Cuộc gọi hướng dẫn cài VNeID có thể là cái bẫy
VNeID giả mạo là ứng dụng hoặc đường dẫn được kẻ gian dùng để mạo danh ứng dụng định danh điện tử chính thức, dụ người dùng cài phần mềm độc hại và đánh cắp thông tin. Vì vậy, cuộc gọi tự xưng cán bộ hướng dẫn cài ứng dụng không nên được xem là đáng tin chỉ vì người gọi biết tên hay địa chỉ của bạn.
Kẻ gian có thể thu thập dữ liệu trước, rồi tự xưng cán bộ xã, phường hoặc cảnh sát khu vực để tạo lòng tin. Tiếp đó, chúng thúc giục người nghe mở liên kết, cài VNeID hoặc ứng dụng dịch vụ công giả mạo. Mã độc có thể bị lợi dụng để kiểm soát điện thoại, lấy mã OTP hoặc dữ liệu sinh trắc học nhằm chiếm đoạt tiền. Đây không phải chuyện chỉ đáng lo với một nhóm thiết bị hay phiên bản cụ thể: bất kỳ ai được hướng dẫn cài qua nguồn không xác minh đều nên dừng lại, đặc biệt người lớn tuổi nhận cuộc gọi khi ở nhà một mình.
Dấu hiệu phải ngắt cuộc gọi và kiểm tra
Một yêu cầu cài ứng dụng hợp lệ không cần buộc bạn làm theo đường dẫn do người lạ gửi. Hãy cảnh giác nếu người gọi gửi liên kết hoặc tệp cài đặt qua tin nhắn, giục cài ngay, đòi đọc mã OTP, mật khẩu ngân hàng hoặc yêu cầu xác thực khuôn mặt trong lúc gọi. Đây là những dấu hiệu thường gặp của lừa đảo mã OTP và chiếm quyền kiểm soát thiết bị.
Cũng nên đề phòng lời mời “hỗ trợ từ xa” kèm hướng dẫn thao tác liên tục, không cho bạn thời gian kiểm chứng. Biểu tượng ứng dụng quen mắt không chứng minh ứng dụng là thật. Đừng bấm liên kết, tải tệp hay làm theo yêu cầu chuyển tiền chỉ vì người gọi xưng là cán bộ. Một cuộc gọi giả danh có thể được chuẩn bị bằng thông tin cá nhân đã thu thập trước đó; biết đúng tên và địa chỉ không phải bằng chứng xác thực.
- Không đọc hoặc gửi mã OTP, mật khẩu ngân hàng qua điện thoại.
- Không mở liên kết hay cài tệp do số điện thoại hoặc tài khoản lạ gửi.
- Ngắt thao tác nếu bị thúc giục hoặc yêu cầu xác thực khuôn mặt.
Tự xác minh qua kênh chính thức
Muốn cài ứng dụng VNeID, hãy tự mở CH Play hoặc App Store trên điện thoại, tìm ứng dụng và kiểm tra thông tin nhà phát triển cùng nhãn ứng dụng Chính phủ hoặc cơ quan Nhà nước. Đừng tiếp tục từ đường dẫn trong tin nhắn, tìm “bản hỗ trợ nhanh” qua quảng cáo hay tải tệp do tài khoản lạ chuyển đến. Nếu được báo cần cập nhật thông tin nhưng còn băn khoăn, hãy đến công an xã, phường nơi cư trú để hỏi trực tiếp.
Nguyên tắc an toàn rất rõ: dừng thao tác, tự tìm kênh liên hệ chính thức rồi xác minh độc lập mọi yêu cầu liên quan đến mật khẩu, OTP hoặc chuyển tiền. Gia đình nên nhắc nhau, nhất là người lớn tuổi, rằng người hỗ trợ không cần biết mật khẩu hay giữ mã OTP thay chủ tài khoản. Đừng để sự sốt ruột trong cuộc gọi quyết định thay bạn.
Nếu đã bấm liên kết hoặc cài ứng dụng đáng ngờ
Nếu đã truy cập liên kết hoặc cài ứng dụng nghi chứa mã độc, đừng tiếp tục nghe theo người gọi để “gỡ lỗi” hay “hoàn tiền”. Khuyến cáo của Bộ Công an là liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản và tắt nguồn điện thoại. Hãy dùng một thiết bị khác để gọi ngân hàng qua số hoặc kênh chính thức; nếu tài sản đã bị chiếm đoạt, trình báo cơ quan công an gần nhất.
Khi còn nhớ rõ diễn biến, ghi lại số điện thoại, thời điểm liên hệ, những thao tác đã thực hiện và giao dịch bất thường. Thông tin này có thể giúp bạn trình bày sự việc rõ ràng hơn. Sau đó, cùng người thân kiểm tra các ứng dụng đã cài và thống nhất quy tắc: không ai trong gia đình cung cấp OTP, mật khẩu hay chuyển tiền theo yêu cầu qua cuộc gọi chưa được xác minh. Phòng ngừa bằng cách ngắt máy và kiểm tra luôn an toàn hơn cố xử lý khi đã cài nhầm.
