Tăng tốc để rút ngắn sáu tháng
Gói thầu XL01 là đoạn tuyến dài khoảng 11 km thuộc dự án thành phần 2 cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, gồm hầm Phượng Hoàng, 10 cầu và các hạng mục đường bộ do liên danh nhà thầu đứng đầu là Tập đoàn Đèo Cả thi công. Đây không chỉ là công trường cần bám sát tiến độ: kết quả tại đây quyết định liệu mục tiêu đưa tuyến đường vào khai thác sớm có khả thi hay không.
Trong đợt kiểm tra từ ngày 26 đến 28/10/2026, Chủ tịch HĐQT Đèo Cả Hồ Minh Hoàng yêu cầu các nhà thầu tăng nguồn lực, đẩy nhanh thi công và phấn đấu thông xe kỹ thuật XL01 trong tháng 12/2026. Theo kế hoạch, gói thầu dự kiến hoàn thành theo hợp đồng vào tháng 6/2027; ban điều hành đặt mục tiêu hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng trong tháng 4/2027. Khoảng thời gian rút ngắn này có ý nghĩa, nhưng chỉ đáng giá nếu không biến tốc độ thành áp lực làm suy giảm chất lượng.
Quy mô huy động cho thấy cuộc chạy đua đã chuyển thành việc tổ chức thực địa: công trường có gần 600 nhân sự và 140 máy móc, thiết bị; riêng hai cửa hầm Phượng Hoàng bố trí 270 người cùng 55 máy.
Ba ca, bốn kíp phải đi cùng chất lượng
Thi công 3 ca 4 kíp là cách nhà thầu kéo dài thời gian làm việc hữu ích và mở thêm mũi, chứ không phải lối tắt để bỏ qua các bước kỹ thuật. Riêng hầm Phượng Hoàng được tổ chức làm liên tục 24/24 giờ, kể cả lễ, Tết; đây là hạng mục có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ toàn gói. Với khối lượng còn lớn, duy trì nhịp làm việc cần đi kèm điều phối ca kíp và giám sát chặt ở từng công đoạn.
Công trường cũng phải giải quyết bài toán con người. Áp lực tiến độ và nhu cầu bổ sung lực lượng đòi hỏi kỹ sư, công nhân nâng tay nghề và phối hợp tốt hơn; việc kèm cặp, truyền nghề được thực hiện song song với yêu cầu bảo đảm chất lượng và an toàn. Đây là hướng đi có ích vượt ra ngoài XL01: đào tạo ngay tại công trường giúp hình thành lực lượng có thể tham gia những dự án tiếp theo, thay vì chỉ bổ sung nhân lực tạm thời để chạy kịp một mốc.
Lãnh đạo Đèo Cả đã nhấn mạnh tăng tốc không được đánh đổi tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời yêu cầu theo dõi tiến độ từng phân đoạn và phối hợp với chủ đầu tư, tư vấn để giải quyết vướng mắc. Đó là điều kiện để mục tiêu cuối năm có cơ sở, thay vì chỉ là một hạn chót trên giấy.
Vướng mắc nằm cả ngoài đường găng
Tiến độ thi công cao tốc không chỉ phụ thuộc vào số ca làm việc. Địa hình chia cắt, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng rừng và bàn giao mặt bằng kéo dài hơn 18 tháng đã làm giảm thời gian thi công thực tế. Tại hầm Phượng Hoàng, đường tiếp cận hai cửa hầm không được bàn giao đồng thời, còn mạch nước ngầm lưu lượng lớn buộc nhà thầu điều chỉnh biện pháp và tốc độ đào. Những yếu tố này cho thấy tăng người, tăng máy chỉ phát huy tác dụng khi lối vào công trường và điều kiện thi công được xử lý kịp thời.
Khó khăn cũng không chỉ riêng XL01. Tại nhiều công trường giao thông miền Trung, trở ngại về địa chất, mặt bằng và chất lượng khảo sát đang tác động đến kế hoạch hoàn thành, buộc nhà thầu điều chỉnh giải pháp và bổ sung nguồn lực. Bởi vậy, yêu cầu của ông Hồ Minh Hoàng về việc rà soát từng phân đoạn, phối hợp với chủ đầu tư và tư vấn cần được xem là nhiệm vụ điều hành thường xuyên, không phải chỉ đạo nhất thời.
Một khi khảo sát hoặc điều kiện địa chất khác với dự kiến, giải pháp thi công phải được cập nhật đủ nhanh để tránh dồn rủi ro sang các hạng mục phía sau. Tăng tốc có ý nghĩa nhất khi tháo được nút thắt thật sự, thay vì chỉ đẩy công trường làm việc lâu hơn.
Đích đến phải phục vụ người đi đường
Cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột được kỳ vọng rút ngắn quãng đường giữa hai địa phương từ gần 200 km xuống khoảng 117 km, tạo kết nối trực tiếp hơn giữa vùng rừng và biển. Với người đi lại và vận chuyển hàng hóa, lợi ích ấy chỉ thành hiện thực khi tuyến đường được hoàn thành an toàn, đồng bộ và có thể khai thác đúng kế hoạch.
Vì vậy, mục tiêu thông xe kỹ thuật trước ngày 31/12/2026 cần được đánh giá bằng cả tiến độ lẫn chất lượng. Các nhà thầu đang thi công 3 ca 4 kíp, tăng nhân lực và thiết bị; lãnh đạo Đèo Cả cũng yêu cầu điều chỉnh giải pháp, huy động thêm nguồn lực và xử lý các vướng mắc ở công trường. Nhưng mặt bằng, địa chất và khảo sát vẫn là những biến số không thể giải quyết chỉ bằng tăng ca.
Kết luận, XL01 đang có cách tiếp cận đúng khi kết hợp tăng tốc, đào tạo tại chỗ và yêu cầu giữ chuẩn an toàn, kỹ thuật. Thước đo cuối cùng không phải là công trường làm bao nhiêu giờ, mà là liệu các nút thắt có được tháo đúng lúc để tuyến cao tốc sớm đem lại kết nối tốt hơn cho người dân hay không.
