thành con đường
Hai câu chuyện không giống nhau về thời điểm hay điểm xuất phát. Thúy đổi ngành sát kỳ thi, cần nhanh chóng tìm cách tuyển sinh và tự bổ sung kiến thức; Hằng đổi môn từ kỳ thi vào lớp 10, rồi từng bước gắn bó với văn chương qua cách tiếp cận giàu logic. Điểm chung không phải một công thức thành công, mà là khả năng thích nghi: họ không xem lựa chọn mới như lý do để hạ thấp kỳ vọng.
Động lực của Thúy còn được củng cố qua chuyến tình nguyện ở Tuyên Quang, nơi cô chứng kiến trẻ em vùng núi đi học trong điều kiện thiếu thốn và quãng đường xa. Trải nghiệm ấy khiến cô quan tâm hơn đến hoạt động giáo dục cho trẻ em. Sau khi tốt nghiệp, Thúy dự định trở về quê, làm giáo viên hợp đồng tại một trường tiểu học công lập. Hằng hiện dạy Ngữ văn tại Trường TH&THCS Quảng Tân, Hà Nội, đồng thời theo học thạc sĩ Ngôn ngữ học.
Vì vậy, bài học đáng rút ra không phải cứ đổi hướng là sẽ trở thành thủ khoa. Thành tích của hai nữ sinh cho thấy mục tiêu rõ ràng giúp lựa chọn bớt chông chênh, còn sự thích nghi và kỷ luật biến nó thành kết quả. Một cú rẽ chỉ có ý nghĩa khi người học sẵn sàng học lại, tìm phương pháp phù hợp và theo đuổi con đường đã chọn đến cùng.
