Cột mốc quan trọng, chưa phải giấy phép
Thẩm định an toàn thông tin cấp độ 4 là quá trình đánh giá hồ sơ và biện pháp bảo vệ hệ thống, dữ liệu, khả năng duy trì hoạt động và ứng phó sự cố của tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa. Đây là một trong năm cấp độ an toàn thông tin được quy định tại Việt Nam, với yêu cầu nghiêm ngặt dành cho các hệ thống có mức độ quan trọng cao hơn. SCEX vừa trở thành doanh nghiệp mới nhất được Cục An ninh mạng thuộc Bộ Công an thẩm định và chấp thuận hồ sơ đề xuất cấp độ này. Trước đó, ngày 22/10, TCEX và CAEX cũng đã vượt qua thẩm định. Ba doanh nghiệp liên tiếp đạt mốc kỹ thuật cho thấy cuộc đua chuẩn bị gia nhập thị trường đang tăng tốc. Nhưng xem đây là tín hiệu sàn sắp mở cửa sẽ là kết luận quá sớm: thẩm định bảo mật là điều kiện cần, không phải giấy phép vận hành.
Cấp độ 4 có ý nghĩa gì với nhà đầu tư?
Ý nghĩa thiết thực của an toàn thông tin cấp 4 nằm ở việc buộc doanh nghiệp chứng minh rằng hệ thống có thể bảo vệ dữ liệu, kiểm soát rủi ro và duy trì dịch vụ khi phát sinh sự cố. Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, tổ chức cung cấp dịch vụ phải đáp ứng chuẩn mực này trước khi đi vào hoạt động. Với người dùng phổ thông, đây là một lớp bảo đảm quan trọng: tài sản và dữ liệu của họ phụ thuộc vào chất lượng hạ tầng, quy trình bảo mật và năng lực xử lý sự cố của sàn. Tuy vậy, vượt thẩm định không phải lời cam kết rằng rủi ro đã biến mất, cũng không thay thế việc xem xét năng lực vận hành trên thực tế. Nhà đầu tư nên coi kết quả này là tín hiệu tích cực về mức độ chuẩn bị, chứ không phải bảo chứng tuyệt đối cho an toàn tài sản.
Vốn lớn và bài toán vận hành
SCEX đã hoàn tất tăng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng, đáp ứng mức vốn tối thiểu theo quy định được nêu trong nguồn tin. Quy mô vốn có thể tạo dư địa đầu tư cho hạ tầng giao dịch, an ninh mạng và quản trị rủi ro, nhưng không tự động chứng minh một sàn có thể phục vụ khách hàng hiệu quả. Doanh nghiệp vẫn phải chứng tỏ năng lực tổ chức, duy trì hệ thống và tuân thủ các yêu cầu liên quan khi triển khai thực tế. TCEX có sự tham gia của Chứng khoán Kỹ Thương, còn CAEX thuộc hệ sinh thái VPBank; sự hiện diện của các hệ sinh thái tài chính có thể mở ra cơ hội phát triển dịch vụ số, song doanh thu và lợi nhuận vẫn chưa thể xác định khi các sàn chưa hoạt động. Vốn lớn là lợi thế đầu vào, không phải kết quả kinh doanh.
Cấp phép mới là chặng quyết định
Sau thẩm định an toàn, câu hỏi quan trọng nhất là các doanh nghiệp còn phải đáp ứng những bước nào để được cấp phép sàn giao dịch và chính thức vận hành. Kết quả cấp độ 4 chỉ hoàn tất một yêu cầu kỹ thuật, không thay thế giấy phép kinh doanh. Vì thế, ba doanh nghiệp đạt mốc này chưa thể được xem là ba sàn đã sẵn sàng mở cửa. Cuộc cạnh tranh thực sự sẽ phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện thủ tục, khả năng đưa hạ tầng vào hoạt động và việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện còn lại. Với nhà đầu tư, cần phân biệt rõ giữa doanh nghiệp đã vượt một bước chuẩn bị và nền tảng đã được phép cung cấp dịch vụ. Kết luận lúc này khá rõ: SCEX, TCEX và CAEX đã tiến thêm một chặng đáng kể, nhưng giấy phép vận hành mới là mốc xác nhận họ có thể bước vào thị trường.
