Tám nghị quyết, một phép thử về năng lực thực thi
Các nghị quyết Hải Phòng được thông qua tại kỳ họp chuyên đề là những quyết định của HĐND thành phố nhằm phân bổ nguồn lực công, xác định các công trình cần thu hồi đất và mở đường cho dự án hạ tầng, an sinh. Sáng 29/10, HĐND thành phố khóa XVII tổ chức kỳ họp thứ sáu; sau nửa ngày làm việc, đại biểu thống nhất thông qua tám nghị quyết phục vụ các nhiệm vụ cấp thiết về phát triển kinh tế - xã hội.
Danh mục bao gồm kế hoạch đầu tư công năm 2027, điều chỉnh kế hoạch năm 2026, danh sách dự án và công trình phải thu hồi đất, cùng chính sách hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp sau thiên tai, dịch hại. HĐND cũng thông qua chủ trương cải tạo kè sông Sặt, hỗ trợ bến thủy Công an nhân dân, quy định chi duy tu và xử lý sự cố đê điều, đồng thời đặt ra quy trình sửa đổi, bổ sung bảng giá đất.
Quy mô nghị quyết cho thấy thành phố muốn xử lý đồng thời nhu cầu vốn, hạ tầng và quản lý đất đai. Nhưng thông qua văn bản mới chỉ là bước đầu: giá trị của loạt quyết sách sẽ được đo bằng tốc độ giải ngân, chất lượng chuẩn bị dự án và cách bảo đảm quyền lợi người dân trong quá trình thu hồi đất.
Đầu tư công Hải Phòng: chuyển vốn đến nơi có thể giải ngân
Điểm đáng chú ý của kế hoạch điều chỉnh là Hải Phòng bổ sung hơn 958 tỉ đồng vốn đầu tư công năm 2026. Trong đó, hơn 363 tỉ đồng dành cho các dự án đủ điều kiện bố trí vốn, gồm 200 tỉ đồng bổ sung có mục tiêu cho ngân sách cấp xã và hơn 163 tỉ đồng cho dự án thành phố quản lý. Thành phố đồng thời giảm gần 112 tỉ đồng ở những dự án không còn nhu cầu hoặc khó giải ngân hết, rồi tăng gần 275 tỉ đồng cho các công trình có khối lượng và khả năng sử dụng vốn trong năm.
Đây là hướng điều chỉnh hợp lý: vốn công không nên bị giữ ở dự án chậm triển khai trong khi công trình khác có thể thi công. Kế hoạch năm 2027 còn dự kiến nguồn lực cho các dự án đường sắt Hà Nội – Quảng Ninh và tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Tuy vậy, danh mục lớn không tự tạo ra tiến độ; thành phố cần hoàn tất thủ tục, giải phóng mặt bằng và kiểm soát giải ngân để vốn thực sự biến thành công trình.
Thu hồi đất và kè sông Sặt: cần minh bạch từ đầu
Nghị quyết về thu hồi đất Hải Phòng thông qua danh mục các dự án, công trình phải thu hồi đất, còn nghị quyết về bảng giá đất quy định trình tự sửa đổi, bổ sung chứ không tự động thay đổi ngay các mức giá đang áp dụng. Phân biệt này quan trọng: người dân cần được thông tin rõ dự án nào liên quan đến đất của mình, căn cứ thực hiện ra sao và quy trình tham vấn, bồi thường được tiến hành thế nào.
Trong nhóm quyết định đầu tư, dự án cải tạo, nâng cấp kè sông Sặt đoạn từ cầu Cậy đến cầu Cất được thông qua với tổng mức đầu tư 5.027 tỉ đồng. Mục tiêu không chỉ là gia cố bờ sông mà còn thu gom, xử lý nước thải, hạn chế ô nhiễm, ngập úng, sạt lở và lấn chiếm ven sông.
Giai đoạn 2026–2027 dành cho chuẩn bị đầu tư; dự án dự kiến thực hiện từ năm 2027 đến 2032, đặt mục tiêu khởi công trước ngày 30/6/2027. Hai năm 2027–2028 sẽ ưu tiên hệ thống thu gom, xử lý nước thải. Mốc thời gian cụ thể tạo cơ sở để giám sát, nhưng tiến độ phải đi cùng công khai thông tin và xử lý thỏa đáng ảnh hưởng đến cộng đồng ven sông.
395 tỉ đồng cho vay nhà ở xã hội cần đến đúng người
Khoản 395 tỉ đồng thành phố cấp vốn ủy thác cho Ngân hàng Chính sách xã hội để cho vay ưu đãi nhà ở xã hội là phần gắn trực tiếp nhất với nhu cầu của hộ gia đình. Nguồn vốn có thể giúp người đủ điều kiện giảm áp lực tài chính khi mua nhà, nhưng mức phân bổ chỉ phát huy tác dụng nếu thủ tục tiếp cận rõ ràng, tiêu chí thụ hưởng công bằng và việc giải ngân không bị chậm.
Lãnh đạo HĐND đề nghị các cơ quan triển khai công khai, minh bạch, đúng mục đích và đúng đối tượng; đồng thời nghiên cứu cơ chế phù hợp trước nhu cầu vay ngày càng lớn, trong đó có thể xem xét hỗ trợ cấp bù chênh lệch lãi suất nếu cân đối ngân sách và quy định pháp luật cho phép. Vì vậy, người dân cần theo dõi hướng dẫn cụ thể của cơ quan thực hiện thay vì mặc định khoản vốn đồng nghĩa với quyền vay tự động.
Sau kỳ họp chuyên đề, UBND thành phố được đề nghị khẩn trương chuẩn bị hồ sơ cho kỳ họp thường lệ cuối năm 2026 và nâng chất lượng đánh giá tác động chính sách. Kết luận cần được nhìn bằng kết quả: vốn đầu tư được giải ngân đúng chỗ, thu hồi đất được thực hiện minh bạch và khoản vay đến được với người có nhu cầu thực.
