Muốn dùng AI nhưng chưa sẵn sàng để triển khai
Ứng dụng AI trong doanh nghiệp là việc đưa công cụ trí tuệ nhân tạo vào các quy trình cụ thể để hỗ trợ xử lý công việc, phân tích thông tin hoặc phục vụ khách hàng, trên nền tảng dữ liệu và quy trình đủ chuẩn. Tại hội thảo CEOxAI Summit 2026 ngày 28/10, Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng công bố khảo sát cho thấy khoảng 90% doanh nghiệp nhỏ và vừa tự đánh giá mới ở mức chuyển đổi số 1–2, còn tỷ lệ ứng dụng AI chỉ khoảng 10%. Khoảng cách này không thể giải thích bằng việc doanh nghiệp thiếu quan tâm. Trái lại, 63% muốn được đào tạo AI để ứng dụng vào công việc; 14% quan tâm chatbot, voicebot chăm sóc khách hàng và 11% muốn kết hợp AI với IoT trong sản xuất, kho vận. Nhu cầu đã hiện hữu, nhưng mong muốn không tự biến thành năng lực triển khai.
Hội thảo do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Công ty Cổ phần MISA tổ chức, với sự tham dự và phát biểu của Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu. Bối cảnh này đáng chú ý: ngay tại một địa phương được xác định là đi đầu về chuyển đổi số, phần lớn doanh nghiệp vẫn đang loay hoay với nền tảng cơ bản. Trước khi AI tạo sinh hay AI Agent có thể tham gia sâu vào hoạt động, nhiều đơn vị còn phải hoàn thiện số hóa và chuẩn hóa dữ liệu.
Chi phí chỉ là rào cản đầu tiên
Khó khăn lớn nhất là nguồn lực để biến ý định thành dự án có thể vận hành. Khảo sát ghi nhận 70% doanh nghiệp thiếu kinh phí, 35% chưa tìm được giải pháp phù hợp, 34% thiếu thông tin về chính sách hỗ trợ và 26% thiếu nhân lực công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những con số này liên quan chặt chẽ với nhau: doanh nghiệp thiếu người để đánh giá giải pháp thường khó chọn đúng công cụ; thiếu thông tin hỗ trợ lại khiến khoản đầu tư vốn đã hạn hẹp càng khó được cân nhắc.
Rào cản còn nằm trong cách tổ chức công việc. Có 25% doanh nghiệp ngại thay đổi thói quen làm việc và 16% lo ngại về bảo mật dữ liệu. Với một doanh nghiệp nhỏ, đưa AI vào bán hàng hay kế toán không chỉ là cài phần mềm: còn phải xác định ai chịu trách nhiệm, dữ liệu nào được phép sử dụng và ai kiểm tra kết quả. Nếu những câu hỏi ấy chưa có lời giải, rủi ro sai sót hoặc lộ thông tin có thể lấn át lợi ích kỳ vọng. Vì vậy, thiếu nhân lực không chỉ là thiếu kỹ thuật viên; đó còn là thiếu thời gian và người đủ khả năng dẫn dắt thay đổi.
Doanh nghiệp cần phần mềm, lộ trình và người hướng dẫn
Nhu cầu hỗ trợ cho thấy doanh nghiệp không chờ một giải pháp AI kỳ diệu, mà cần những bước đi sát thực tế. Có 60% mong muốn được trợ giá phần mềm quản trị, 53% cần tư vấn lộ trình chuyển đổi số, 37% muốn học trực tiếp và 27% cần hình thức “cầm tay chỉ việc”. Đây là một chương trình hỗ trợ hợp lý hơn việc chỉ giới thiệu công nghệ: phần mềm giúp chuẩn hóa vận hành, tư vấn xác định bài toán, còn đào tạo giúp nhân viên dùng công cụ trong công việc hằng ngày.
Khoảng trống hiện nay là độ vênh giữa nhu cầu và khả năng tiếp cận: chỉ 9% doanh nghiệp cho biết từng nhận hỗ trợ từ ngân sách thành phố, trong khi 91% chưa nhận được. Đào tạo AI vì thế cần gắn với các tình huống cụ thể như chăm sóc khách hàng, xử lý đơn hàng, quản lý tồn kho hay tổng hợp dữ liệu, thay vì dừng ở việc giới thiệu xu hướng. Tương tự, trợ giá phần mềm quản trị sẽ có ích hơn nếu đi kèm tư vấn lựa chọn và hướng dẫn triển khai, giúp doanh nghiệp tránh mua công cụ không phù hợp.
Bắt đầu nhỏ, nhưng phải đi cùng hỗ trợ thực chất
Lời khuyên đúng hướng là đừng bắt đầu bằng mục tiêu xây dựng doanh nghiệp vận hành hoàn toàn bằng AI. Thành phố đề nghị doanh nghiệp thử ứng dụng vào các việc cụ thể như quản trị, kế toán, nhân sự, bán hàng và chăm sóc khách hàng. Một điểm khởi đầu nhỏ, có quy trình rõ và kết quả đo được, sẽ giúp đơn vị biết công nghệ có phù hợp hay không trước khi mở rộng. Nhưng bước đi thận trọng ấy vẫn đòi hỏi dữ liệu sạch, quy trình chuẩn và con người có thể giám sát; thiếu một trong ba, tự động hóa có thể chỉ làm sai sót chạy nhanh hơn.
Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu các chính sách hỗ trợ dựa trên nhu cầu khảo sát, nhằm giúp doanh nghiệp số hóa nền tảng trước khi ứng dụng AI hiệu quả hơn. Thành phố cũng cam kết tiếp tục lắng nghe và tháo gỡ khó khăn để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ. Đây là hướng cần được đánh giá bằng khả năng tiếp cận thực tế: hỗ trợ đến đúng doanh nghiệp, đúng thời điểm và kèm hướng dẫn đủ cụ thể. Khi ngân sách, nhân lực và thông tin cùng được giải quyết, nhu cầu mới có thể trở thành triển khai bền vững.
