Gặp gỡ để rút ngắn khoảng cách với khoa học thế giới
Kết nối học thuật là quá trình tạo cơ hội để nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên trao đổi trực tiếp với đồng nghiệp quốc tế, từ đó mở lối cho việc học hỏi, đào tạo và hợp tác nghiên cứu lâu dài. Giá trị của các chương trình VinFuture vì thế không nằm riêng ở những buổi gặp gỡ nổi bật, mà ở khả năng biến tri thức toàn cầu thành điều giới khoa học trong nước có thể tiếp tục theo đuổi.
Cuối tháng 9/2026, chuỗi InnovaConnect diễn ra tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM, với sự tham gia của Giáo sư David MacMillan, chủ nhân Giải Nobel Hóa học năm 2021, cùng Giáo sư Nguyễn Thành Vinh từ Đại học New South Wales, Australia. Chương trình đưa sinh viên và nhà nghiên cứu Việt Nam đến gần những nhà khoa học quốc tế mà họ thường chỉ biết qua sách vở hay bài giảng. Giáo sư Nguyễn Thành Vinh nhận xét người trẻ Việt Nam tò mò, cởi mở, muốn hiểu cách ý tưởng nghiên cứu hình thành và cách nhà khoa học đi qua thất bại. Khi được đặt câu hỏi trực tiếp, sinh viên có thể hình dung khoa học không phải con đường xa vời, mà là lĩnh vực mình có thể bước vào.
Trao đổi chuyên môn phải dẫn tới câu hỏi nghiên cứu mới
Cảm hứng chỉ là điểm khởi đầu; điều đáng giá hơn là cơ hội tiếp cận cách đặt câu hỏi, lựa chọn phương pháp và đánh giá những thử nghiệm không thành công. Trao đổi chuyên môn giúp người tham dự nhìn thấy không chỉ kết quả đã công bố, mà cả lối tư duy và quy trình nghiên cứu đằng sau kết quả ấy. Với giảng viên, đây còn là dịp đối chiếu hướng nghiên cứu của mình với những vấn đề đang được quan tâm ở nơi khác.
Tại InnovaConnect ở Đà Nẵng năm 2025, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Thắng Nguyên trao đổi chuyên sâu về vật liệu và điện hóa gắn với kinh tế tuần hoàn. Từ các cuộc trao đổi đó, bà phát triển hợp tác với Tiến sĩ Dư Hoàng Long, nhà nghiên cứu tại Đại học Monash, Australia, về sản xuất ammonia từ nước thải bằng phương pháp điện hóa. Hướng nghiên cứu này nhắm tới việc chuyển chất thải thành tài nguyên có giá trị, góp phần giảm ô nhiễm và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Đây là ví dụ thuyết phục cho thấy VinFuture hợp tác khoa học có thể bắt đầu từ một cuộc gặp, nhưng chỉ trở nên thiết thực khi hai bên tìm được vấn đề chung và cùng phát triển hướng nghiên cứu.
Từ một mối quen biết đến cơ hội đào tạo xuyên biên giới
Một kết nối nghiên cứu có thể mở rộng thành cơ hội đào tạo cho thế hệ kế tiếp. Qua trao đổi với Giáo sư Yeon-Tae Yu tại Đại học Quốc gia Jeonbuk, Hàn Quốc, Võ Thắng Nguyên có thêm cơ hội thảo luận việc tuyển chọn sinh viên sau đại học tham gia các nhóm nghiên cứu tại Hàn Quốc. Những bước đi như vậy giúp sinh viên tiếp xúc với môi trường nghiên cứu khác, đồng thời tạo nền tảng để các nhóm trong nước duy trì quan hệ chuyên môn sau chương trình.
Các chương trình VinFuture còn kết nối chuyên gia quốc tế với những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến đời sống. Tại InnovaConnect tháng 10/2026 ở Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Trâm trao đổi với Giáo sư Haifeng Shen thuộc Đại học Southern Cross và Phó Giáo sư Lê Nguyễn Quốc Khánh thuộc Đại học Y khoa Đài Bắc về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là bảo vệ dữ liệu cá nhân của người bệnh. Sau chương trình, bà dự kiến duy trì liên hệ, phát triển nhóm nghiên cứu y tế số, tổ chức đào tạo về an toàn dữ liệu sức khỏe và đạo đức AI trong y học, đồng thời tìm cơ hội hợp tác quốc tế.
Kết nối lâu dài mới đưa tri thức vào cộng đồng khoa học
Quy mô hoạt động cho thấy các cuộc gặp không phải những sự kiện đơn lẻ. Tính đến năm 2026, InnovaTalk đã tổ chức 26 hội thảo trực tuyến, thu hút hơn 5.000 chuyên gia từ 72 quốc gia và vùng lãnh thổ; InnovaConnect triển khai 12 chuỗi sự kiện tại 10 trường đại học, viện nghiên cứu, với 35 chuyên gia quốc tế và hơn 6.000 người tham dự. Chuỗi Đối thoại Khám phá Tương lai đã đến với 30 trường đại học kể từ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2023, kết nối cộng đồng trong nước với 45 nhà khoa học quốc tế.
Nhưng số người tham dự không tự động tạo ra năng lực nghiên cứu. Cần có thời gian, cơ chế hỗ trợ và con người duy trì liên hệ sau hội thảo. Giáo sư Nguyễn Thành Vinh mong muốn thúc đẩy đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh Việt Nam và Australia, trao đổi sinh viên, nhà nghiên cứu trẻ, cùng xây dựng đề xuất tài trợ và triển khai dự án chung. Xa hơn các mối liên hệ riêng lẻ, ông kỳ vọng hình thành mạng lưới liên kết các nhóm khoa học Việt Nam với đối tác quốc tế. Đó mới là con đường để nghiên cứu xuyên biên giới đưa tri thức mới vào phòng thí nghiệm, chương trình đào tạo và cộng đồng khoa học Việt Nam.
