Thông tư mới đòi hỏi trường sắp xếp lại hoạt động
Môn học tích hợp, trong hướng dẫn tổ chức tại TP.HCM, là hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được trường bố trí ngoài thời gian dành cho chương trình chính khóa và hoạt động giáo dục tăng cường, theo đăng ký tự nguyện. Cách xác định ranh giới này quan trọng: hoạt động tự chọn không thể thay thế kết quả học tập của chương trình giáo dục phổ thông, cũng không được biến thành dạy trước, dạy lại hay học thêm trá hình. Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 15-11, khiến nhiều trường ở TP.HCM rà soát nhu cầu và xây dựng thời khóa biểu mới. Tuy nhiên, quy định về nguyên tắc chưa tự giải quyết được chuyện đưa đón, trông học sinh hay bố trí thời gian cho em không đăng ký. Vì thế, chất lượng triển khai không chỉ nằm ở danh mục môn học mà còn ở kế hoạch cụ thể, an toàn và khả thi với từng gia đình.
Ba mô hình tổ chức, một nguyên tắc tự nguyện
Sở GD-ĐT TP.HCM hướng dẫn ba mô hình tổ chức môn học theo nhu cầu. Mô hình 1 dành cho các trường phổ thông nói chung: trường xếp hoạt động tự chọn vào khung giờ riêng, không chồng lấn với giờ chính khóa và tăng cường; lịch có thể linh hoạt theo ngày, khối lớp và nhóm học sinh. Mô hình 2 áp dụng khi trường có thể chia lớp, chuyển học sinh đăng ký đến phòng chức năng hoặc phòng máy theo nhóm nội dung; học sinh còn lại cần được bố trí hoạt động phù hợp. Các nhóm có thể học về năng lực số, trí tuệ nhân tạo, STEM, ngoại ngữ, nghệ thuật, thể thao hay kỹ năng. Mô hình 3 dành cho trường tiên tiến, hội nhập và lớp theo Đề án 5695, nơi thời khóa biểu được sắp xếp linh hoạt, đồng bộ theo từng lớp. Dù chọn cách nào, đăng ký phải tự nguyện và kết quả tham gia không thay thế kết quả môn học chính khóa.
Vướng mắc dễ thấy nhất là giờ tan học và việc trông trẻ
Khó khăn không nằm trên giấy mà hiện ra ở lịch sinh hoạt của phụ huynh. Sau một tuần áp dụng thời khóa biểu mới, học sinh THCS Chánh Hưng tan học lúc 15 giờ, sớm hơn một giờ; nhiều phụ huynh cho biết khó thu xếp công việc để đón con. Một số em không đăng ký hoạt động phải chờ cha mẹ trong sân trường, còn có trường chưa thống nhất các em sẽ ra về sớm hay ở lại tự học, đọc sách và được giáo viên giám sát. Ghi nhận ngày 9-11 cũng cho thấy có trường không bố trí người trông sau giờ tan học. Sự khác biệt giữa các trường khiến phụ huynh khó đoán trước lịch đón con, còn yêu cầu an toàn của học sinh dễ bị đẩy thành việc riêng của mỗi gia đình. Một phương án chỉ hợp lệ về thời khóa biểu nhưng bỏ ngỏ việc giám sát vẫn chưa phải cách tổ chức thỏa đáng.
Hướng dẫn cần đi cùng phương án thực hiện tại từng trường
Theo hướng dẫn của Sở, trường ngoài mô hình tiên tiến, hội nhập và Đề án 5695 có thể chọn một trong hai cách bố trí: dành khung giờ riêng để học sinh không đăng ký đến muộn hoặc về sớm; hoặc tổ chức linh hoạt cùng thời khóa biểu chính khóa, để các nhóm đăng ký chuyển phòng còn nhóm khác tự học, đọc sách hay sinh hoạt phù hợp. Mỗi cách đều có hệ quả thực tế, nên trường cần thông báo rõ giờ học, giờ đón và phương án giám sát trước khi lấy đăng ký. Hiệu trưởng chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch phù hợp điều kiện đơn vị và giải trình về kế hoạch đó. Trước mắt, một số trường đang tận dụng giáo viên để tổ chức hoạt động miễn phí; về lâu dài, cần hướng dẫn rõ hơn về chế độ phụ trội để đội ngũ yên tâm. Thông tư 85 đặt ra khuôn khổ cần thiết, nhưng để giáo dục phổ thông vận hành ổn định, mỗi trường phải biến hướng dẫn thành lịch học và chăm sóc học sinh minh bạch, không để gia đình tự xoay xở.
