Tăng trưởng cho thấy nghề này đáp ứng nhu cầu thực
Nữ tài xế Grab là những phụ nữ nhận chuyến xe hoặc đơn giao hàng qua nền tảng, tự tổ chức giờ làm để tạo thu nhập và cân đối công việc với trách nhiệm gia đình. Số lượng nữ đối tác tài xế hoạt động trên Grab tăng gấp đôi trong ba năm 2024–2026; tỷ lệ duy trì hoạt động trung bình hàng tháng cùng kỳ xấp xỉ 90%. Đây không chỉ là câu chuyện tuyển thêm người: tỷ lệ duy trì cao gợi ý rằng nhiều phụ nữ tìm thấy một cách mưu sinh đủ phù hợp để tiếp tục gắn bó. Với người mất việc, cần trang trải học tập hay muốn chăm con mà vẫn kiếm thu nhập, sự linh hoạt có giá trị thiết thực hơn một lời hứa nghề nghiệp hào nhoáng. Dẫu vậy, những con số này là dữ liệu do Grab Việt Nam cung cấp, không thay thế trải nghiệm khác nhau của từng tài xế.
Quyền tự chủ là sức hút lớn nhất
Những câu chuyện cá nhân cho thấy phụ nữ làm tài xế vì nhiều lý do, nhưng điểm chung là muốn chủ động hơn với cả tiền bạc lẫn thời gian. Năm 2019, sau khi mất việc khi các con còn tuổi đi học, chị Kim Thị Thanh từ quê lên Hà Nội và thử nghề tài xế công nghệ; nhờ chăm chỉ chạy xe, chị có thu nhập trang trải cuộc sống, lo cho con và không phải vay mượn. Chị Đặng Thị Lan Anh cũng bắt đầu chạy Grab sau khi mất việc, rồi nhận ra lịch làm linh hoạt giúp chị sắp xếp việc gia đình. Chị nói: “Cuộc sống của tôi thay đổi nhiều nhất là thời gian linh hoạt. Thu nhập cũng linh hoạt theo thời gian mình làm”. Với chị Lâm Kim Phụng ở TP.HCM, chạy giao hàng sau khi đưa con đến trường giúp chị có thêm thu nhập mà vẫn trở về đón con buổi chiều. Những ví dụ này cho thấy quyền tự chủ không phải khái niệm trừu tượng: nó nằm trong cách người lao động ghép giờ làm với đời sống.
Đồng nghiệp giúp vượt qua những ngày đầu
Tự chủ không có nghĩa là phải tự xoay xở một mình. Người mới thường chưa quen đường, ứng dụng hay cách xử lý tình huống với khách hàng và cửa hàng; sự hỗ trợ từ đội nhóm giúp công việc bớt chông chênh. Chị Phụng kể rằng những nữ tài xế đi trước chỉ dẫn cách giải quyết vấn đề, nhờ đó chị dần tự tin hơn trên đường. Chị Lan Anh cũng được đồng nghiệp hướng dẫn từ chọn tuyến đến giao tiếp với khách; các buổi gặp gỡ của đội tài xế còn là dịp chia sẻ, động viên và hỗ trợ khi có sự cố. Vì vậy, cộng đồng đối tác tài xế Grab không chỉ là phần bên lề của nghề: đó là một lớp nâng đỡ thực tế, nhất là trong giai đoạn làm quen. Với phụ nữ phải cân bằng nhiều trách nhiệm, cảm giác có người để hỏi và nhờ giúp có thể góp phần quyết định việc họ có tiếp tục gắn bó hay không.
Sự ghi nhận có ý nghĩa, nhưng không thay thế điều kiện làm việc
Dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10, Grab tổ chức hai sự kiện “Chăm Hoa” tại Hà Nội và TP.HCM, với khoảng 800 nữ tài xế tham gia hoạt động giao lưu, trải nghiệm và nhận quà; chương trình còn trao 100.000 đồng cho mỗi nữ đối tác tài xế đang hoạt động. Những hoạt động ấy tạo cơ hội gặp gỡ và thể hiện sự quan tâm, nhưng sức hút lâu dài của nghề vẫn nằm ở khả năng kiếm thu nhập, sắp xếp thời gian và được hỗ trợ khi phát sinh khó khăn. Tăng gấp đôi số nữ tài xế là một dấu hiệu đáng chú ý, song không nên chỉ nhìn tăng trưởng như thành công của nền tảng. Điều quan trọng hơn là người làm nghề có thể duy trì sinh kế mà không phải đánh đổi hoàn toàn thời gian chăm sóc gia đình. Khi quyền tự chủ đi cùng cộng đồng đồng nghiệp, công việc tài xế công nghệ trở thành lựa chọn thực tế hơn với nhiều phụ nữ.
