Định dạng nhỏ bé từng mở rộng cánh cửa nhiếp ảnh
Máy ảnh 110 format là dòng máy sử dụng hộp phim cartridge nhỏ gọn, cho phép người chụp nạp phim nhanh mà không phải luồn cuộn phim qua trục hay căn lỗ kéo phim. Kodak giới thiệu định dạng này năm 1972 để việc chụp ảnh trở nên dễ tiếp cận hơn. Thay vì loay hoay với cuộn phim, người dùng chỉ cần đặt hộp phim vào máy, đóng nắp rồi chụp. Chính sự đơn giản ấy khiến máy ảnh 110 format trở thành lựa chọn thân thiện với người mới, đồng thời đưa máy ảnh vào túi áo và đời sống thường ngày. Đây không chỉ là một giải pháp tiện dụng: nó góp phần dân chủ hóa nhiếp ảnh, trao cho nhiều gia đình phương tiện ghi lại kỳ nghỉ, buổi sum họp và những khoảnh khắc riêng tư. Giá trị của định dạng này nằm ở ký ức mà nó lưu giữ, chứ không phải kích thước âm bản.
Vì sao máy ảnh những năm 1980 lại được tìm lại?
110 phổ biến vào thập niên 1980 và 1990 nhờ cách nạp phim dễ dàng; nhiều người nhớ chiếc máy nhựa đầu tiên được người thân tặng và những cuộn ảnh gia đình chụp trong các chuyến đi. Bởi vậy, sự trở lại hiện nay không chỉ là cơn sốt hoài cổ về kiểu dáng. Người chơi đang tìm lại cảm giác chụp ảnh ít cầu kỳ, nơi chiếc máy ảnh compact cổ điển khuyến khích ta mang theo máy và ghi lại điều bất chợt. Làn sóng ảnh mang phong vị thập niên 1980 trên mạng xã hội cũng giúp vẻ ngoài vuông vức, bỏ túi của những chiếc máy này có thêm sức hút. Ngay cả người mới bước vào nhiếp ảnh phim cũng có thể bắt đầu từ đây: hộp phim đơn giản giảm bớt rào cản thao tác. Sức hấp dẫn ấy không đòi hỏi người chụp phải theo đuổi thiết bị lớn hơn hay ảnh sắc nét hơn.
Âm bản nhỏ có giới hạn, nhưng không thiếu cá tính
Sự hoài niệm sẽ không xóa đi giới hạn kỹ thuật. Âm bản 110 kích thước 13 x 17 mm chứa ít thông tin hơn phim 35 mm hay phim khổ trung bình, nên nhược điểm dễ lộ khi phóng lớn. Hạt phim và độ mềm vẫn hiện diện, nhưng xem chúng như lỗi hoàn toàn là bỏ qua điều khiến phim 110 retro có chất riêng. Chất lượng còn phụ thuộc vào cách quét và xử lý: quy trình cẩn thận, chẳng hạn quét bằng máy ảnh kỹ thuật số, có thể khai thác nhiều chi tiết hơn từ âm bản nhỏ mà không xóa đi vẻ thô mộc. Một người chơi cho biết bản in 60 x 40 cm của mình được làm từ máy Rollei A110 và phim Lomography Tiger 200. Đây không phải lời hứa rằng mọi ảnh 110 đều phù hợp để phóng lớn; đó là lời nhắc rằng giới hạn của định dạng không đồng nghĩa với việc ảnh thiếu sức gợi.
Máy kỹ thuật số mượn dáng cổ, còn tinh thần vẫn là sự tiện dụng
Làn sóng hồi sinh giờ không chỉ dành cho máy phim. Camp Snap 110D giữ dáng vuông vức, bỏ túi của máy 110 nhưng dùng thiết bị kỹ thuật số và không có màn hình. Yashica Y16, mẫu máy dùng phim 16 mm ra đời trước định dạng 110, cũng đang được làm phiên bản kỹ thuật số; còn Lomography tiếp tục làm mới thiết kế Lomomatic 110. Những sản phẩm này không thay thế trải nghiệm dùng phim, nhưng cho thấy kiểu dáng máy ảnh compact cổ điển vẫn có sức sống ngay cả khi công nghệ bên trong đổi khác. Với người mới, máy 110 phim là lối vào văn hóa ảnh analog dễ hiểu; với người chuộng tiện lợi, các mẫu kỹ thuật số gợi lại hình thức ấy mà không cần cuộn phim. Định dạng này trở lại không phải vì nó vượt trội về độ phân giải, mà vì nó khiến việc mang máy theo và chụp ảnh trở nên tự nhiên.
