AI trở thành công cụ thường nhật, không còn bó hẹp ở công việc
AI tạo sinh là nhóm công nghệ có thể tạo nội dung hoặc phản hồi theo yêu cầu, và tại Việt Nam, công nghệ này đã đi từ chỗ mới lạ thành một phần trong nhịp làm việc hằng ngày. Báo cáo e-Conomy SEA 2026 do Google công bố ngày 5/11 cho biết khoảng 45 triệu người, tương đương 65% lực lượng lao động Việt Nam, đã sử dụng GenAI; mức gắn kết này thuộc hàng cao nhất Đông Nam Á. Con số đáng chú ý không chỉ nằm ở độ phủ mà ở mức độ quen thuộc: trung bình, mỗi người dùng tiếp cận ít nhất 5 công cụ AI khác nhau. Người Việt dùng AI để tìm thông tin, hỗ trợ công việc và học tập, thay vì xem đây là một ứng dụng riêng lẻ. Đà phổ cập ấy được thúc đẩy bởi sự đón nhận của người dùng cùng các chính sách AI chủ động, theo nhận định của Tổng giám đốc Google Việt Nam Marc Woo.
Dùng AI cho công việc là nhu cầu về năng suất
Trong công việc, sức hút của GenAI nằm ở khả năng rút ngắn những khâu tốn thời gian: tìm thông tin, phác thảo nội dung hay hỗ trợ xử lý nhiệm vụ thường nhật. Việc người dùng trung bình sử dụng ít nhất 5 công cụ AI cho thấy họ không nhất thiết gắn bó với một ứng dụng duy nhất; họ chọn công cụ theo từng việc cần làm. Đây là kiểu nhu cầu hướng tới năng suất và tính tiện dụng, nơi AI trở thành lớp hỗ trợ trong quy trình sẵn có. Nhưng mức phổ cập cũng đặt ra yêu cầu thực tế: người dùng cần biết kiểm tra kết quả, bảo vệ thông tin cá nhân và lựa chọn công cụ phù hợp thay vì xem phản hồi của AI là mặc nhiên chính xác. Khi 65% lực lượng lao động đã dùng GenAI, câu hỏi không còn là có nên thử hay không, mà là dùng thế nào để tiết kiệm công sức mà vẫn giữ quyền phán đoán của con người.
AI lên kế hoạch du lịch: nhu cầu khám phá và giảm công chuẩn bị
Nếu AI trong công việc giúp tăng năng suất, AI lên kế hoạch du lịch lại giải quyết một nhu cầu cá nhân: biến nhiều lựa chọn rời rạc thành hành trình khả thi. Theo báo cáo Xu hướng Du lịch châu Á 2027 do Agoda công bố ngày 4/11, tỷ lệ du khách Việt được hỏi dùng AI chuẩn bị chuyến đi tăng từ 30% lên 63% sau một năm, cao nhất trong 11 thị trường châu Á. Cụ thể, 60% dùng AI để chọn điểm đến, 59% lập lịch trình và 52% so sánh khách sạn hoặc chuyến bay. Trường hợp nhóm du khách đi Cao Bằng bằng xe máy cho thấy lợi ích thiết thực: AI gợi ý lộ trình và nơi nghỉ tại các điểm dừng, rồi được kết hợp với Google Maps để kiểm tra đường đi, tiết kiệm thời gian chuẩn bị. Ở đây, giá trị không chỉ là câu trả lời nhanh mà là một điểm khởi đầu có cấu trúc cho chuyến đi.
Hai kiểu nhu cầu, một ranh giới cần giữ
Hai xu hướng cho thấy người Việt dùng AI theo hai động cơ khác nhau: ở nơi làm việc, họ tìm cách xử lý công việc hiệu quả hơn; khi du lịch, họ muốn khám phá lựa chọn và giảm gánh nặng lên kế hoạch. Đà tăng này không phải hiện tượng riêng của Việt Nam: trên các thị trường châu Á được khảo sát, tỷ lệ dùng AI để lập kế hoạch du lịch tăng từ 33% năm 2025 lên 53% năm nay. Tuy vậy, AI chưa thay thế quyền quyết định. Khảo sát Agoda ghi nhận 57% du khách ở 11 thị trường muốn tự đặt phòng thay vì giao việc đó cho AI. Đó là giới hạn hợp lý: công cụ AI có thể tổng hợp, gợi ý và sắp xếp, nhưng lựa chọn cuối cùng vẫn cần dựa trên ngân sách, an toàn và sở thích cá nhân. AI hữu ích nhất khi giảm việc vụn vặt mà không tước đi quyền chủ động.
Kết luận, GenAI tại Việt Nam đang đi từ hỗ trợ công việc sang phục vụ cả những quyết định đời thường như chọn điểm đến hay xây dựng lịch trình. Tỷ lệ sử dụng cao cho thấy người dùng đã sẵn sàng đưa công nghệ vào thói quen, nhưng mức độ tin cậy của kết quả và quyền kiểm soát vẫn quan trọng không kém sự tiện lợi. Hãy xem AI là trợ lý để mở rộng lựa chọn và tiết kiệm thời gian, không phải người quyết định thay mình.
