Cầu cao nhất Việt Nam không chỉ là kỷ lục, mà là bước ngoặt chiến lược
Cầu Tứ Liên là dự án cầu vượt sông Hồng dài 5,15km, sử dụng kết cấu dây văng với hai trụ tháp cao 185m tương đương tòa nhà 50 tầng, nhịp chính 500m đứng thứ hai cả nước, được xây dựng để tạo thêm một trục kết nối đô thị Hà Nội từ khu vực trung tâm sang phía Bắc sông Hồng với tổng mức đầu tư gần 20.000 tỷ đồng. Điều quan trọng là: Tứ Liên không chỉ tranh kỷ lục “cầu cao nhất Việt Nam”, mà là tuyên bố rất rõ ràng về hướng phát triển của Hà Nội trong thập kỷ tới. Khi thành phố chọn đầu tư gần 19.830 tỷ đồng vào một cây cầu và hệ thống đường hai đầu cầu, đó là quyết định chính trị – kinh tế về việc mở rộng không gian đô thị, phân luồng giao thông và gắn kết những đại dự án bất động sản với mạng lưới hạ tầng công cộng. Nếu cầu Nhật Tân từng mở ra cánh cửa phía Bắc, Tứ Liên là bước đi tiếp theo để biến bờ Bắc sông Hồng thành phần lõi của Thủ đô, thay vì chỉ là vùng ven đang lên.
Hai trụ tháp 185m: biểu tượng kỹ thuật mới trên sông Hồng
Tâm điểm kỹ thuật của cầu Tứ Liên là hai trụ tháp P37, P38 cao 185m, vượt trụ chính cầu Cần Thơ khoảng 10m và trở thành trụ cầu cao nhất cả nước. Chiều cao này tương đương một tòa nhà 50 tầng, biến công trình thành dấu mốc thị giác mới trên đường chân trời Hà Nội. Nhịp chính dài 500m, chỉ xếp sau cầu Cần Thơ với 550m, dài hơn các cầu Vàm Cống, Đại Ngãi 1 hay Bãi Cháy. Đây không phải là “chơi trội” về con số, mà là lựa chọn tất yếu nếu Hà Nội muốn có một cây cầu vừa đảm bảo khẩu độ thông thuyền, vừa đủ năng lực phục vụ lưu lượng xe trong nhiều thập kỷ. Mặt cầu rộng 43m, đường dẫn rộng 48m phía Nghi Tàm và 60m phía Đông Anh cho thấy tư duy thiết kế đang dịch chuyển: cầu không chỉ là chỗ để xe chạy, mà là trục không gian đô thị, tích hợp nút giao, hầm chui và hạ tầng kỹ thuật ngay từ đầu thay vì vá víu sau này.
Kết nối đô thị Hà Nội với đại đô thị mới: ai hưởng lợi đầu tiên?
Điểm đáng nói nhất ở Tứ Liên là khả năng kết nối đô thị Hà Nội với những dự án khổng lồ phía Bắc sông Hồng. Khi hoàn thành, cầu này sẽ tạo thêm trục kết nối trực tiếp từ khu vực trung tâm – qua Nghi Tàm, Tây Hồ – sang phía Bắc, nối thẳng đến Vinhomes Global Gate, Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia, cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, tuyến đường đi sân bay Gia Bình và khu đô thị thông minh – sinh thái đang quy hoạch. Nói cách khác, đây là cây cầu của dòng người đi làm hằng ngày, của khách tham dự hội chợ triển lãm, của cư dân các đại đô thị của tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Nó chia sẻ áp lực cho cầu Nhật Tân, Chương Dương, nhưng quan trọng hơn, nó “rút ngắn” khoảng cách tâm lý giữa trung tâm cũ và các khu phát triển mới. Ai mua nhà ở bờ Bắc sông Hồng sẽ không còn cảm giác “ở xa Hà Nội”, mà là sống trên một trục kết nối chính thức của Thủ đô.
Tiến độ một năm tới: tham vọng cao, rủi ro cũng không nhỏ
Sau hơn một năm triển khai, giá trị sản lượng thi công dự án đã đạt 2.046 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng 9.418 tỷ đồng, tương đương 21,72%, chưa bao gồm chi phí dự phòng. Toàn bộ 84 cọc khoan nhồi và 2 bệ trụ cho hai tháp chính P37, P38 đã hoàn thành, các nhà thầu đang thi công thân tháp và dầm ngang. Trong tháng 10/2026, các mũi thi công tiếp tục đẩy nhanh cọc khoan nhồi, bệ và thân trụ ở Nghi Tàm, cầu dẫn, nút giao Trường Sa và hầm chui Quốc lộ 5. Kế hoạch là hoàn tất toàn bộ cọc khoan nhồi vào cuối năm 2026, năm 2027 tập trung thi công tháp chính, lao dầm thép, hợp long nhịp chính dây văng ngày 30/7/2027 và thông xe kỹ thuật dịp 10/10/2027. "Dự án cầu Tứ Liên và đường hai đầu cầu có tổng mức đầu tư khoảng 19.830 tỷ đồng" là con số nhắc nhở rất rõ: bất kỳ chậm trễ nào trong 12 tháng tới sẽ không chỉ là chuyện tiến độ, mà là chi phí cơ hội của cả một hành lang phát triển đô thị.
Từ một cây cầu đến mạng lưới 18 cầu vượt sông Hồng
Cầu Tứ Liên không đứng một mình; nó là một mắt xích trong mạng lưới dự án cầu vượt sông Hồng mà Hà Nội đã quy hoạch. Theo kế hoạch, Thủ đô sẽ có thêm 9 cầu gồm Vân Phúc, Hồng Hà, Thượng Cát, Thăng Long mới, Tứ Liên, Mễ Sở, Trần Hưng Đạo, Phú Xuyên và Ngọc Hồi, cùng 9 cầu đang khai thác, nâng tổng số cầu qua sông Hồng lên 18 vào năm 2050. Về dài hạn, Tứ Liên được đặt vào vai trò tăng cường kết nối hai bờ sông, hoàn thiện hệ thống giao thông đô thị và mở rộng không gian phát triển về phía Bắc sông Hồng. Câu hỏi không phải là "có cần thêm cầu không" mà là "chúng ta dùng các cây cầu này để xây một Hà Nội như thế nào". Nếu quy hoạch hai bờ sông chỉ xoay quanh các đại dự án bất động sản, mạng lưới 18 cây cầu có thể biến sông Hồng thành vách ngăn giữa người giàu và phần còn lại. Ngược lại, nếu giao thông công cộng và không gian công cộng đi cùng những siêu cầu như Tứ Liên, đây sẽ là cơ hội hiếm có để tái dựng một Thủ đô cân bằng hơn.
