Chấm cải cách bằng kết quả, không chỉ bằng báo cáo
Chỉ số cải cách hành chính là công cụ đánh giá mức độ thực hiện nhiệm vụ cải cách của cơ quan nhà nước, kết hợp kết quả thẩm định với mức độ hài lòng của người dân, tổ chức. Với quy định mới, Hải Phòng muốn việc chấm điểm phản ánh sát hơn điều người dân trải nghiệm khi làm thủ tục, thay vì chủ yếu ghi nhận hồ sơ và báo cáo của cơ quan.
UBND thành phố ban hành Bộ Chỉ số cải cách hành chính áp dụng từ ngày 2/11/2026 cho các sở, ban, ngành và UBND xã, phường, đặc khu. Thang điểm tổng cộng 100, trong đó 65 điểm dành cho kết quả thực hiện nhiệm vụ qua thẩm định, còn 35 điểm dựa trên khảo sát mức độ hài lòng SIPAS. Tỷ trọng này gửi đi một tín hiệu đúng: cải cách không thể được coi là thành công nếu quy trình trên giấy đầy đủ nhưng trải nghiệm phục vụ vẫn kém.
Đánh giá được tách theo nhóm cơ quan, còn bộ tiêu chí bao quát từ chỉ đạo, thể chế, thủ tục, tổ chức bộ máy và tài chính công đến chính quyền số, cùng mức độ hoàn thành nhiệm vụ thành phố giao. Cách tiếp cận ấy có giá trị khi điểm số không dừng ở thứ hạng, mà trở thành căn cứ xem cơ quan nào cần sửa việc gì.

Điểm mới nằm ở từng chặng xử lý hồ sơ
Phần đáng chú ý nhất đối với người dân, doanh nghiệp là tiêu chí mới soi cụ thể hơn vào giải quyết thủ tục hành chính: thời gian tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, việc từ chối hoặc trả lại hồ sơ, cũng như yêu cầu bổ sung giấy tờ. Thành phố đồng thời điều chỉnh điểm cho công khai thủ tục, cơ chế một cửa, xử lý hồ sơ, số hóa và tiếp nhận phản ánh, kiến nghị.
Đây là hướng chấm hợp lý vì nhiều phiền hà nảy sinh ngay ở những khâu nhỏ: hồ sơ bị yêu cầu bổ sung nhiều lần, bị trả lại mà lý do chưa rõ, hoặc chờ tiếp nhận quá lâu. Khi các khâu ấy được đo lường, cơ quan khó có thể che khuất chất lượng xử lý phía sau một tỷ lệ hoàn thành chung. Người dân có cơ sở kỳ vọng câu trả lời rõ hơn khi hồ sơ bị từ chối, còn đơn vị tiếp nhận phải giải thích được cách xử lý.
Bộ chỉ số còn bổ sung đánh giá đối thoại với doanh nghiệp và việc xử lý phản ánh qua Tổng đài 1022. Những tiêu chí này chỉ tạo chuyển biến nếu phản ánh được theo đến kết quả, thay vì dừng ở khâu ghi nhận. Giá trị của thay đổi vì thế nằm ở khả năng nối số liệu chấm điểm với những vướng mắc cụ thể mà người sử dụng dịch vụ công gặp phải.
Bằng chứng và trách nhiệm người đứng đầu được siết lại
Một bộ chỉ số chỉ đáng tin khi điểm số có thể kiểm chứng. Theo quy định mới, báo cáo tự đánh giá phải được người đứng đầu phê duyệt; tài liệu chứng minh cần được cung cấp dưới dạng bản chụp PDF hoặc văn bản điện tử có chữ ký số. Nếu tài liệu bắt buộc chưa đạt yêu cầu, dù được bổ sung trong bước giải trình, đơn vị chỉ được tính tối đa 80% điểm của tiêu chí tương ứng.
Cách tính này làm cho trách nhiệm giải trình trở thành một phần của kết quả, không phải thủ tục bổ sung sau khi chấm. Các hạn chế phát hiện qua thanh tra, kiểm tra trong năm đánh giá dù đã khắc phục cũng chỉ được tính tối đa 50% điểm tiêu chí; nếu chưa khắc phục hoặc khắc phục chưa đầy đủ thì không được điểm. Khi báo cáo không thống nhất với kết quả kiểm tra thực tế, kết quả kiểm tra được ưu tiên.
Báo cáo phải qua quy trình năm bước: đơn vị tự đánh giá, hội đồng thẩm định, đơn vị kiến nghị hoặc giải trình, hội đồng xem xét, rồi thống nhất kết quả để trình UBND thành phố phê duyệt và công bố. Việc người đứng đầu phê duyệt báo cáo và chịu đánh giá trách nhiệm khiến cải cách khó bị đẩy thành việc riêng của bộ phận chuyên môn; lãnh đạo phải chịu trách nhiệm về cả kết quả lẫn bằng chứng.
Thước đo mới chỉ có ý nghĩa nếu tạo được sửa đổi thực chất
Các nội dung bổ sung cũng mở rộng ra ngoài quầy thủ tục: công tác bổ nhiệm, bổ nhiệm lại cán bộ lãnh đạo, kết quả học tập trên nền tảng Bình dân học vụ số, thực hiện dân chủ ở cơ sở và tỷ lệ giảm chi trực tiếp từ ngân sách của đơn vị sự nghiệp công lập. Thành phố rà soát tiêu chí trùng lặp, điều chỉnh cơ cấu điểm giữa các lĩnh vực và có cơ chế thưởng cho sáng kiến ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Những điểm mới giúp bức tranh đánh giá rộng hơn, nhưng độ tin cậy vẫn phụ thuộc vào cách áp dụng nhất quán và chất lượng khảo sát hài lòng. Nếu cơ quan chỉ chạy theo điểm hoặc bổ sung giấy tờ cho đủ, chỉ số sẽ lại thành cuộc đua báo cáo. Ngược lại, khi kết quả kiểm tra được ưu tiên, phản ánh của người dân được theo dõi và trách nhiệm lãnh đạo gắn với điểm số, việc xếp hạng có thể tạo sức ép sửa quy trình.
Tóm lại, điểm đáng giá nhất của Chỉ số cải cách hành chính Hải Phòng 2026 là chuyển trọng tâm từ việc đã làm gì sang hồ sơ được xử lý ra sao, có bằng chứng hay không và ai chịu trách nhiệm. Thành công của bộ chỉ số không nằm ở thứ hạng công bố, mà ở việc người dân bớt bị yêu cầu bổ sung, nhận được lý do rõ ràng và giải quyết công việc thuận tiện hơn.






