Hai hình thức, một cuộc gặp gỡ sáng tạo
Giao lưu văn hóa Việt – Nhật là quá trình nghệ sĩ hai nước gặp gỡ, chia sẻ chất liệu và cách nhìn riêng, để công chúng nhận ra cả những điểm đồng điệu lẫn khác biệt giữa hai nền văn hóa. Trong chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thời trang và điêu khắc cùng trở thành những ngôn ngữ đối thoại, nhưng không hòa làm một. Một bên đưa lụa và kỹ thuật dệt lên sàn diễn; bên kia đặt hình khối, chất liệu vào không gian triển lãm. Chính sự đa dạng ấy làm nên sức thuyết phục của nghệ thuật Việt Nhật: giao lưu không chỉ nằm ở thông điệp hữu nghị, mà còn hiện diện trong cách tác phẩm được tạo ra và được nhìn nhận. Hai hoạt động vì thế bổ sung cho nhau, mở rộng hình dung về hợp tác sáng tạo song phương.
Lụa Việt và lụa Nhật cùng bước lên sàn diễn
Chương trình thời trang “Những sợi tơ” đặt các cách tiếp cận chất liệu của hai nước cạnh nhau. Nhà thiết kế Việt Nam giới thiệu bộ sưu tập “Ikigai”, sử dụng lụa tơ tằm dệt thủ công trên nhiều bề mặt; các thiết kế có phom dáng hiện đại, gợi nét đẹp trang phục Việt qua nhiều thời kỳ và kể câu chuyện về lẽ sống, niềm vui lao động của người làm nghề thủ công. Phía Nhật Bản mang đến lụa Kyoto với cấu trúc trang nhã cùng kỹ thuật dệt riêng. Sự mềm mại của lụa Việt và vẻ chỉn chu của lụa Nhật bổ trợ cho nhau trên sàn diễn. Đây là điểm đáng chú ý của thời trang Việt Nhật: khác biệt về kỹ thuật không bị xóa nhòa, mà trở thành chất liệu tạo nên cuộc gặp gỡ. Lụa vì thế không chỉ là sản phẩm thủ công, mà còn là phương tiện truyền tải ký ức và bản sắc.
“Đối thoại” đưa điêu khắc đến gần công chúng
Ngày 9/11, triển lãm điêu khắc nhỏ “Đối thoại” khai mạc tại trụ sở chính quyền tỉnh Kanagawa, giới thiệu 31 tác phẩm của 18 nghệ sĩ: 13 người Việt Nam và 5 người Nhật Bản. Hoạt động nằm trong chương trình nhân chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và khởi nguồn từ sáng kiến của Phu nhân Ngô Phương Ly. Những tác phẩm thuộc nhiều thế hệ nghệ sĩ tạo nên một cuộc đối thoại bằng hình khối, chất liệu và không gian. Sơn ta truyền thống, điêu khắc sắt với sắc màu tươi sáng, hay sự tương phản giữa sơn đen và pha lê cho thấy triển lãm không đóng khung nghệ thuật hai nước vào một phong cách duy nhất. Đặt tác phẩm cạnh nhau giúp người xem quan sát cả sự tương đồng lẫn khác biệt mà không cần một ngôn ngữ chung.
Triển lãm diễn ra từ ngày 8 đến 11/11/2026 tại trụ sở chính quyền tỉnh Kanagawa và mở cửa miễn phí cho công chúng. Việc đưa nghệ thuật đương đại vào một địa điểm công cộng có ý nghĩa: giao lưu không chỉ dành cho giới nghệ sĩ hay khách mời, mà còn tạo cơ hội để người dân trực tiếp trải nghiệm tác phẩm. Tên gọi “Đối thoại” vì thế không chỉ nói về cuộc gặp giữa nghệ sĩ, tác phẩm và người xem, mà còn diễn tả cách hai nền văn hóa cùng hiện diện trong một không gian mà vẫn giữ tiếng nói riêng.

Giao lưu bền vững cần nhiều hơn một sân khấu
Đặt chương trình thời trang bên cạnh triển lãm điêu khắc cho thấy giao lưu Việt Nhật có thể diễn ra qua nhiều chất liệu và quy mô: từ bề mặt mềm mại của lụa đến hình khối cô đọng của tác phẩm nhỏ. Một chương trình tạo kết nối qua trình diễn và kỹ thuật thủ công; chương trình kia để nghệ sĩ, tác phẩm và công chúng gặp nhau trong không gian triển lãm. Cả hai cùng chứng minh rằng giao lưu văn hóa hiệu quả không cần làm phẳng khác biệt để tìm điểm chung. Phu nhân Ngô Phương Ly nhận định giao lưu nhân dân là một nền tảng của tình hữu nghị Việt Nam – Nhật Bản, và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật góp phần thắt chặt tình cảm giữa người dân hai nước.
Giá trị dài hạn của những sự kiện này sẽ được đo bằng các cơ hội gặp gỡ và hợp tác sáng tạo tiếp nối, chứ không chỉ bằng thời điểm khai mạc hay sự chú ý nhất thời. Thời trang và điêu khắc đem đến hai lối vào khác nhau để công chúng tiếp cận nghệ thuật Việt Nhật. Khi các hoạt động như vậy mở rộng không gian cho nghệ sĩ và người xem cùng tham gia, đối thoại văn hóa trở nên cụ thể hơn: được nhìn thấy trên sàn diễn, cảm nhận trong tác phẩm và tiếp tục trong những cuộc gặp gỡ sau đó. Đó là hướng đi đáng duy trì nếu muốn tình hữu nghị song phương có thêm chiều sâu từ đời sống sáng tạo.







