Khung chung để vốn đi đúng mục tiêu
Khung tài chính bền vững là bộ tiêu chí giúp một tổ chức xác định dự án đủ điều kiện nhận vốn, quản lý nguồn tiền và phát triển sản phẩm gắn với mục tiêu môi trường, xã hội. SHB lần đầu công bố khung này, tham chiếu các nguyên tắc quốc tế về tài chính xanh và xã hội, nhằm chuẩn hóa cách ngân hàng lựa chọn và tài trợ dự án. Đây là bước đi đáng chú ý không chỉ vì mở rộng danh mục sản phẩm, mà còn vì đặt ra một khuôn khổ để giải thích vốn được dùng vào đâu và theo quy trình nào. Khung áp dụng cho trái phiếu, khoản vay doanh nghiệp, tài trợ thương mại, cho vay tiêu dùng và tiền gửi xanh, xã hội hoặc bền vững. Giá trị của nó sẽ phụ thuộc vào việc các tiêu chí được thực thi nhất quán và thông tin về phân bổ vốn được công bố rõ ràng.
Ba hướng tài trợ, từ chuyển đổi xanh đến nhu cầu cộng đồng
Khung chia phạm vi tài trợ thành tài chính xanh, tài chính xanh dương và tài chính xã hội. Nhóm tài chính xanh bao gồm năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng, công trình xanh, giao thông sạch, kiểm soát ô nhiễm, kinh tế tuần hoàn và quản lý tài nguyên thiên nhiên. Cách phân loại này giúp chuyển mục tiêu giảm tác động môi trường thành các lĩnh vực cụ thể mà ngân hàng có thể xem xét tài trợ. Tài chính xanh dương bổ sung trọng tâm vào hệ sinh thái biển, sử dụng bền vững nguồn nước, xử lý nước thải và thủy sản có trách nhiệm. Trong khi đó, dòng vốn xã hội hướng tới mở rộng tiếp cận tài chính, tạo việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở có giá phù hợp và hạ tầng cơ bản. Với người dân, ý nghĩa gần gũi nhất là cơ hội tiếp cận dịch vụ thiết yếu và tín dụng có thể được đặt vào cùng một khuôn khổ ưu tiên.
Các dự án xã hội còn hướng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và các đơn vị tham gia chuỗi cung ứng; hợp tác với định chế tài chính quốc tế được nêu là một cách huy động vốn, hỗ trợ kỹ thuật và cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng cho nhóm khách hàng này. Điều đó khiến khung không chỉ là danh mục chủ đề môi trường: nó còn có thể định hướng vốn tới những doanh nghiệp và cộng đồng thường gặp trở ngại khi tìm nguồn tài chính.
Tiêu chí và quy trình mới là phần quyết định
Một danh sách lĩnh vực đủ điều kiện chỉ có ý nghĩa khi đi kèm quy trình thẩm định. SHB cho biết khung quy định việc lựa chọn, thẩm định và phê duyệt khoản tài trợ, sử dụng hệ thống quản lý rủi ro môi trường và xã hội, đồng thời xác định hoạt động không thuộc phạm vi tài trợ. Khung tham chiếu các nguyên tắc trái phiếu xanh, xã hội và bền vững của ICMA, các nguyên tắc cho vay xanh và xã hội của LMA, LSTA và APLMA, cùng hướng dẫn tài chính xanh dương của IFC. Việc bám theo những chuẩn mực này tạo ngôn ngữ chung cho ngân hàng, nhà đầu tư và bên nhận vốn. Tuy nhiên, chuẩn mực trên giấy chưa tự bảo đảm tác động: chất lượng triển khai còn tùy thuộc vào lựa chọn dự án, theo dõi việc sử dụng tiền và báo cáo kết quả.
Ý kiến độc lập tăng khả năng kiểm chứng, không thay thế giám sát
Đầu tháng 10, S&P Global Ratings công bố ý kiến đánh giá độc lập (Second Party Opinion, hay SPO) đối với khung của SHB. Theo tổ chức này, các dự án đủ điều kiện có thể góp phần xử lý những thách thức như phát thải carbon, áp lực nguồn nước và ô nhiễm nhựa đại dương, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, tín dụng và nhà ở. SPO là đánh giá khung tại một thời điểm xác định, không phải xếp hạng tín nhiệm của ngân hàng. Vì vậy, ý kiến độc lập giúp nhà đầu tư và định chế tài chính có thêm căn cứ xem xét tiêu chí sử dụng vốn, quy trình chọn dự án và cơ chế công bố thông tin, nhưng không thể thay thế việc theo dõi sau khi giải ngân. Kết luận hợp lý là khung tạo nền tảng để SHB định hướng vốn xanh và dòng vốn xã hội rõ ràng hơn; mức độ đáng tin cậy cuối cùng sẽ được chứng minh bằng cách ngân hàng thực hiện và báo cáo các cam kết.
