Hạ tầng đồng bộ mới là lợi thế cạnh tranh thật sự
FDI công nghệ cao là dòng vốn đầu tư vào các hoạt động có hàm lượng công nghệ lớn, đòi hỏi nguồn điện ổn định, kết nối vận tải hiệu quả, nhân lực phù hợp và điều kiện triển khai dự án rõ ràng. Với TP.HCM, sức hút không thể chỉ dựa vào quy mô thị trường hay những công trình riêng lẻ; thành phố phải kết nối giao thông, công nghiệp, công nghệ và tài chính thành một hệ sinh thái vận hành được. Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, diễn ra ở TP.HCM từ ngày 26 đến 29-10, lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia đã nhấn mạnh yêu cầu này. Đây là phép thử thực tế cho tham vọng thu hút vốn FDI chất lượng cao: nhà đầu tư cần thấy dự án có thể khởi động, chứ không chỉ thấy quy hoạch hấp dẫn. Theo ông Phạm Phú Trường, hạ tầng phải có tính kết nối, ổn định và khả năng triển khai để chuyển lợi thế về quy mô, vị trí thành động lực tăng trưởng.
Không gian sau hợp nhất cần nối liền thành một thị trường
Việc hợp nhất TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu mở rộng quy mô thị trường và không gian phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu kết nối các khu vực này thành một chỉnh thể kinh tế. Angus Liew Bing Fooi, Chủ tịch điều hành Gamuda Land Việt Nam, đánh giá đây là bước đi chiến lược, giúp thành phố có thêm lợi thế về thị trường, kết nối và dư địa phát triển để đón vốn đầu tư. Nhưng địa giới mở rộng tự nó không làm giảm chi phí hay rút ngắn thời gian vận chuyển. Giao thông liên vùng, cảng biển, hành lang logistics và các khu công nghiệp phải phối hợp nhịp nhàng. Khi hạ tầng kết nối tốt hơn, doanh nghiệp giảm được gánh nặng logistics, còn người dân có thể hưởng lợi từ lưu thông an toàn và thuận tiện hơn. Vì vậy, đầu tư giao thông không chỉ phục vụ bất động sản mà còn tạo điều kiện cho sản xuất và dịch vụ logistics phát triển.
Điện, logistics và mặt bằng phải sẵn sàng trước nhà đầu tư
Điểm nghẽn cần xử lý sớm là khả năng chuẩn bị dự án đồng bộ, đặc biệt với trung tâm dữ liệu và các ngành công nghệ cần nguồn điện lớn. Phạm Quốc Anh, Chủ tịch điều hành Pacifico Energy Việt Nam, cảnh báo TP.HCM cần chủ động chuẩn bị nguồn cung điện cho làn sóng đầu tư thế hệ mới; nhà đầu tư cần biết năng lực cấp điện, trong khi đơn vị năng lượng cần cam kết tiêu thụ dài hạn để thu xếp vốn. Thành phố nên làm đầu mối ghép nhu cầu của dự án chiến lược với nhà cung cấp, chuẩn bị phương án cấp điện và thúc đẩy hợp đồng mua bán điện trực tiếp khi đủ điều kiện. Pacifico Energy đang khảo sát danh mục điện gió ngoài khơi dự kiến tổng công suất 1,8 GW, trong đó có dự án 500 MW ở vùng biển TP.HCM. Cùng lúc, quy hoạch đất, logistics và tài chính phải khớp với tiến độ dự án; nếu nhà đầu tư phải tự tháo gỡ từng mắt xích, lợi thế kết nối đầu tư sẽ khó chuyển thành quyết định rót vốn.
Từ đối thoại đến dự án: thước đo là tốc độ thực thi
Dòng vốn toàn cầu không thiếu, nhưng sẽ tìm đến nơi có dự án sẵn sàng, phương án khả thi và rủi ro được phân bổ rõ ràng; vì thế, hạ tầng TP.HCM cần được đánh giá bằng tiến độ triển khai chứ không chỉ bằng danh mục công trình. Những đề xuất tại chương trình CEO 500 cho thấy hướng đi cụ thể: TOJOY muốn thiết lập cơ chế hợp tác với Văn phòng Chia sẻ Toàn cầu trong 60–90 ngày để chuyển đối thoại thành dự án khả thi. ITO Group Holdings đã được phê duyệt theo cơ chế “Luồng xanh” để xây nhà máy 12.000 m² phục vụ sản xuất công nghệ cao. Thành phố nên nhân rộng cách làm có đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và cơ chế phối hợp rõ ràng; đồng thời đầu tư đào tạo nhân lực và đơn giản hóa thủ tục. Thị trường lớn cùng không gian mới là lợi thế đáng kể, nhưng chỉ hạ tầng đồng bộ và bộ máy thực thi hiệu quả mới biến lợi thế ấy thành FDI công nghệ cao bền vững.
